Thất thoát hơn 800 tỷ đồng
Trong số 10 bị can, đáng chú ý có bà Nguyễn Thị Kim Tiến – cựu Bộ trưởng Bộ Y tế. Cựu Bộ trưởng bị truy tố về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí. Ngoài ra, 10 bị can khác cũng bị truy tố về các tội danh như: Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; nhận hối lộ; lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Theo cáo trạng, một trong những sai phạm nghiêm trọng là việc thuê tư vấn nước ngoài lập dự án và thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công cho hai dự án khi chưa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương.
Dù vậy, ông Nguyễn Chiến Thắng – cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm Bộ Y tế vẫn ký các tờ trình để bà Nguyễn Thị Kim Tiến ký quyết định cho phép thuê tư vấn nước ngoài, đồng thời phê duyệt kế hoạch tuyển chọn phương án thiết kế kiến trúc.
Trên cơ sở đó, Công ty VK Architects and Engineers được lựa chọn lập và báo cáo phương án thiết kế kiến trúc, sau đó tiếp tục được phê duyệt trúng tuyển.
Bà Nguyễn Thị Kim Tiến.
Cơ quan tố tụng xác định, từ phương án thiết kế này, ông Thắng đã chỉ đạo các cấp dưới gồm Nguyễn Kim Trung, Nguyễn Hữu Tuấn và Trần Văn Sinh hợp thức hóa hồ sơ chỉ định thầu trái quy định, tạo điều kiện cho liên danh VK Studio - Viện Trang thiết bị trúng các gói thầu TV4/2014, TV5/2014.
Không dừng lại ở đó, ông Thắng cùng ông Trần Văn Sinh tiếp tục hợp thức hóa hồ sơ để VK Studio thực hiện các gói thầu TVBM-04 và TVVD-04, gây thất thoát hơn 70 tỷ đồng tài sản Nhà nước.
Kết luận điều tra cũng chỉ ra sai phạm của Viện Kinh tế xây dựng khi thẩm tra dự toán chi phí lập dự án và thiết kế trong điều kiện không đầy đủ hồ sơ, tài liệu và cơ sở pháp lý.
Sau hơn một thập kỷ chậm tiến độ, vướng mắc về sai phạm và gây lãng phí hàng nghìn tỷ đồng, hai dự án Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức và Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 dần "hồi sinh" sau sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và sự vào cuộc của nhiều Bộ, ngành.
Từ kết quả thẩm tra này, Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm đã phê duyệt dự toán và kết quả chỉ định thầu các gói thầu liên quan, tiếp tục gây thất thoát thêm hơn 70 tỷ đồng.
Đáng chú ý, sai phạm còn diễn ra trong quá trình lựa chọn nhà thầu và triển khai các gói thầu xây dựng chính.
Để bảo đảm tiến độ theo yêu cầu của Chính phủ, ông Nguyễn Chiến Thắng đã chỉ đạo tham mưu trình Bộ Y tế phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu theo hướng không phân chia gói thầu theo tính chất kỹ thuật, trình tự thực hiện.
Tuy nhiên, cơ quan điều tra xác định việc lập kế hoạch này không có căn cứ. Dù vậy, ông Nguyễn Doãn Tú – cựu Phó Vụ trưởng Vụ Trang thiết bị – vẫn tổ chức thẩm định nhưng không lập báo cáo thẩm định, sau đó trình để bà Nguyễn Thị Kim Tiến ký phê duyệt.
Trên cơ sở kế hoạch này, các bị can tiếp tục lập hồ sơ mời thầu, lựa chọn nhà thầu và triển khai các gói thầu XDBM-01 và XDVD-01 trái quy định, dẫn đến hàng loạt sai phạm, phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện.
Hậu quả, hai dự án trọng điểm ngành y tế không thể hoàn thành đúng tiến độ, phải dừng thi công kéo dài, không đạt mục tiêu đề ra, gây lãng phí tài sản Nhà nước hơn 800 tỷ đồng.
Chi "hoa hồng" gần 100 tỷ đồng
Kết quả điều tra xác định, trong quá trình triển khai hai dự án, các nhà thầu khi tham gia 10 gói thầu xây lắp đã chủ động liên hệ với bà Nguyễn Thị Kim Tiến hoặc ông Nguyễn Chiến Thắng để "nhờ giúp đỡ" trúng thầu.
Các trường hợp thông qua bà Tiến đều được hướng dẫn làm việc trực tiếp với ông Thắng để thống nhất việc thực hiện gói thầu. Ngược lại, những nhà thầu tiếp cận ông Thắng cũng phải báo cáo, xin ý kiến và được sự đồng ý của cựu Bộ trưởng.
Sau đó, ông Thắng chỉ đạo cấp dưới phối hợp với các đơn vị tư vấn, nhà thầu để "thông thầu" theo thỏa thuận.
Theo cơ chế đã thống nhất, sau khi được tạm ứng hoặc thanh toán, các nhà thầu phải chi "lại quả" 5% giá trị trước thuế cho Ban Quản lý dự án.
Tổng cộng, các nhà thầu đã đưa cho ông Nguyễn Chiến Thắng 88 tỷ đồng. Sau khi ông Thắng nghỉ hưu, ông Nguyễn Hữu Tuấn tiếp tục nhận thêm hơn 12 tỷ đồng từ các nhà thầu.
Với các sai phạm này, hai bị can bị truy tố về các tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Nhận hối lộ.
