Sáng 9/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi).
Về thẩm quyền đăng ký hộ tịch, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo luật giao UBND cấp xã thực hiện đăng ký tất cả các sự kiện, thông tin hộ tịch; hộ tịch được đăng ký không phụ thuộc nơi cư trú, không phụ thuộc địa giới hành chính.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng (Ảnh: Media Quốc hội).
Dự thảo luật chỉ quy định thẩm quyền, đối tượng, phạm vi của từng thủ tục đăng ký hộ tịch; các quy định cụ thể về thành phần hồ sơ, thời hạn, trình tự, thủ tục đăng ký hộ tịch - là những nội dung dễ biến động, dự thảo luật giao Chính phủ quy định chi tiết.
Người yêu cầu có quyền lựa chọn nộp hồ sơ, nhận kết quả đăng ký hộ tịch theo phương thức trực tuyển hoặc trực tiếp hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính; dự thảo luật giao Chính phủ quy định chi tiết theo hướng trực tuyến toàn trình đối với hầu hết các thủ tục về hộ tịch (trừ thủ tục đăng ký kết hôn, giám hộ phải có mặt tại cơ quan đăng ký hộ tịch khi nhận kết quả - là những việc có điều kiện, cần thể hiện rõ sự tự nguyện, khả năng đáp ứng của các bên).
Về Sổ hộ tịch, chủ yếu sử dụng dữ liệu điện tử; chỉ có việc đăng ký kết hôn mới sử dụng đồng thời sổ điện tử và sổ giấy (phù hợp với đặc thù, truyền thống hai bên nam, nữ phải có mặt để thể hiện sự tự nguyện, ký vào sổ đăng ký kết hôn, giấy chứng nhận kết hôn).
Giấy tờ hộ tịch bao gồm giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, giấy chúng tử và Văn bản xác nhận hộ tịch. Chính phủ sẽ quy định cụ thể về việc cấp giấy tờ hộ tịch (bản điện tử, bản giấy, bản chính, bản sao).
Dự thảo Luật giao Chính phủ chỉ đạo rà soát, bồi dưỡng nghiệp vụ hộ tịch, kiện toàn đội ngũ công chức thực hiện công tác hộ tịch; quy định điều kiện, tiêu chuẩn của người làm công tác hộ tịch bảo đảm thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao trong luật.
Dự thảo luật bổ sung quy định về quyền, nghĩa vụ đăng ký hộ tịch của người gốc Việt Nam chưa xác định quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam; bổ sung quy định bảo đảm quyền đăng ký khai sinh cho trẻ em được sinh ra tại Việt Nam hoặc sinh sống ổn định trên lãnh thổ Việt Nam.
Bổ sung quy định cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm chủ động khai thác, tra cứu thông tin trong cơ sở dữ liệu liên quan (phù hợp với mức độ đáp ứng của cơ sở dữ liệu), chỉ yêu cầu người dân phải nộp, xuất trình giấy tờ nếu không khai thác được thông tin hoặc thông tin khai thác được không đầy đủ, không chính xác.
Bồ sung quy định khẳng định giá trị pháp lý của giấy tờ hộ tịch, thông tin hộ tịch, dữ liệu hộ tịch điện tử, xác định dữ liệu hộ tịch điện tử có giá trị như giấy tờ hộ tịch bản giấy khi thực hiện thủ tục hành chính và các giao dịch khác.
Bổ sung thẩm quyền đăng ký giám sát việc giám hộ, chấm dứt giám sát việc giám hộ liên quan đến quản lý tài sản của người được giám hộ không phụ thuộc vào nơi cư trú của cá nhân.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu (Ảnh: Media Quốc hội).
Thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, đa số ý kiến trong Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành với quy định của dự thảo luật vì việc tăng cường đăng ký hộ tịch trực tuyến toàn trình, phi địa giới hành chính là phù hợp với bối cảnh hiện nay.
Về phân cấp, phân quyền, Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành với quy định của dự thảo Luật về phân quyền cho cấp Trung ương và cấp địa phương đối với các nội dung về quản lý và đăng ký hộ tịch, đặc biệt là phân quyền triệt để việc đăng ký hộ tịch cho Ủy ban nhân dân cấp xã.
Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành với phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật. Theo đó, dự thảo Luật quy định về hộ tịch; quyền, nghĩa vụ, nguyên tắc, thẩm quyền, phương thức thực hiện đăng ký hộ tịch; cơ sở dữ liệu hộ tịch và quản lý nhà nước về hộ tịch. Ngoài ra, có ý kiến đề nghị thể hiện nội dung phạm vi điều chỉnh một cách khái quát hơn theo hướng Luật này quy định về hộ tịch, đăng ký hộ tịch và quản lý Nhà nước về hộ tịch.
