Theo bác sĩ y học cổ truyền La Bội Lâm, Viện trưởng của Phòng khám Y học cổ truyền Joy Clinic, Đài Loan (Trung Quốc), nguyên nhân có thể liên quan đến thói quen ăn bánh bao thịt đông lạnh gần như mỗi ngày trong suốt 2-3 tháng sau khi bệnh nhân này phẫu thuật, theo China Times.
Bác sĩ La Bội Lâm cho biết, trước đây sức khỏe của bệnh nhân khá tốt, không mắc các bệnh lý chuyển hóa phổ biến như tăng huyết áp, đái tháo đường hay rối loạn mỡ máu.
Tuy nhiên, trong lần kiểm tra sức khỏe gần đây, kết quả cho thấy chỉ số HbA1c (đường huyết trung bình trong 2-3 tháng) đã vượt ngưỡng cho phép, trong khi đường huyết lúc đói lên tới 140 mg/dL (cao hơn mức bình thường là 70-99 mg/dL). Bên cạnh đó, nam bệnh nhân thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, uể oải và thiếu năng lượng.
Khi tìm hiểu về chế độ ăn uống gần đây của bệnh nhân, bác sĩ phát hiện sau ca phẫu thuật thay khớp gối nhân tạo, do đầu gối đau nhức khiến việc nấu ăn trở nên khó khăn, ông chuyển sang ăn bánh bao thịt hành đông lạnh bán trong siêu thị cho thuận tiện.
Gần như ngày nào ông cũng có ít nhất một bữa chỉ ăn bánh bao thịt. Việc này kéo dài liên tục khoảng 2-3 tháng.
Ảnh minh hoạ.
Nhiều người cho rằng bánh bao thịt khá đầy đủ dinh dưỡng vì có vỏ bột, rau và nhân thịt. Tuy nhiên, lượng rau trong loại thực phẩm này thường rất ít. Theo phân tích của bác sĩ, phần vỏ bánh bao được làm từ tinh bột tinh chế, có thể khiến đường huyết tăng nhanh sau khi ăn. Trong khi đó, nhân thịt nhiều mỡ làm tăng tổng lượng calo nạp vào cơ thể.
Nếu thường xuyên thay thế bữa ăn bằng những thực phẩm chế biến sẵn như bánh bao, cơ thể sẽ dễ rơi vào tình trạng mất cân bằng dinh dưỡng, thừa năng lượng nhưng lại thiếu chất xơ, vitamin và khoáng chất từ rau xanh.
Theo Y học cổ truyền Trung Quốc, những món ăn nhiều chất béo, giàu năng lượng như vậy được xếp vào nhóm thực phẩm "cao lương mỹ vị", dễ làm suy yếu chức năng tiêu hóa và chuyển hóa của cơ thể, khiến các chất dư thừa tích tụ. Điều này không chỉ gây khó kiểm soát đường huyết mà còn có thể dẫn đến cảm giác mệt mỏi, nặng đầu, thiếu tỉnh táo sau khi ăn.
Đối với những trường hợp tăng đường huyết liên quan đến chế độ ăn uống, bác sĩ khuyến cáo nên hạn chế các thực phẩm chế biến sẵn và tinh bột tinh chế, đồng thời giảm tần suất sử dụng đồ đông lạnh, thực phẩm nhiều dầu mỡ. Thay vì bột mì trắng, người dân có thể ưu tiên các nguồn tinh bột nguyên cám như yến mạch, khoai lang, gạo lứt, ngũ cốc nguyên hạt.
3 cách giữ lượng đường huyết ổn định qua ăn uống
-Ưu tiên thực phẩm chỉ số đường huyết thấp
Chỉ số đường huyết (GI) phản ánh tốc độ làm tăng đường máu của một thực phẩm sau khi ăn. Thực phẩm GI thấp (≤55) được tiêu hóa chậm hơn, giúp đường huyết tăng từ từ và ổn định lâu hơn.
Thực phẩm GI thấp nên chọn: Gạo lứt, yến mạch, khoai lang, đậu lăng, đậu xanh.
Rau lá xanh, bông cải xanh, cà rốt, bắp cải.
Quả mọng, táo, bưởi, lê.
Lưu ý, thay cơm trắng bằng gạo lứt, kết hợp rau xào hoặc luộc trong bữa chính sẽ giúp đường huyết sau ăn ổn định hơn.
-Bổ sung protein và chất xơ trong mỗi bữa ăn
Protein và chất xơ làm chậm quá trình hấp thu carbohydrate, giúp đường huyết không tăng vọt. Chất xơ hòa tan còn nuôi lợi khuẩn ruột, cải thiện độ nhạy insulin.
Cách áp dụng: Thêm trứng luộc, ức gà hoặc đậu phụ vào bữa trưa.
Ăn kèm rau xanh luộc hoặc salad trong mỗi bữa chính.
Dùng hạt chia, hạt lanh, óc chó làm bữa phụ để tăng chất xơ và protein.
-Chia nhỏ bữa ăn
Thói quen bỏ bữa hoặc ăn quá nhiều một lúc khiến glucose dao động mạnh. Ăn đều đặn, chia nhỏ bữa giúp cung cấp năng lượng ổn định, giảm tải cho tụy và tránh tăng đột ngột đường huyết.
Người chia bữa ăn thành 5-6 bữa nhỏ/ngày có mức đường huyết ổn định hơn, giảm biến động glucose tới 18% so với người ăn 2-3 bữa lớn.
Cách thực hiện: Ăn sáng đầy đủ với tinh bột phức (yến mạch), protein (trứng) và chất xơ (rau củ). Chia nhỏ bữa phụ như sữa chua không đường hoặc vài hạt hạnh nhân giữa buổi sáng/chiều.
Tránh ăn quá nhiều vào buổi tối, nên ăn trước giờ ngủ ít nhất 3 tiếng.
Minh Hoa (t/h theo Znews, Lao Động)
