Nước sinh hoạt của nhiều hộ dân ở xã Tân Gianh, tỉnh Quảng Trị bị nhiễm phèn nặng.
Nguồn nước bị nhiễm phèn, nhiễm mặn nghiêm trọng không thể sử dụng cho sinh hoạt nên nhiều năm qua, gia đình bà Hoàng Thị Hòa, thôn Trung Tiến, xã Tân Gianh, tỉnh Quảng Trị phải chắt chiu, mua từng bình nước lọc mang về sử dụng khiến cuộc sống thêm vất vả và tốn kém.
"Nguồn nước ở đây nhiễm phèn lắm, sinh hoạt hằng ngày phải đi mua nước về uống. Nhà ít người nhưng một ngày phải mua ít nhất 2 bình để nấu ăn và uống. Người dân chúng tôi rất mong được các cấp, các ngành quan tâm để có hệ thống nước sạch sinh hoạt kẻo về lâu dài sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như kinh tế của người dân", chị Hòa cho biết.
Mặc dù đã được xử lý qua bể lọc nhưng nguồn nước vẫn vàng đục, không đảm bảo để ăn uống.
Những ngày cuối tháng 5 nắng nóng liên tục cũng khiến nguồn nước của gia đình bà Đoàn Thị Xuân, thôn Trung Tiến, ngày càng bị nhiễm phèn nặng, không thể sử dụng cho nhu cầu ăn uống thường ngày.
Theo bà Xuân, gia đình bà đã thử chuyển từ dùng nước giếng đào sang giếng khoan nhưng tình trạng nước nhiễm phèn vẫn không thể cải thiện. Cuộc sống vốn dĩ khó khăn nhưng hàng tháng phải chi thêm tiền mua nước đã ảnh hưởng không nhỏ đến kinh tế gia đình.
"Gia đình tôi kêu thợ về khoan giếng, nhưng nước bơm lên để một lúc cũng đặc quánh, phèn vàng không khác gì nước giếng đào. Tôi có xây bể lọc, nhưng nước từ bể lọc cũng chỉ có thể dùng để tưới cây, giặt giũ, còn nước dùng để ăn uống thì phải bỏ tiền mua", bà Xuân chia sẻ.
Không riêng gì bà Xuân, hầu như nhà nào ở thôn Trung Tiến cũng phải mua nước dùng để ăn uống hằng ngày.
Có hơn 10.000 hộ dân tại xã Tân Gianh phải mua nước về nấu ăn.
Thôn Trung Tiến nằm sát bờ sông Gianh. Mùa mưa thì ngập lụt, mùa hè thì nước nhiễm mặn, nhiễm phèn. Ở một vùng quê còn nghèo, việc người dân phải bỏ tiền ra mua nước sạch không phải là dễ dàng. Đỉnh điểm những ngày trời nắng nóng, khô hạn như thế này, khoản chi cho nước sạch sinh hoạt càng tăng.
Chưa hết, việc sử dụng nguồn nước bị nhiễm phèn từ năm này sang năm khác khiến cho người dân hoang mang lo lắng về tác động xấu của nguồn nước đến sức khỏe của người dân.
Theo ông Trương Xuân Tiến, trưởng thôn Trung Tiến, nguồn nước bị ô nhiễm tại địa bàn thôn Trung Tiến đã làm ảnh hưởng 268 hộ dân. Tình trạng này diễn ra từ xưa đến nay mà chưa có biện pháp nào để khắc phục khiến cuộc sống người dân rất vất vả.
Nước bơm từ giếng lên chưa qua xử lý bị nhiễm phèn nặng.
Trưởng thôn Trung Tiến thông tin thêm: "Để khử phèn, bà con xây cái bể lọc qua hệ thống lọc nước tạm thời để sinh hoạt hằng ngày, còn chủ yếu phải dùng nước của các đại lý đem đến bán. Nước từ giếng bơm lên chỉ để tắm rửa, giặt và tưới cây. Giờ mong muốn của bà con có nguồn nước sạch để sinh hoạt, đảm bảo vệ sinh môi trường, sức khỏe và cũng là đỡ được chi phí hằng ngày để bà con bớt khó khăn".
