Đề xuất cơ chế đặc thù xử lý nhà, đất dôi dư sau sát nhập
04/05/2026 14:00
(THPL) - Bộ Tài chính hiện đang đề xuất hàng loạt cơ chế linh hoạt nhằm đẩy nhanh việc xử lý và khai thác quỹ nhà, đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy và đơn vị hành chính.
Trong quá trình tinh gọn bộ máy và sắp xếp lại đơn vị hành chính, một lượng lớn nhà, đất công phát sinh tình trạng dôi dư nhưng chưa thể khai thác hiệu quả. Để xử lý vấn đề này, Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo nghị quyết của Chính phủ, đưa ra nhiều cơ chế đặc thù nhằm tháo gỡ vướng mắc và rút ngắn quy trình xử lý.
Theo đề xuất, các cơ sở nhà, đất không còn nhu cầu sử dụng sau khi sắp xếp tổ chức có thể được chuyển giao về địa phương để quản lý, xử lý theo quy định về tài sản công.
Việc chuyển giao sẽ được thực hiện theo nguyên trạng, bao gồm cả những trường hợp thiếu hồ sơ pháp lý, hồ sơ bị thất lạc, tài sản đã bố trí làm nhà ở hoặc đang bị lấn chiếm. Đáng chú ý, quy trình này không yêu cầu phải lấy ý kiến của Chủ tịch UBND cấp tỉnh, qua đó giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý.
Cơ quan, đơn vị bàn giao vẫn phải chịu trách nhiệm về tình trạng pháp lý và hiện trạng tài sản, đồng thời phối hợp với địa phương để xử lý các vấn đề phát sinh sau khi chuyển giao.
Đề xuất cơ chế đặc thù xử lý nhà, đất dôi dư sau sát nhập. (Ảnh: internet)
Một điểm mới đáng chú ý là dự thảo cho phép phá dỡ công trình hiện hữu đối với các khu nhà, đất dôi dư được chuyển đổi sang mục đích công cộng như công viên, sân chơi hoặc các công trình phục vụ cộng đồng.
Việc phá dỡ được chấp thuận ngay cả khi tài sản vẫn còn giá trị sử dụng hoặc chưa hết thời gian khấu hao. Cơ quan soạn thảo cho rằng quy định này sẽ giúp tránh tình trạng chậm trễ do vướng mắc trong việc xác định giá trị còn lại của tài sản, qua đó đẩy nhanh tiến độ triển khai phương án sử dụng mới.
Dự thảo cũng đưa ra cơ chế linh hoạt trong điều chỉnh quy hoạch. Cụ thể, với các khu nhà, đất dôi dư được chuyển đổi mục đích sử dụng như làm trụ sở, công trình công cộng hoặc phục vụ quốc phòng - an ninh, việc cập nhật quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch xây dựng sẽ được thực hiện sau khi đã có quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Cách tiếp cận này giúp rút ngắn quy trình, tránh tình trạng phải hoàn tất quy hoạch trước rồi mới được triển khai xử lý tài sản.
Đối với các trường hợp nhà, đất dôi dư được giao hoặc cho thuê lại, tổ chức, cá nhân nhận đất phải hoàn trả giá trị còn lại của tài sản gắn liền với đất tại thời điểm giao.
Quy định này áp dụng cả khi tài sản đã bị phá dỡ trước đó hoặc được bán lại cho chính người nhận đất. Trường hợp tài sản chưa được hạch toán trên sổ sách, việc xác định giá trị sẽ thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Tài chính về quản lý tài sản cố định.
Dự thảo cũng đề cập đến tình huống tài sản công được xây dựng trên đất của tổ chức, cá nhân nhưng đơn vị quản lý không còn nhu cầu sử dụng.
Nếu chủ sử dụng đất có nhu cầu tiếp nhận lại tài sản, cơ quan quản lý sẽ thực hiện bàn giao và yêu cầu hoàn trả giá trị còn lại. Tuy nhiên, các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, lực lượng vũ trang hoặc tổ chức chính trị - xã hội sẽ không phải hoàn trả khoản này.
Trong trường hợp chủ đất không nhận lại tài sản, cơ quan quản lý có thể tiến hành phá dỡ, thanh lý và bàn giao lại mặt bằng. Việc xử lý vật tư, vật liệu thu hồi sẽ tuân thủ quy định tại các nghị định hiện hành của Chính phủ.
Các cơ quan chức năng tỉnh Quảng Ninh đang đẩy nhanh công tác GPMB nhằm đảm bảo tiến độ và giải ngân nguồn vốn đã cấp cho dự án cải tạo, mở rộng, nâng cấp Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí.
Hơn 8.000 tỷ đồng đã bị lừa đảo trực tuyến chiếm đoạt trong năm 2025. Câu hỏi không còn là người dùng có cảnh giác hay không, mà là vì sao một hệ thống đã có ngân hàng số, có sinh trắc học, có cảnh báo từ cơ quan chức năng vẫn để hơn 6.000 tỷ trôi đi.