Một góc chợ nổi Cái Răng hiện nay - Ảnh: CHÍ QUỐC
Từ "điểm tham quan" đến hệ sinh thái điểm đến
Các điểm đến du lịch trên đất Tây Đô không chỉ tận dụng lợi thế của trung tâm vùng, đầu mối tiếp nhận và phân phối khách du lịch hay tài nguyên du lịch sẵn có, mà phải tạo ra hệ sinh thái du lịch cạnh tranh.
Trong nhiều năm, khi nhắc đến Cần Thơ, người ta thường nghĩ ngay đến chợ nổi Cái Răng, bến Ninh Kiều, những miệt vườn trĩu quả, với cồn Sơn, cù lao Tân Lộc với thế mạnh du lịch cộng đồng, hay hình ảnh "gạo trắng nước trong". Những tài nguyên ấy đã góp phần đưa thành phố trở thành trung tâm du lịch của Đồng bằng sông Cửu Long. Thế nhưng, trong bối cảnh mới, chỉ có tài nguyên thôi là chưa đủ.
Một nghịch lý đang tồn tại là lượng khách đến Đồng bằng sông Cửu Long khá lớn nhưng thời gian lưu trú và mức chi tiêu bình quân vẫn chưa tương xứng với tiềm năng.
Nhiều du khách xem Cần Thơ là điểm dừng chân một hoặc hai ngày trước khi tiếp tục hành trình sang các địa phương khác. Điều đó cho thấy bài toán hiện nay không còn là "làm sao để có thêm điểm du lịch", mà là "làm sao để mỗi điểm đến trở thành một mắt xích trong hệ sinh thái trải nghiệm".
Từ góc nhìn của Hiệp hội du lịch Đồng bằng sông Cửu Long (MDTA), việc nhiều điểm đến trong vùng được công nhận là "Điểm du lịch tiêu biểu Đồng bằng sông Cửu Long" không chỉ là một danh hiệu. Đây là bước khởi đầu cho quá trình chuẩn hóa chất lượng, nâng cao thương hiệu và tạo nền tảng để xây dựng mạng lưới liên kết vùng.
Đến năm 2026, chương trình bình chọn này đã vinh danh hơn 70 điểm du lịch tiêu biểu trên toàn khu vực, trong đó Cần Thơ luôn có nhiều đại diện nổi bật.
Tuy nhiên, nếu mỗi địa phương vẫn phát triển theo tư duy "mạnh ai nấy làm", xây dựng sản phẩm tương tự nhau và cạnh tranh bằng những lợi thế ngắn hạn thì rất khó tạo nên sức hút bền vững. Điều du khách tìm kiếm ngày nay không đơn thuần là một điểm check-in đẹp, mà là một hành trình đa trải nghiệm, nơi văn hóa, ẩm thực, sinh thái, nông nghiệp và đời sống cộng đồng được kết nối thành một câu chuyện xuyên suốt.
Nói cách khác, cạnh tranh của du lịch hiện đại không phải là cạnh tranh giữa từng điểm đến, mà là cạnh tranh giữa các hệ sinh thái điểm đến.
Chuyển đổi số phải tạo ra giá trị thực
Trong vài năm gần đây, Cần Thơ đã có những bước tiến đáng ghi nhận trong chuyển đổi số du lịch. Nhiều doanh nghiệp triển khai đặt phòng trực tuyến, thanh toán không tiền mặt, quảng bá trên nền tảng số, sử dụng mạng xã hội và các công cụ tiếp thị hiện đại để tiếp cận khách hàng.
Nhưng chuyển đổi số không thể chỉ dừng ở việc có một website hay một ứng dụng trên điện thoại.
Bản chất của chuyển đổi số là sử dụng dữ liệu để thay đổi cách quản trị, kinh doanh và phục vụ du khách. Nếu mỗi doanh nghiệp giữ một kho dữ liệu riêng, mỗi điểm đến hoạt động như một "ốc đảo thông tin" thì rất khó hình thành một hệ sinh thái du lịch thông minh.
Một du khách khi đến Cần Thơ cần có khả năng tìm kiếm thông tin, đặt dịch vụ, thanh toán, nhận gợi ý lịch trình, đánh giá chất lượng và tiếp tục kết nối với các điểm đến khác trong vùng chỉ bằng một nền tảng số thống nhất.