Rất cần công trình cấp nước cho địa phương
Theo lãnh đạo xã Tân Gianh, xã có 24 thôn, thì có 10 thôn với khoảng hơn 10.000 hộ dân thiếu nước sạch để sinh hoạt trong mùa nắng hạn. Sau sáp nhập, xã rất quan tâm đến vấn đề nước sạch, tuy nhiên, kinh phí để đầu tư công trình cấp nước lớn nên địa phương rất mong sự quan tâm của tỉnh, các ban, ngành chức năng.
Nước nhiễm phèn, nhiễm mặn khiến đời sống người dân hết sức khó khăn.
Mỗi khi bước vào mùa khô hạn, tình trạng nguồn nước bị nhiễm phèn, nhiễm mặn ngày càng nghiêm trọng khiến người dân rơi vào cảnh thiếu nước sinh hoạt. Nhiều hộ dân phải tằn tiện từng ca nước, mua nước lọc để sử dụng hằng ngày khiến cuộc sống gặp không ít khó khăn.
Ông Trần Thanh Tâm, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Gianh cho biết, đối với xã Tân Gianh, thiếu nước vào mùa khô hạn có hai nguyên nhân, do nước bị nhiễm phèn và do nguồn nước ngầm bị cạn kiệt. Xã đã có công văn kiến nghị các cấp, ngành quan tâm hỗ trợ để địa phương sớm có nước sạch cho người dân sử dụng.
"Vừa qua, cấp ủy chính quyền địa phương cũng đã vận động bà con bằng nhiều hình thức như xây dựng bể hứng nước mưa, khoan, đào giếng sử dụng nguồn nước tự có để phục vụ sinh hoạt, còn nước ăn uống thì phải mua nhưng bà con cũng rất khó khăn. Phía chính quyền địa phương rất mong muốn sự hỗ trợ của các cấp, các ngành bố trí để cấp nguồn nước về cho bà con sử dụng", Phó Chủ tịch UBND xã Tân Giang Trần Thanh Tâm chia sẻ.
Người dân mong mỏi chính quyền sớm đầu tư hệ thống nước sạch để sử dụng.
Không chỉ thiếu nước sạch vào mùa khô, người dân xã Tân Gianh còn gặp nhiều khó khăn trong mùa mưa lũ khi phần lớn địa bàn bị ngập sâu khiến các giếng bị ô nhiễm không thể sử dụng. Trong khi các nguồn nước sạch nằm xa khu dân cư, kinh phí đầu tư hệ thống dẫn nước của địa phương còn hạn chế nên chưa thể triển khai đồng bộ.
Trong những năm qua, dù tỉnh đã có nhiều giải pháp để đưa nguồn nước sạch về vùng nông thôn, nhưng tỉ lệ người dân nông thôn sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn chỉ mới chiếm 64%, trong đó tỉ lệ người dân sử dụng nước từ công trình cấp nước tập trung mới chỉ đạt 40%.
Những điểm thiếu nước sinh hoạt vào mùa hè chủ yếu là địa bàn miền núi, vùng gò đồi bán sơn địa, vùng hạ du các con sông bị nhiễm mặn, vùng bãi ngang ven biển. Đây cũng là những địa bàn mà đời sống người dân còn gặp nhiều khó khăn.
Ông Nguyễn Trường Giang, Phó Giám đốc Trung tâm nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Quảng Trị cho biết: "Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với các sở, ban, ngành liên quan tham mưu cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành nghị quyết chuyên đề về phát triển hệ thống cấp nước sạch giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh Quảng Trị. Mục tiêu phấn đấu đến năm 2030, tỉ lệ người dân nông thôn sử dụng nước sạch đạt trên 80% theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Trị nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra", ông Nguyễn Trường Giang nói.
