Tưởng chỉ là thói quen giải khát đơn giản, nhưng việc lạm dụng nước ngọt có ga trong thời gian dài có thể âm thầm gây tổn hại nghiêm trọng đến hệ tiêu hóa, thậm chí dẫn đến những biến chứng nguy hiểm. Câu chuyện của một bé gái 12 tuổi vừa nhập viện với chẩn đoán thủng tá tràng là lời cảnh báo đáng suy ngẫm về thói quen ăn uống tưởng chừng vô hại này.
Bệnh nhi 12 tuổi được đưa đến Bệnh viện số 2 Đại học Y khoa Ôn Châu, Trung Quốc trong tình trạng đau bụng dữ dội. Sau thăm khám, các bác sĩ xác định em bị thủng tá tràng một biến chứng nghiêm trọng của đường tiêu hóa.
Bé gái 12 tuổi thủng ruột vì uống nước ngọt quá nhiều trong thơid gian dài. Ảnh minh họa.
Đáng chú ý, khoảng hai tháng trước khi nhập viện, bệnh nhi đã xuất hiện các cơn đau vùng thượng vị khi đói. Tuy nhiên, do triệu chứng giảm sau khi ăn nên gia đình chủ quan, không đưa đi khám. Chính điều này khiến bệnh lý tiến triển âm thầm và chỉ được phát hiện khi đã ở giai đoạn nặng.
Theo người nhà, trong gần một năm, bé có thói quen uống nước ngọt có ga thay nước lọc, ăn uống thất thường và thường xuyên tiêu thụ đồ ăn vặt nhiều muối những yếu tố làm gia tăng nguy cơ tổn thương hệ tiêu hóa.
"Giật mình" với những tác hại của nước ngọt có ga đối với sức khỏePhần lớn mọi người đều hiểu rằng nước ngọt đóng chai, đặc biệt là nước ngọt có ga, gần như không mang lại giá trị dinh dưỡng mà ngược lại còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe.
Dù vậy, nhờ sự tiện lợi và vị ngọt dễ gây "nghiện", loại đồ uống này vẫn được sử dụng phổ biến như một thói quen hằng ngày. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ, có tới 63% người trưởng thành tại nước này tiêu thụ ít nhất một loại đồ uống có đường mỗi ngày.
Vậy điều gì sẽ xảy ra với cơ thể nếu thường xuyên nạp vào những loại đồ uống giàu đường và calo này? Những tác động sức khỏe dưới đây có thể khiến bạn phải nhìn lại thói quen uống nước ngọt của mình.
- Uống nước ngọt dễ gây tăng cân: Nước ngọt chứa lượng đường cao, trung bình mỗi lon cung cấp khoảng 140–200 calo chủ yếu từ đường bổ sung. Nếu không tiêu hao qua vận động, lượng calo dư thừa này dễ dẫn đến tăng cân. Một số nghiên cứu cũng cho thấy calo từ đồ uống có đường khó tạo cảm giác no, khiến người dùng không tự điều chỉnh lượng ăn hợp lý, làm tăng nguy cơ béo phì.
- Tăng nguy cơ đái tháo đường type 2: Uống nước ngọt thường xuyên khiến đường huyết và insulin tăng đột biến. Lâu dài, cơ thể có thể rơi vào tình trạng kháng insulin – yếu tố quan trọng dẫn đến đái tháo đường type 2.
- Ảnh hưởng sức khỏe xương: Một số nghiên cứu cho thấy acid photphoric trong nước ngọt có ga có thể làm giảm hấp thu canxi, khiến xương yếu hơn. Mức tiêu thụ cao còn liên quan đến nguy cơ tăng gãy xương, đặc biệt ở người trưởng thành.
- Gây hại răng miệng: Đường và axit trong nước ngọt có thể bào mòn men răng, làm tăng nguy cơ sâu răng và viêm nướu. Việc vệ sinh răng miệng sau khi uống hoặc sử dụng ống hút được khuyến cáo để giảm tác động.
- Tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ: Lượng fructose cao trong nước ngọt khiến gan phải chuyển hóa quá tải, dẫn đến tích tụ mỡ và nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu nếu sử dụng thường xuyên.
- Tăng nguy cơ bệnh tim mạch: Tiêu thụ đồ uống có đường thường xuyên làm tăng nguy cơ béo phì, tăng huyết áp và đái tháo đường – các yếu tố nguy cơ chính của bệnh tim mạch.
- Gây hại cho thận: Fructose trong nước ngọt có thể làm tăng acid uric, góp phần hình thành sỏi thận và làm tăng nguy cơ bệnh thận mạn tính nếu sử dụng lâu dài.
Cách hạn chế tác hại của nước ngọt và bảo vệ sức khỏeCác chuyên gia khuyến cáo, nước lọc vẫn là lựa chọn tốt nhất để duy trì hoạt động sống của cơ thể. Việc thay thế nước ngọt bằng nước lọc hoặc các loại đồ uống lành mạnh như nước trái cây tự nhiên không đường, nước đun sôi để nguội sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh.
Bé 10 ngày tuổi bụng phình to, kết quả thăm khám khiến gia đình bàng hoàngBên cạnh đó, cần xây dựng chế độ ăn uống hợp lý, hạn chế đồ ăn vặt nhiều muối, duy trì lối sống khoa học và chú ý theo dõi các dấu hiệu bất thường của cơ thể.
Khi xuất hiện các triệu chứng như đau bụng kéo dài, rối loạn tiêu hóa hoặc mệt mỏi không rõ nguyên nhân, đặc biệt ở trẻ em, cần được đưa đi khám sớm để tránh biến chứng nguy hiểm.
Trúc Chi (t/h)
