Dân nguyện và giám sát phải gắn chặt với nhau
Chiều 25/5, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát về các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ 2026-2031.
Về các nhiệm vụ trọng tâm từ nay đến cuối năm 2026, Ủy ban Dân nguyện và Giám sát được giao chủ trì xây dựng Đề án của Đảng ủy Quốc hội về "Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội, của Hội đồng nhân dân" trình Bộ Chính trị; Chủ trì xây dựng Đề án của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về Định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; Chủ trì tham mưu triển khai, điều hòa hoạt động giám sát của Quốc hội, UBTVQH năm 2026, 2027.
Chủ trì giúp UBTVQH tổ chức Diễn đàn lần thứ 2 của Quốc hội về hoạt động giám sát; Tăng cường hiệu quả công tác tiếp công dân, xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; giám sát việc giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo và giám sát việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri;
Chủ trì thẩm tra dự thảo Nghị quyết của UBTVQH quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân; Triển khai hoạt động giám sát chuyên đề của Uỷ ban Dân nguyện và Giám sát về "Việc giải quyết kiến nghị của cử tri về bảo đảm nhân lực y tế nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của Trạm y tế cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp"…
Qua nghe báo cáo và các ý kiến tại cuộc làm việc với Ủy ban Dân nguyện và Giám sát, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự chủ động, nỗ lực rất lớn của Ủy ban trong thời gian qua.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Ủy ban thẳng thắn nhận diện những điểm nghẽn căn bản hiện nay.
Chủ tịch Quốc hội chủ trì cuộc làm việc (Ảnh: Media Quốc hội).
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, đã đến lúc Ủy ban không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận, tổng hợp, chuyển đơn, theo dõi, báo cáo, mà phải trở thành cơ quan tham mưu chiến lược, nơi phát hiện sớm vấn đề, cảnh báo chính sách, điều hòa hoạt động giám sát và theo đến cùng trách nhiệm thực thi.
Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm luôn nhấn mạnh: "Dân là gốc", "Nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu và động lực của phát triển". Vì vậy, Quốc hội muốn đổi mới mạnh mẽ, thực chất, hiệu quả hơn thì hoạt động dân nguyện và giám sát phải có nhiều điểm mới, để "dân tin, Đảng tin", để ý Đảng và lòng dân hòa quyện với nhau.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu dân nguyện và giám sát phải gắn chặt với nhau: Dân nguyện cung cấp dữ liệu thực tiễn, phản ánh kiến nghị của nhân dân, bất cập của chính sách, hạn chế trong thực thi pháp luật còn giám sát phải xử lý đến cùng những vấn đề nổi lên từ dân nguyện, làm rõ trách nhiệm và tạo chuyển biến cụ thể.
"Hoạt động của Ủy ban cần chuyển mạnh từ cách làm hành chính sang tư duy phân tích, dự báo và kiến nghị chính sách. Mỗi kiến nghị phải có căn cứ, có địa chỉ trách nhiệm, có giải pháp và có cơ chế theo dõi đến cùng", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.
Đổi mới công tác dân nguyện theo hướng thực chất, trách nhiệm
Nhấn mạnh cần đổi mới công tác dân nguyện theo hướng thực chất, trách nhiệm, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu báo cáo dân nguyện hằng tháng phải được nâng tầm, không chỉ dừng ở thống kê số đơn, số lượt tiếp công dân, số kiến nghị đã chuyển, mà phải chỉ ra xu hướng nổi lên, lĩnh vực bức xúc, địa bàn phức tạp, cơ quan chậm giải quyết, vụ việc có nguy cơ trở thành điểm nóng.
Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý việc đổi mới hoạt động tiếp xúc cử tri, Ủy ban cần phối hợp với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các cơ quan liên quan để lắng nghe thực chất ý kiến của cử tri, không hình thức, không lặp lại thành phần. Qua mỗi kỳ tiếp xúc cử tri, phải nắm được tâm tư, nguyện vọng của cử tri và Nhân dân cả nước để báo cáo Quốc hội, kiến nghị với Đảng, Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn (Ảnh: Media Quốc hội).
"Công tác dân nguyện phải cho người dân thấy Quốc hội luôn lắng nghe, theo dõi, giám sát và thúc đẩy giải quyết", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Về hoạt động giám sát, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu Ủy ban Dân nguyện và Giám sát cần nâng tầm hoạt động giám sát theo hướng sắc bén, có trọng tâm, có hậu kiểm, có chuyển biến.
Theo đó, Ủy ban tham mưu để hoạt động giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tập trung vào các vấn đề lớn như điểm nghẽn thể chế, tổ chức thực thi, phân bổ nguồn lực, kỷ luật công vụ, chất lượng dịch vụ công.
"Kết luận giám sát phải có địa chỉ trách nhiệm, thời hạn thực hiện, chỉ số kiểm đếm và cơ chế báo cáo lại; không để kiến nghị giám sát rơi vào im lặng", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.
Một yêu cầu quan trọng được Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh là chuyển đổi số phải trở thành đột phá trong công tác dân nguyện và giám sát. Chuyển đổi số không phải là trang bị phần mềm đơn lẻ, mà là đổi mới căn bản phương thức làm việc.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị hình thành nền tảng dữ liệu phục vụ tiếp công dân, xử lý đơn thư, giám sát giải quyết kiến nghị cử tri và hoạt động giám sát.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ dân nguyện và giám sát có bản lĩnh, kỹ năng, dữ liệu và tư duy chính sách; chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, đào tạo chuyên sâu, tăng cường sử dụng chuyên gia, nhà khoa học, xây dựng môi trường làm việc đoàn kết, dân chủ, đổi mới sáng tạo…
