Chạy đua từng giờ tìm thuốc giải độc
Sáng 12/3, Sở Y tế thành phố Đà Nẵng đã có buổi làm việc với đại diện WHO sau khi lô thuốc Botulinum Antitoxin (BAT) được chuyển đến để điều trị cho các bệnh nhi trong tình trạng nguy kịch.
Bác sĩ Trần Đình Vinh, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng cho biết, hai bệnh nhi chuyển đến bệnh viện trong tình trạng rất nặng, có biểu hiện suy hô hấp, yếu cơ và rối loạn tri giác do nghi ngộ độc độc tố Botulinum.
Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhi sau khi tình trạng tri giác và cơ lực bắt đầu cải thiện.
Ngay khi nhận thông tin về chùm ca bệnh nghi ngộ độc Botulinum, bệnh viện đã chủ động chuẩn bị đầy đủ phương tiện hồi sức, sẵn sàng tiếp nhận bệnh nhân.
Trước đó, từ ngày 12/2, Bệnh viện Đa khoa khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam ghi nhận rải rác các trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm do độc tố Botulinum tại xã Phước Năng. Đến ngày 8/3, bệnh viện tiếp nhận thêm chùm ca bệnh sau khi các bệnh nhân cùng ăn cá ủ chua tại một hộ gia đình.
Theo bác sĩ Trần Đình Vinh, thuốc giải độc Botulinum đóng vai trò quyết định trong điều trị các ca ngộ độc nặng.
Ba bệnh nhi đều có biểu hiện lâm sàng điển hình của ngộ độc Botulinum với diễn tiến nhanh. Trong đó, bệnh nhân nam 15 tuổi rơi vào tình trạng hôn mê, suy hô hấp nặng phải đặt nội khí quản và thở máy. Hai bệnh nhân khác, 7 tuổi và 11 tuổi, cũng có biểu hiện yếu cơ, sụp mi, suy hô hấp tiến triển.
Bệnh nhân 15 tuổi đang được lọc máu tại Bệnh viện Đa khoa khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam nên chưa thể chuyển viện, trong khi hai bệnh nhi còn lại được chuyển đến Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng.
"Bệnh viện có đầy đủ phương tiện hồi sức nhưng yếu tố quyết định trong điều trị ngộ độc Botulinum là thuốc giải độc đặc hiệu. Điều chúng tôi lo lắng nhất là làm sao có được thuốc càng sớm càng tốt", bác sĩ Vinh nói.
Sau khi nhận thông tin từ bệnh viện, Bộ Y tế và Sở Y tế Đà Nẵng đã khẩn trương liên hệ WHO để tìm nguồn thuốc giải độc.
Nhờ sự phối hợp này, WHO đã hỗ trợ khẩn cấp thuốc Botulinum Antitoxin Heptavalent (BAT). Theo ngành y tế, đây là loại thuốc hiếm, giá khoảng 8.000 USD mỗi lọ và hiện chưa có sẵn tại các cơ sở y tế trong nước.
Lô thuốc được xuất từ kho từ hệ thống điều phối của WHO tại Geneva, bay qua Istanbul đến Hà Nội rồi tiếp tục đưa vào Đà Nẵng.
Khoảng 20h45 tối qua, thuốc được chuyển đến bệnh viện và ngay lập tức truyền cho các bệnh nhi. Quá trình truyền kết thúc vào khoảng 2h sáng hôm sau.
Bác sĩ Võ Hữu Hội thông tin tình trạng bệnh nhi đã có cải thiện về tri giác và cơ lực sau khi truyền thuốc.
Bác sĩ Võ Hữu Hội, Phó giám đốc Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng cho biết sau khi được truyền thuốc, tình trạng bệnh nhân bắt đầu cải thiện.
"Đến sáng nay, các cháu đã có tiến triển tốt hơn về tri giác và cơ lực. Tuy nhiên về hô hấp vẫn cần tiếp tục theo dõi trong vài ngày tới", bác sĩ Hội nói.
Theo bác sĩ Vinh, khi thăm bệnh nhân sáng nay, hai bệnh nhi đã tỉnh táo hơn, có thể nhận biết khi được gọi hỏi và bắt đầu cử động tay chân.
"Chúng tôi hy vọng các cháu sẽ vượt qua được giai đoạn nguy hiểm. Mục tiêu không chỉ là cứu sống mà còn bảo tồn tối đa các chức năng thần kinh và vận động cho các cháu", ông nói.
