Theo tờ trình, dự án có quy mô sử dụng đất hơn 11.400 ha, trải dài qua 16 xã, phường dọc hai bên sông Hồng gồm: Hồng Hà, Ô Diên, Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Lĩnh Nam, Thanh Trì, Nam Phù, Hồng Vân, Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bồ Đề, Long Biên, Bát Tràng (giảm 3 phường Vĩnh Tuy, Vĩnh Hưng, Hoàng Mai so với công bố năm 2025).
Toàn bộ dự án được chia thành 18 dự án thành phần, thuộc 5 nhóm chính gồm: xây dựng đại lộ cảnh quan; hệ thống công viên ven sông; chỉnh trị lòng, bờ sông; các khu đô thị tái định cư, tái thiết; và giải phóng mặt bằng độc lập. Tuy nhiên, để hiện thực hóa siêu dự án này, Hà Nội đang phải đối mặt với nhiều bài toán khó.
Điểm nhấn là hai tuyến đại lộ chạy dọc đê hữu Hồng (45,35 km) và đê tả Hồng (35 km). Hệ thống này sẽ kết nối các khu vực từ Mê Linh, Đông Anh đến Bát Tràng, Long Biên. Song hành là 11 cụm công viên chuyên đề với tổng diện tích hàng nghìn hecta, kỳ vọng tạo nên "lá phổi xanh" mới cho thành phố.
Phối cảnh tổng thể dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Cụ thể, nhóm 1 gồm 2 dự án: xây dựng tuyến đường đại lộ dọc theo đê hữu Hồng dài khoảng 45,35 km (trục đại lộ cảnh quan hữu Hồng); xây dựng tuyến đường đại lộ dọc theo đê tả Hồng khoảng 35 km (trục đại lộ cảnh quan Tả Hồng).
Nhóm 2 gồm 11 dự án đầu tư công viên, gồm: cụm công viên tại bãi sông Tráng Việt (thuộc xã Mê Linh, Thiên Lộc) với tổng diện tích khoảng 1.113,8 ha; cụm công viên tại bãi sông Tàm Xá (thuộc xã Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh) rộng 397,5 ha; cụm công viên tại bãi sông Ngọc Thụy (P.Bồ Đề) khoảng 105,1 ha; cụm công viên tại bãi sông Long Biên - Cự Khối (thuộc phường Bồ Đề, Long Biên và xã Bát Tràng) rộng 472 ha.
Công viên tại bãi sông Xuân Quan - Phụng Công (xã Bát Tràng) rộng 168,6 ha; cụm công viên tại bãi sông xã Ô Diên rộng 166,1 ha; cụm công viên tại bãi sông Liên Mạc - Thượng Cát - Phú Thượng (thuộc phường Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng) rộng khoảng 154,2 ha.
Dự án cũng bao gồm hai gói đầu tư kè và chỉnh trị lòng, bờ sông ở cả hai phía tả và hữu Hồng, tổng chiều dài hơn 64 km. Một số khu vực bãi sông như Xuân Quan - Phụng Công và Nhật Tân - Tứ Liên sẽ được chỉnh đồng bộ để phục vụ phát triển đô thị và cảnh quan.
Công viên công cộng phường Phú Thượng khoảng 20 ha; cụm công viên tại bãi sông phường Hồng Hà khoảng 383,4 ha; cụm công viên tại phường Lĩnh Nam khoảng 141,8 ha; cụm công viên tại bãi sông thuộc 4 phường, xã: Lĩnh Nam, Thanh Trì, Nam Phù, Hồng Vân với tổng diện tích khoảng 390,9 ha.
Nhóm 3 gồm 2 dự án đầu tư kè và chỉnh trị lòng sông, bờ sông. Theo đó, dự án thứ nhất thực hiện ở bờ tả sông Hồng, có chiều dài kè bờ sông khoảng 33,9 km; chỉnh trị lòng và bờ sông thuộc bãi sông Xuân Quan - Phụng Công (xã Bát Tràng) có quy mô 77 ha. Dự án thứ 2 là kè và chỉnh trị bờ hữu sông Hồng, với chiều dài kè sông khoảng 30,8 km; chỉnh trị lòng và bờ sông thuộc bãi sông Nhật Tân - Tứ Liên (phường Hồng Hà) quy mô khoảng 92 ha.
Nhóm 4 gồm 3 dự án đầu tư khu đô thị định cư, tái thiết với tổng quy mô khoảng 419 ha, trong đó dự án khu đô thị định cư tại phường Long Biên có quy mô khoảng 201 ha; dự án khu đô thị định cư tại phường Lĩnh Nam với quy mô khoảng 98 ha; dự án khu tái thiết đô thị làng nghề tại xã Bát Tràng, quy mô khoảng 120 ha. Nhóm 5 là các dự án giải phóng mặt bằng độc lập.
Dù quy mô rất lớn, nhưng hiện tại quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000 vẫn chưa được phê duyệt. UBND TP. Hà Nội thừa nhận việc triển khai đang gặp khó khăn do cần đánh giá kỹ tác động môi trường, đảm bảo quy định về đê điều và phòng chống lụt bão.
Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng từng được HĐND TP Hà Nội thông qua chủ trương đầu tư cuối năm 2025 và khởi công ngay sau đó với liên danh gồm Đại Quang Minh, MIK Group, THACO, Văn Phú, T&T Group và Hòa Phát. Tuy nhiên đến nay, MIK Group, Văn Phú và T&T Group đã rút khỏi liên danh, còn lại ba nhà đầu tư là Đại Quang Minh, THACO và Hòa Phát tiếp tục tham gia triển khai.
Để giải quyết các thách thức trên, TP Hà Nội đã đề ra lộ trình thực hiện bài bản và các phương án tài chính khả thi. Theo kế hoạch, dự án triển khai từ năm 2026 đến 2038, chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn đầu đến năm 2030 ưu tiên xây dựng các tuyến đại lộ, hệ thống kè, một số công viên trọng điểm và khu đô thị định cư. Các hạng mục còn lại sẽ hoàn thành trong giai đoạn 2030-2038.
Để tạo nguồn vốn đối ứng, thành phố dự kiến bố trí khoảng 2.655 ha đất phát triển đô thị nằm trong phạm vi dự án, đồng thời rà soát thêm quỹ đất từ các dự án chậm triển khai và quỹ đất thanh toán các dự án BT trước đây.
Để tạo sự đồng thuận cao nhất, TP Hà Nội nhấn mạnh việc tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư và vận động người dân trong khu vực ảnh hưởng. Việc đầu tư 3 dự án khu đô thị định cư và tái thiết (tổng quy mô 419 ha tại Long Biên, Lĩnh Nam và Bát Tràng) được xem là giải pháp cốt lõi để ổn định đời sống người dân, giải quyết bài toán giải phóng mặt bằng.
Minh Phương