Muốn vậy, dữ liệu phải được liên thông giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các chủ thể trong chuỗi cung ứng du lịch. Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn hay thực tế ảo chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được đặt trên nền tảng dữ liệu đầy đủ, chuẩn hóa và cập nhật liên tục.
Một vấn đề khác cũng cần được nhìn nhận là khoảng cách chuyển đổi số giữa các doanh nghiệp. Trong khi nhiều khách sạn và đơn vị lữ hành lớn đã đầu tư mạnh cho công nghệ thì không ít hộ kinh doanh, homestay và mô hình du lịch cộng đồng vẫn loay hoay với những thao tác cơ bản như quản lý khách hàng hay quảng bá trực tuyến.
Nếu khoảng cách này không được thu hẹp, chuyển đổi số có nguy cơ tạo ra sự phân hóa thay vì nâng cao năng lực cạnh tranh chung của toàn ngành.
Tây Đô muốn thu hút, lan tỏa phải dẫn dắt, kết nối vùng
Trong cấu trúc phát triển của Đồng bằng sông Cửu Long, Cần Thơ có vị trí đặc biệt. Đây là trung tâm giao thông, giáo dục, y tế, thương mại và dịch vụ lớn nhất vùng. Với lợi thế đó, thành phố hoàn toàn có thể trở thành trung tâm điều phối du lịch nếu biết phát huy vai trò kết nối.
Liên kết ở đây không chỉ là ký kết hợp tác hay tổ chức các chương trình xúc tiến chung. Quan trọng hơn là liên kết sản phẩm, liên kết thị trường, liên kết hạ tầng và liên kết dữ liệu.
Một hành trình từ Cần Thơ đến An Giang khám phá văn hóa tâm linh, gắn với Hà Tiên, Phú Quốc; sang Đồng Tháp trải nghiệm sen và nông nghiệp xanh, miệt vườn "vương quốc trái cây", về Vĩnh Long với văn hóa Khmer đặc trưng và một dãy ven Biển Đông, rồi về Cà Mau chinh phục điểm cực Nam sẽ hấp dẫn hơn nhiều so với những sản phẩm đơn lẻ. Khi đó, Cần Thơ đóng vai trò là "hub" - trung tâm phân phối khách, điều phối dòng chảy du lịch và gia tăng giá trị cho cả vùng.
Ngày nay nông dân Làng hoa Sa Đéc trồng và buôn bán quanh năm, du khách có thể tham quan chụp ảnh và mua hoa - Ảnh: ĐẶNG TUYẾT
Song song với liên kết không gian là liên kết số. Thành phố cần xây dựng cơ sở dữ liệu du lịch dùng chung, tích hợp thông tin về điểm đến, lưu trú, lữ hành, vận chuyển, sự kiện, phản hồi của du khách và xu hướng thị trường để hỗ trợ công tác quản trị theo thời gian thực. Đây sẽ là nền tảng để phát triển mô hình du lịch thông minh và nâng cao chất lượng hoạch định chính sách.
Một trụ cột khác không thể thiếu là nguồn nhân lực. Chuyển đổi số chỉ thành công khi đội ngũ quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương cùng thay đổi tư duy. Người nông dân làm du lịch, chủ homestay, hướng dẫn viên hay hộ kinh doanh nhỏ đều cần được trang bị kỹ năng số để tham gia bình đẳng vào hệ sinh thái mới.
Cuối cùng, phát triển điểm đến không nên chỉ được nhìn bằng số lượng khách hay doanh thu trước mắt. Một điểm đến thành công phải tạo sinh kế cho người dân, bảo tồn được giá trị văn hóa, gìn giữ môi trường và lan tỏa lợi ích đến nhiều ngành kinh tế khác.
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, lợi thế của Cần Thơ không chỉ nằm ở vị trí trung tâm hay tài nguyên sông nước, mà còn ở khả năng kết nối các nguồn lực của cả vùng. Khi liên kết trở thành chiến lược và chuyển đổi số trở thành động lực, Cần Thơ sẽ không chỉ là nơi du khách ghé qua, mà sẽ trở thành điểm khởi đầu cho những hành trình khám phá toàn bộ Đồng bằng sông Cửu Long.
Đó cũng là lúc "điểm đến" được hiểu theo đúng nghĩa rộng nhất: không chỉ là nơi để đến, mà là nơi khiến du khách muốn quay trở lại và giới thiệu cho người khác cùng trải nghiệm.
