Sáng 21/5, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Hội đồng Dân tộc về các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ 2026-2031.
Đổi mới tư duy xây dựng pháp luật
Đề cập tới nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ khóa XVI, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Hội đồng Dân tộc tập trung triển khai hiệu quả một số nhiệm vụ cụ thể.
Thứ nhất, cần tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, nâng cao chất lượng thẩm tra các dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết, nhất là đối với các nội dung có tác động nhiều đến đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Chủ tịch Quốc hội cho biết, vừa qua, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã có kết luận, giao Chính phủ trình Quốc hội thông qua nguồn kinh phí để xây dựng 248 điểm trường cho đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi.
Đây là biểu hiện rất rõ thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Các điểm trường này phải được triển khai, hoàn thành đúng yêu cầu.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn (Ảnh: Media Quốc hội).
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Hội đồng Dân tộc cần chủ động có kế hoạch cụ thể để triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kết luận số 236 ngày 15/1/2026 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 49 ngày 20/10/2015 của Ban Bí thư về tăng cường và đổi mới công tác dân vận của Đảng ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số; Kết luận số 17 ngày 2/4/2026 của Bộ Chính trị về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI.
Hội đồng Dân tộc cũng cần chủ động tham gia và hoàn thành việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc trách nhiệm, lĩnh vực phụ trách.
Thứ hai, tăng cường công tác giám sát, khảo sát, tổ chức hội thảo, tọa đàm đảm bảo thực chất, hiệu quả.
Trên cơ sở Nghị quyết số 22 đã được thông qua tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Thường trực Hội đồng Dân tộc căn cứ tình hình thực tiễn, chủ động lựa chọn hình thức giám sát phù hợp, tập trung tổ chức giám sát ngay trong năm 2026 và báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong Quý III, Quý IV 2026.
Các nội dung giám sát gồm: Giám sát việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 257 ngày 11/12/2025 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 – 2035 và giám sát "Việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính lĩnh vực dân tộc". Giám sát việc tổ chức thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết trong lĩnh vực dân tộc.
Bên cạnh đó, Hội đồng Dân tộc cần thường xuyên rà soát văn bản quy phạm pháp luật của các cơ quan liên quan đến chính sách dân tộc. Sau khi rà soát tổng thể, cần có lộ trình rà soát hằng tháng, hằng quý để kịp thời phát hiện vấn đề nào tốt thì phát huy, vấn đề nào bất cập thì sửa ngay.
Xây dựng, tích hợp ứng dụng về dân tộc vào nền tảng Quốc hội số 2.0
Thứ ba, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động của Hội đồng Dân tộc.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, việc ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo phải góp phần giảm thời gian xử lý văn bản, giảm áp lực hành chính, tạo điều kiện để cán bộ, công chức dành nhiều thời gian hơn cho tư duy chính sách, qua đó nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị các thành viên Hội đồng Dân tộc, Thường trực Hội đồng Dân tộc, cán bộ, công chức phải chủ động khai thác hiệu quả các nền tảng, công cụ số, trí tuệ nhân tạo và các công cụ hỗ trợ.
Quang cảnh cuộc làm việc (Ảnh: Media Quốc hội).
Trước hết các đồng chí lãnh đạo phải quan tâm, trực tiếp sử dụng, trực tiếp chỉ đạo thì chuyển đổi số mới chuyển biến thực chất và bền vững.
"Tôi đề nghị tới đây cần nghiên cứu xây dựng một phần mềm, một ứng dụng riêng về dân tộc, tích hợp vào nền tảng Quốc hội số 2.0. Khi mở ứng dụng 2.0, ngoài các trọng tâm đã đặt ra, cần bổ sung một trọng tâm về chính sách dân tộc", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.
Nhiệm vụ thứ tư là chủ động theo dõi, nắm bắt toàn diện tình hình vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị Hội đồng Dân tộc phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để nắm chắc tình hình kinh tế, xã hội, an ninh, trật tự tại vùng biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; tăng cường kết nối với cơ sở, nhất là các địa bàn trọng điểm, vùng biên giới, từ đó chủ động đề xuất giải pháp phù hợp nhằm củng cố đoàn kết các dân tộc, giữ vững ổn định chính trị - xã hội, quốc phòng, an ninh.
Nhiệm vụ thứ năm là tiếp tục đổi mới phương thức làm việc, nâng cao hiệu quả, chất lượng công việc, bảo đảm yêu cầu 6 "rõ": "rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả thực hiện".
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Hội đồng Dân tộc thực hiện nghiêm túc Quy chế làm việc đã ban hành, lấy sản phẩm công việc để đánh giá chất lượng cán bộ, công chức.
Cùng với đó, phải thực hiện tốt công tác xây dựng Đảng, đặc biệt là công tác chính trị, tư tưởng; bảo đảm sự đoàn kết, thống nhất. Mỗi cán bộ, đảng viên phải luôn gương mẫu, không ngừng nỗ lực rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và nâng cao trình độ.
Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu tăng cường hơn nữa công tác phối hợp, bảo đảm thực chất, hiệu quả; phối hợp trong nội bộ Hội đồng, trong Quốc hội và với Chính phủ, nhất là với Bộ Dân tộc và Tôn giáo, các địa phương và các cơ quan có liên quan.
Hội đồng Dân tộc cần quan tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, bảo đảm chuyên nghiệp, chuyên sâu; phân công hợp lý, không để tình trạng hội họp nhiều mà sản phẩm ít, phân công rộng nhưng trách nhiệm không rõ. Đồng thời, phải nắm chắc tình hình thực tiễn, kịp thời phản ánh, kiến nghị, đóng góp ý kiến có chất lượng vào các quyết sách của Đảng, Nhà nước.
Về một số đề xuất, kiến nghị của Thường trực Hội đồng Dân tộc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ và tình hình thực tiễn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ phân công, giao Hội đồng Dân tộc chủ trì thẩm tra một số dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết có liên quan trực tiếp đến công tác dân tộc, chính sách dân tộc, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