WHO khuyến nghị Việt Nam dự trữ thuốc giải độc
Bác sĩ Nguyễn Thị Phúc, đại diện WHO tại Việt Nam, cho biết việc hỗ trợ thuốc giải độc lần này có sự tham gia của nhiều bộ phận trong hệ thống WHO.
Bác sĩ Nguyễn Thị Phúc cho biết WHO đã phối hợp nhiều đơn vị để đưa thuốc giải độc Botulinum về Việt Nam trong thời gian ngắn nhất.
Ngoài văn phòng WHO tại Việt Nam còn có sự hỗ trợ từ trụ sở chính và văn phòng khu vực tại Philippines. Trong đó có sự điều phối của Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, cùng các nhóm chuyên trách về an ninh y tế và tình trạng y tế khẩn cấp.
Theo bác sĩ Phúc, ngay sau khi nhận được đề nghị chính thức từ Sở Y tế Đà Nẵng, WHO đã phối hợp với Bộ Y tế để triển khai quy trình hỗ trợ khẩn cấp.
"Cán bộ của WHO mang thuốc từ Geneva bay qua Istanbul và đến Hà Nội. Sau đó tiếp tục làm thủ tục hải quan với sự hỗ trợ của Trung tâm Kiểm dịch Y tế quốc tế và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội trước khi vận chuyển vào Đà Nẵng", bà nói.
Việc thuốc đến tay bệnh nhân kịp thời giúp nâng cao đáng kể khả năng hồi phục cho các ca bệnh nặng.
Tuy nhiên, bà Phúc cho rằng các ca ngộ độc Botulinum không phải là hiếm trong khu vực.
Năm 2023, một vụ ngộ độc tương tự từng xảy ra tại huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam cũ, nay thuộc thành phố Đà Nẵng, khiến nhiều người phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch.
"WHO có thể hỗ trợ trong các tình huống khẩn cấp, nhưng về lâu dài Việt Nam nên xem xét xây dựng cơ số dự trữ thuốc giải độc trong nước để có thể sử dụng ngay khi có ca bệnh", bà Phúc khuyến nghị.
Theo bà, thuốc giải độc Botulinum đóng vai trò quyết định trong điều trị. Nếu được sử dụng sớm, thuốc có thể ngăn độc tố tiếp tục tấn công hệ thần kinh và giảm nguy cơ tử vong.
Trong khi đó, bác sĩ Trần Thanh Thủy, Giám đốc Sở Y tế Đà Nẵng, cho biết thành phố đã báo cáo lãnh đạo UBND thành phố về sự hỗ trợ kịp thời của WHO.
Bác sĩ Trần Thanh Thủy cảm ơn sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế trong việc điều trị bệnh nhân ngộ độc.
Do lãnh đạo thành phố có cuộc họp đột xuất, Sở Y tế được ủy quyền làm việc với đoàn và gửi lời cảm ơn tới WHO cùng các đơn vị đã phối hợp cứu chữa bệnh nhân.
Ngành y tế Đà Nẵng cũng đang triển khai nhiều biện pháp phòng ngừa nhằm tránh các trường hợp tương tự.
Sở đã làm việc với các địa phương để rà soát các ca bệnh, đồng thời khảo sát quy trình chế biến loại thực phẩm gây ngộ độc.
Buổi làm việc giữa Sở Y tế Đà Nẵng và đại diện WHO về việc hỗ trợ thuốc giải độc Botulinum cho các bệnh nhân.
Các địa phương sẽ tăng cường tuyên truyền trực tiếp đến người dân về nguy cơ ngộ độc thực phẩm, đặc biệt là các món ăn lên men hoặc ủ chua không đúng cách.
Bên cạnh đó, Viện Pasteur Nha Trang đang phối hợp với Đà Nẵng triển khai nghiên cứu về nguy cơ ngộ độc liên quan đến quy trình chế biến thực phẩm lên men tại địa phương.
"Trong thời gian tới, Sở Y tế sẽ tiếp tục báo cáo Bộ Y tế để chuẩn bị sẵn sàng các phương án ứng phó nếu xuất hiện thêm các trường hợp tương tự", bác sĩ Thủy nói.
Các chuyên gia y tế cho biết độc tố Botulinum là một trong những loại độc tố mạnh nhất từng được biết đến, có thể gây liệt cơ nhanh chóng dẫn đến suy hô hấp và tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
Việc phát hiện sớm triệu chứng và tiếp cận thuốc giải độc nhanh chóng được xem là yếu tố quyết định trong việc cứu sống bệnh nhân.
