Phóng viên Người Đưa Tin đã có cuộc phỏng vấn ông Nghiêm Minh Hoàng, Chuyên gia Ứng dụng Fintech, Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam, xung quanh những cơ hội, rủi ro và triển vọng dài hạn của blockchain trong nền kinh tế số.
Ông Nghiêm Minh Hoàng cho rằng tài sản số cần được đặt trong khuôn khổ pháp lý minh bạch để phát triển bền vững.
Người trẻ cần tỉnh táo trước làn sóng tài sản mã hoá
Người Đưa Tin: Nhìn lại năm 2025, một năm nhiều biến động của kinh tế số, đâu là dấu mốc quan trọng nhất của blockchain và tài sản số tại Việt Nam mà ông cho rằng mang tính "bước ngoặt"?
Ông Nghiêm Minh Hoàng: Dấu mốc quan trọng nhất của năm 2025 là việc Việt Nam chính thức đặt thị trường tài sản mã hoá vào lộ trình chính sách thông qua Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về thí điểm thị trường tài sản mã hoá, song hành với việc Quốc hội thông qua Luật Công nghiệp công nghệ số 2025, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
Hai văn bản này không chỉ có ý nghĩa pháp lý, mà còn thể hiện một thay đổi căn bản về tư duy quản lý: thừa nhận sự tồn tại của thị trường và lựa chọn điều tiết có kiểm soát, thay vì để hoạt động tiếp diễn trong vùng xám.
Theo Global Crypto Adoption Index 2025 của Chainalysis, Việt Nam xếp thứ 4 thế giới về mức độ chấp nhận tài sản mã hoá. Quy mô người dùng lớn được phản ánh qua ước tính của Triple-A, cho thấy Việt Nam có khoảng 17 triệu tài khoản sở hữu tài sản mã hoá, tương đương gần 17% dân số, thuộc nhóm tỷ lệ cao tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Thực tế này cho thấy tài sản số đã trở thành một bộ phận đáng kể của hoạt động kinh tế - xã hội, thay vì chỉ tồn tại trong phạm vi thử nghiệm hoặc đầu cơ nhỏ lẻ. Tuy nhiên, tốc độ phổ cập nhanh trong khi khung pháp lý chưa hoàn thiện cũng làm gia tăng rủi ro, đặc biệt là lừa đảo, thao túng thị trường và hạn chế trong cơ chế bảo vệ người dùng.
Trong bối cảnh đó, việc triển khai cơ chế thí điểm có kiểm soát thể hiện nỗ lực của Nhà nước nhằm đưa thị trường tài sản số vào khuôn khổ quản lý chính thức của nền kinh tế số.
Người Đưa Tin: Người trẻ đang là lực lượng quan tâm mạnh mẽ nhất tới blockchain. Theo ông, cơ hội lớn nhất mà lĩnh vực này mang lại cho thanh niên Việt Nam trong năm mới là gì?
Ông Nghiêm Minh Hoàng: Người trẻ đang là lực lượng quan tâm mạnh mẽ nhất tới blockchain và tài sản số. Với họ, đây không chỉ là công nghệ, mà còn gắn với lựa chọn nghề nghiệp và khát vọng cải thiện vị thế kinh tế trong bối cảnh chuyển đổi số. Tuy nhiên, tôi cho rằng cơ hội lớn nhất trong năm 2026 không nằm ở việc "đón sóng giá", mà ở việc tham gia xây dựng hạ tầng và dịch vụ của hệ sinh thái blockchain.
Các báo cáo về thị trường lao động công nghệ cho thấy nhu cầu nhân lực đang gia tăng ở những mảng như an ninh hệ thống, phân tích dữ liệu on-chain, quản trị rủi ro, tuân thủ pháp lý, phát triển sản phẩm tài chính số. Đây là những lĩnh vực đòi hỏi kiến thức chuyên sâu, kết hợp giữa công nghệ, pháp lý và quản trị, thay vì chỉ dựa vào khả năng đầu cơ.
Với nền người dùng lớn, Việt Nam cần đội ngũ chuyên gia có thể bảo đảm thị trường vận hành an toàn và minh bạch. Thế hệ trẻ Việt Nam nếu đầu tư vào năng lực nền tảng này sẽ có vị trí bền vững hơn trong chuỗi giá trị đang hình thành.
Người Đưa Tin: Không ít bạn trẻ vẫn nhìn tài sản số qua lăng kính "đầu cơ – lướt sóng". Theo ông, đâu là ranh giới giữa đổi mới sáng tạo và rủi ro mà người trẻ cần tỉnh táo nhận diện khi bước vào năm 2026?
Ông Nghiêm Minh Hoàng: Dù tiềm năng lớn, thị trường tài sản số, tài sản mã hoá vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt khi không ít người tiếp cận tài sản số chủ yếu qua lăng kính đầu cơ. Tôi nhìn nhận ranh giới giữa đổi mới sáng tạo và rủi ro không nằm ở bản thân công nghệ, mà ở cách một sản phẩm hoặc dịch vụ được thiết kế và vận hành. Những mô hình đổi mới thực chất thường gắn với giá trị sử dụng rõ ràng, cơ chế công bố thông tin minh bạch, kiểm toán độc lập và chủ thể chịu trách nhiệm pháp lý.
Ngược lại, các dự án chỉ dựa trên lời hứa lợi nhuận, marketing quá mức hoặc mô hình phân phối mang tính đa cấp thường tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với người tham gia. Thực tế quốc tế cho thấy mức độ thiệt hại từ gian lận tài sản số là rất đáng kể.
Theo số liệu của Trung tâm Khiếu nại Tội phạm Internet (FBI IC3), thiệt hại liên quan đến lừa đảo tiền mã hoá tại Mỹ trong năm 2024 lên tới hàng tỷ USD, phản ánh rủi ro khi người dùng thiếu kiến thức và không có cơ chế bảo vệ hiệu quả. Với Việt Nam, bài học này càng cho thấy tầm quan trọng của việc nâng chuẩn hiểu biết cộng đồng song hành với hoàn thiện pháp lý.
Cơ hội nào cho blockchain Việt Nam?
Người Đưa Tin: Nếu đặt Việt Nam lên bản đồ blockchain khu vực và thế giới, theo ông chúng ta đang đứng ở đâu khi bước sang năm 2026, và lợi thế cạnh tranh lớn nhất của Việt Nam là gì?
Ông Nghiêm Minh Hoàng: Đặt Việt Nam trong bức tranh khu vực và toàn cầu, tôi cho rằng lợi thế lớn nhất hiện nay là quy mô cộng đồng người dùng và nguồn nhân lực trẻ. Tuy nhiên, trong nhiều năm, lợi thế này chưa được chuyển hoá đầy đủ thành giá trị kinh tế do thiếu hạ tầng pháp lý và dịch vụ chính thức. Các báo cáo của Chainalysis cho thấy Việt Nam thường xuyên nằm trong nhóm đầu về mức độ chấp nhận tài sản số, nhưng điều đó cũng đồng nghĩa với yêu cầu cao hơn về quản trị rủi ro và bảo vệ người dùng.
Bước sang năm 2026, cơ hội của Việt Nam nằm ở khả năng xây dựng một mô hình quản lý phù hợp với điều kiện trong nước, tận dụng kinh nghiệm quốc tế nhưng không sao chép máy móc. Nếu quá trình thể chế hoá diễn ra hiệu quả, Việt Nam có thể chuyển từ hình ảnh thị trường sôi động nhưng rủi ro sang thị trường có kỷ luật, tạo nền tảng thu hút đầu tư dài hạn.
Ông Hoàng cho rằng, năm 2026 được xem là mốc phân hoá của thị trường tài sản số Việt Nam, khi yếu tố tuân thủ và minh bạch trở thành điều kiện sống còn.
Người Đưa Tin: Theo ông, bước sang năm mới, mọi người nên tiếp cận lĩnh vực này với tâm thế ra sao để vừa không bỏ lỡ cơ hội, vừa tránh rủi ro trong hành trình chuyển đổi số?
Ông Nghiêm Minh Hoàng: Bước vào năm 2026, theo tôi, thị trường tài sản số tại Việt Nam không còn ở giai đoạn thử nghiệm, mà đã bước sang giai đoạn buộc phải lựa chọn cách phát triển. Lựa chọn đó không nằm ở việc mở rộng nhanh hay chậm, mà ở việc có chấp nhận vận hành trong khuôn khổ pháp lý, minh bạch hoá hoạt động và chịu trách nhiệm với người dùng hay không.
Tài sản số không phải con đường làm giàu tức thì, mà là một cấu phần của hạ tầng kinh tế số. Cơ hội sẽ chỉ thuộc về những chủ thể đầu tư vào năng lực công nghệ, quản trị rủi ro và tuân thủ, trong khi các mô hình dựa trên đầu cơ thuần tuý hoặc né tránh pháp lý sẽ ngày càng thu hẹp không gian tồn tại.
Năm 2026 là mốc phân hoá rõ ràng của thị trường Việt Nam. Khi khung pháp lý bắt đầu đi vào thực thi, thị trường sẽ tự sàng lọc.
Những gì không tạo ra giá trị thực hoặc không chịu được chuẩn mực quản lý sẽ bị đào thải, còn blockchain chỉ có thể đóng góp tích cực cho kinh tế - xã hội khi được đặt đúng vị trí của một hạ tầng cần được quản trị, chứ không phải một kênh tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn.
Người Đưa Tin: Xin cảm ơn ông!
