Chiều 21/5, TAND Tp.Hà Nội tiếp tục phiên xét xử cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến và các cá nhân liên quan đến sai phạm trong dự án cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức (thuộc tỉnh Hà Nam cũ, nay là Ninh Bình).
Theo đại diện VKS, hậu quả của vụ án không chỉ nằm ở con số thiệt hại vật chất mà còn là sự đình trệ kéo dài của dự án, gây bức xúc trong dư luận và làm giảm niềm tin của người dân đối với ngành y tế cũng như các dự án đầu tư công.
Sau hơn 10 năm triển khai, hai dự án vẫn chưa phát huy hiệu quả, trong khi nguồn lực Nhà nước bị "đóng băng". "Có ai đong đếm được hậu quả từ việc chậm trễ này hay không?", đại diện VKS nêu.
Các bị cáo tại phiên toà.
Về thiệt hại cụ thể, cơ quan công tố xác định có hai nhóm hậu quả chính gồm thất thoát hơn 70 tỷ đồng và hai khoản lãng phí với tổng số tiền hơn 700 tỷ đồng, nâng tổng thiệt hại được xác định khoảng 804 tỷ đồng.
Cơ quan công tố cho rằng nguồn vốn đầu tư cho hai dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2 vốn đang được gửi ngân hàng sinh lãi, sau đó được điều chuyển để phục vụ mục tiêu xây dựng bệnh viện theo chủ trương của nhà nước.
Tuy nhiên, do các sai phạm trong quá trình triển khai, nguồn tiền này không được sử dụng hiệu quả, không tạo ra công trình đưa vào khai thác đúng tiến độ, khiến nhà nước mất đi khoản lợi ích đáng lẽ có thể thu được.
Đại diện VKS nhấn mạnh việc xác định khoản lãng phí được thực hiện trên cơ sở tính toán của các cơ quan chuyên môn, áp dụng mức lãi suất thấp nhất và tính theo từng ngày phát sinh nhằm bảo đảm khách quan, có lợi cho các bị cáo.
Riêng với khoản thất thoát hơn 70 tỷ đồng, đại diện VKS cho rằng nhà nước không cấm thuê tư vấn nước ngoài. Tuy nhiên, Ban Y tế trọng điểm (Bộ Y tế) đã thực hiện việc lựa chọn nhà thầu tư vấn không đúng quy định pháp luật, dẫn đến hàng loạt sai phạm tiếp theo trong ký kết, thanh toán hợp đồng.
Theo cơ quan công tố, sai phạm đã xuất hiện ngay từ giai đoạn đề xuất lựa chọn tư vấn nước ngoài. Hồ sơ vụ án thể hiện Ban Y tế trọng điểm chưa đánh giá đầy đủ năng lực các đơn vị tư vấn trong nước nhưng vẫn báo cáo rằng đơn vị trong nước không đáp ứng yêu cầu. Một số tài liệu được lập nhằm hợp thức hóa việc lựa chọn Công ty VK Group (Bỉ) trúng thầu tư vấn.
Đại diện VKS tập trung phản bác quan điểm của các luật sư cho rằng việc áp dụng Thông tư 11 để xác định thiệt hại là không phù hợp do văn bản này được ban hành sau thời điểm xảy ra vụ án.
Đến nay người dân vẫn chưa thể khám chữa bệnh tại hai dự án Bệnh viện Bách Mai và Việt Đức cơ sở 2.
Theo đại diện VKS, tội danh gây thất thoát, lãng phí đã được quy định trong Bộ luật Hình sự từ trước. Thông tư 11 chỉ nhằm thống nhất phương pháp xác định thiệt hại trên phạm vi toàn quốc.
Đại diện VKS cho biết trước đây, việc tính toán khoản lãng phí tại các vụ án có thể áp dụng nhiều cách khác nhau, như căn cứ lãi suất của từng ngân hàng khác nhau để xác định khoản thiệt hại. Vì vậy, Thông tư 11 được ban hành nhằm tạo ra một phương pháp tính thống nhất, bảo đảm vừa thu hồi tài sản Nhà nước, vừa bảo đảm quyền lợi cho những người liên quan.
"Không phải bây giờ mới có tội phạm lãng phí. Hành vi lãng phí đã được quy định trong Bộ luật Hình sự rồi. Thông tư 11 chỉ để thống nhất cách tính trên toàn quốc", đại diện VKS nêu quan điểm.
Theo đại diện VKS, hậu quả của vụ án không chỉ nằm ở thiệt hại kinh tế mà còn tác động lớn đến an sinh xã hội. Nếu hai bệnh viện được đưa vào hoạt động đúng tiến độ từ nhiều năm trước, nhiều bệnh nhân tại khu vực phía Nam Hà Nội và các tỉnh lân cận có thể đã được cấp cứu, điều trị kịp thời.
"Tiền Nhà nước, tiền thuế của nhân dân đưa vào xây bệnh viện nhưng không tạo ra sản phẩm phục vụ người dân thì đó là lãng phí", đại diện VKS nhấn mạnh.
