Hoàn thành phương án gỡ vướng dự án năng lượng tái tạo trong quý II

Nghị quyết của Quốc hội yêu cầu hoàn thành phương án xử lý vướng mắc cho các dự án năng lượng tái tạo ngay trong quý II năm nay. Ảnh: Quỳnh Danh.

Sáng 24/4, với 494/494 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030.

Nghị quyết đã đưa ra một nhóm nhiệm vụ và nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026 để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số năm nay, như hoàn thiện thể chế; chuyển đổi mô hình tăng trưởng; thúc đẩy tăng trưởng gắn với ổn định kinh tế vĩ mô; tập trung phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số…

Gỡ vướng các dự án năng lượng tái tạo trong quý II

Tại nhóm nhiệm vụ về hoàn thiện thể chế để tạo đột phá tăng trưởng, Quốc hội đặt ra yêu cầu tổng rà soát hệ thống pháp luật trong năm nay; đồng thời, xây dựng chiến lược hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới; sửa đổi Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành; thể chế hóa các cơ chế, chính sách đặc thù tại một số địa phương được thực tiễn chứng minh là đúng, có hiệu quả để áp dụng trên phạm vi toàn quốc…

Đáng chú ý, Quốc hội cũng yêu cầu hoàn thành phương án xử lý vướng mắc cho các dự án năng lượng tái tạo ngay trong quý II năm nay.

Trước đó, một số hiệp hội, doanh nghiệp đã gửi kiến nghị cho biết các tranh chấp trong thanh toán tiền điện đang ảnh hưởng đến một loạt dự án điện gió và điện mặt trời với tổng công suất khoảng 12 GW, vốn đang được hưởng cơ chế giá cố định (giá FIT). Theo phản ánh, các vấn đề này đã dẫn đến việc giảm thanh toán cho các nhà đầu tư theo các Hợp đồng mua bán điện (PPA) áp dụng.

Các hiệp hội cho rằng diễn biến này có thể tạo ra một số tác động đối với hoạt động tài chính của doanh nghiệp đầu tư. Trong đó, việc giảm doanh thu theo hợp đồng có thể buộc doanh nghiệp phải xem xét lại tiến độ ghi nhận doanh thu, thực hiện kiểm tra suy giảm tài sản và công bố các thông tin liên quan.

Kiến nghị cũng lưu ý trong trường hợp các nghĩa vụ thanh toán không được thực hiện theo PPA, bên bán điện có thể thực hiện các biện pháp pháp lý nhằm bảo vệ quyền lợi, bao gồm việc khởi kiện hoặc giải quyết tranh chấp tại Việt Nam hoặc tại các khu vực tài phán khác.

"Do những tác động cụ thể về kế toán, nghĩa vụ hợp đồng và tài chính nêu trên, tình hình hiện tại có nguy cơ dẫn đến việc vi phạm các nghĩa vụ tài chính trong các khoản vay dự án, đồng thời ảnh hưởng đến báo cáo tài chính cuối năm của các doanh nghiệp đầu tư. Điều này có thể làm nổi bật công khai các khoản tổn thất đáng kể đối với các khoản đầu tư trị giá hàng tỷ USD trong lĩnh vực năng lượng tái tạo tại Việt Nam", văn bản nêu.

Các hiệp hội cũng cho biết cộng đồng nhà đầu tư quốc tế đang theo dõi sát diễn biến của vấn đề. Trên cơ sở đó, các tổ chức kiến nghị các bên liên quan sớm xem xét và có giải pháp phù hợp nhằm xử lý các vấn đề phát sinh.

Tháng 11 năm ngoái, 23 nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực điện gió và điện mặt trời đã gửi văn bản tới các bộ liên quan phản ánh vấn đề thanh toán đối với 173 dự án năng lượng tái tạo thuộc cơ chế giá FIT.

Đầu tháng 4 vừa qua, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng cho biết Thường trực Chính phủ đã họp với một số bộ, ngành để cho chủ trương xử lý các dự án vướng mắc liên quan đến đất đai và năng lượng, trong đó có dự án điện mặt trời, điện gió.

Chuyển đổi mô hình tăng trưởng

Ở nhóm nhiệm vụ chuyển đổi mô hình tăng trưởng; đẩy mạnh cơ cấu lại các ngành, lĩnh vực; phát triển các khu vực doanh nghiệp, các mô hình kinh tế mới, Quốc hội đưa ra 20 nhiệm vụ cụ thể bao gồm: Hoàn thiện các cơ chế, chính sách cho phát triển điện gió ngoài khơi, LNG; Xây dựng, triển khai các giải pháp đột phá, đồng bộ để thu hút khách du lịch quốc tế thông qua công tác xúc tiến du lịch, thí điểm miễn thị thực dài hạn, cấp thị thực nhập cảnh nhiều lần và các chính sách khác, yêu cầu hoàn thành trong quý II.

Trong quý III, các nhiệm vụ cần hoàn thành gồm: Xây dựng để triển khai Đề án xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với chủ động hội nhập quốc tế; Xây dựng, phát triển hạ tầng cho công nghiệp ứng dụng năng lượng nguyên tử, công nghiệp không gian vũ trụ, kinh tế tầm thấp, công nghiệp lượng tử; Tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định liên quan giá than, giá khí bảo đảm minh bạch, do thị trường quyết định, có sự quản lý của Nhà nước; Hoàn thành xây dựng và triển khai chiến lược dự trữ năng lượng quốc gia (và một số mặt hàng thiết yếu khác)…

Đồng thời, Quốc hội cũng yêu cầu xây dựng đề án tái cấu trúc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phù hợp với thị trường điện cạnh tranh; Triển khai xây dựng cơ chế đặc thù, đột phá và hình thành các Trung tâm công nghiệp năng lượng quốc gia; Rà soát, điều chỉnh, bổ sung, xây dựng mới các cơ chế, chính sách, đề án, kế hoạch phát triển kinh tế dữ liệu, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ, kinh tế bạc, kinh tế đêm, kinh tế không gian tầm thấp, kinh tế không gian ngầm, kinh tế không gian vũ trụ… Các nội dung này cũng phải hoàn thành trong quý III năm nay.

Với nhóm nhiệm vụ về thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, Nghị quyết yêu cầu hoàn thành xây dựng Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045 và đề án tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Hoàn thành trong quý II.

Đến quý III phải hoàn thiện cơ chế khuyến khích doanh nghiệp FDI sử dụng nguồn vốn, doanh thu, lợi nhuận chưa chuyển về nước để đầu tư tại Việt Nam; thu hút FDI gắn với chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực…