Một nốt nhỏ xuất hiện trên má tưởng chừng vô hại đã mở đầu cho hành trình điều trị kéo dài nhiều năm của ông N.V.L. (70 tuổi, Hà Nội). Trải qua nhiều lần phẫu thuật, xạ trị và ghép da, người đàn ông này vẫn không thể ngăn được sự tái phát của khối ung thư da. Khi tìm đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, căn bệnh đã tiến triển nặng, xâm lấn sâu vào cơ, xương mặt và gây biến dạng nghiêm trọng khuôn mặt.
Khối u xâm lấn sâu, kéo lệch khuôn mặt và phá hủy cấu trúc giải phẫu. Ảnh: BVCC.
Theo TS.BS Dương Mạnh Chiến, phụ trách Khoa Phẫu thuật Tạo hình thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, tổn thương đầu tiên của bệnh nhân chỉ là một nốt nhỏ xuất hiện ở vùng má. Không đau đớn, không gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày nên ban đầu, dấu hiệu này không khiến người bệnh quá lo lắng.
Tuy nhiên, khi tổn thương có biểu hiện bất thường, ông đã đến một cơ sở y tế tại Tp.HCM để phẫu thuật cắt bỏ. Dù ca mổ diễn ra thuận lợi, khối u nhanh chóng tái phát sau đó.
Lần phẫu thuật thứ hai được thực hiện nhằm xử lý tổn thương tái phát. Kết quả giải phẫu bệnh đã khiến bệnh nhân và gia đình bất ngờ khi xác định đây là ung thư da tế bào vảy – một trong những dạng ung thư da ác tính có khả năng xâm lấn tại chỗ mạnh và tái phát nếu không được điều trị triệt để.
Sau khi có chẩn đoán chính xác, bệnh nhân tiếp tục được phẫu thuật cắt rộng vùng tổn thương. Các bác sĩ sử dụng vạt da vùng trán để tạo hình che phủ phần khuyết hổng trên mặt, đồng thời chỉ định xạ trị nhằm giảm nguy cơ tái phát.
Tưởng chừng bệnh đã được kiểm soát, nhưng những khó khăn mới lại xuất hiện. Quá trình xạ trị khiến vùng da và mô mềm quanh tổn thương bị xơ hóa, co kéo và teo cứng. Những biến đổi này không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn làm cho các lần can thiệp điều trị về sau trở nên phức tạp hơn.
Sau một thời gian ổn định, khối ung thư lại xuất hiện. Vài tháng trước khi nhập viện tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân tiếp tục được phẫu thuật tại Hà Nội.
Ở lần điều trị này, các bác sĩ đã cắt bỏ tổn thương và khâu đóng vết mổ. Tuy nhiên, chỉ khoảng hai tuần sau, vết mổ bất ngờ bục ra. Tại vị trí từng được cắt bỏ, tổn thương mới lại xuất hiện.
Không còn lựa chọn nào khác, bệnh nhân tiếp tục trải qua thêm một cuộc phẫu thuật để loại bỏ khối u và ghép da che phủ vùng tổn thương. Dẫu vậy, khoảng sáu tháng sau, khu vực này lại xuất hiện các mảng sùi bất thường, báo hiệu ung thư tiếp tục tái phát.
Những lần điều trị liên tiếp không chỉ khiến sức khỏe người bệnh suy giảm mà còn ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý. Mỗi lần tái phát, phạm vi tổn thương lại lớn hơn, việc điều trị trở nên khó khăn hơn và nguy cơ mất chức năng vùng mặt ngày càng tăng.
Khi được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, tình trạng bệnh đã ở mức nghiêm trọng. Khối u không còn giới hạn ở vùng má như ban đầu mà đã lan rộng, gây co kéo toàn bộ hệ thống mô mềm xung quanh. Mi dưới bị kéo trễ xuống rõ rệt, khiến mắt không thể khép kín hoàn toàn. Góc miệng bị lệch khỏi vị trí giải phẫu tự nhiên, ảnh hưởng đến khả năng biểu cảm và sinh hoạt hằng ngày.
Đặc biệt, vùng da từng trải qua xạ trị nhiều năm trước trở nên xơ cứng, biến dạng và mất tính đàn hồi. Khuôn mặt bệnh nhân bị thay đổi đáng kể, không chỉ về mặt thẩm mỹ mà còn ảnh hưởng đến các chức năng quan trọng như nhắm mắt, ăn uống và giao tiếp.
Cuộc phẫu thuật phức tạp nhằm cứu chức năng khuôn mặt bệnh nhân. Ảnh: BVCC.
Theo TS.BS Dương Mạnh Chiến, đây là một trong những trường hợp khó bởi tổn thương đã tái phát nhiều lần trên nền mô xạ trị và từng trải qua nhiều cuộc phẫu thuật trước đó.
“Với các khối ung thư tái phát liên tục, yêu cầu quan trọng nhất là phải cắt bỏ đủ rộng để loại bỏ hoàn toàn tế bào ung thư. Tuy nhiên, khi tổn thương nằm ở vùng mặt nơi tập trung nhiều cấu trúc giải phẫu quan trọng như dây thần kinh mặt, tuyến nước bọt, hệ thống mạch máu và các đơn vị chức năng liên quan đến mắt, mũi, miệng việc điều trị luôn là thách thức rất lớn”, bác sĩ Chiến cho biết.
Sau khi hội chẩn kỹ lưỡng, ê-kíp quyết định thực hiện phẫu thuật cắt rộng toàn bộ vùng tổn thương.
Trong quá trình mổ, các bác sĩ nhận thấy khối u đã xâm lấn rất sâu. Để bảo đảm lấy hết tổ chức ung thư, ê-kíp buộc phải cắt bỏ một phần cơ cắn nhóm cơ quan trọng tham gia hoạt động nhai thức ăn. Không dừng lại ở đó, phần trước của xương gò má cũng đã bị tổn thương và phải được đục bỏ.
Sau khi khối u được loại bỏ hoàn toàn, trên khuôn mặt bệnh nhân xuất hiện một vùng khuyết hổng lớn, để lộ phần xương bên dưới. Đây là thách thức rất lớn đối với phẫu thuật viên bởi nếu không tái tạo tốt, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ mất chức năng và biến dạng khuôn mặt vĩnh viễn.
Để giải quyết vấn đề này, các bác sĩ đã triển khai đồng thời nhiều kỹ thuật tạo hình chuyên sâu. Mi dưới được tái tạo nhằm giúp mắt có thể khép kín trở lại. Góc miệng được điều chỉnh về gần vị trí giải phẫu bình thường để cải thiện khả năng ăn uống và giao tiếp.
Bên cạnh đó, ê-kíp sử dụng vạt da tự do lấy từ vùng đùi của chính bệnh nhân để che phủ toàn bộ vùng khuyết hổng trên mặt. Hệ thống mạch máu nuôi vạt da được nối bằng kỹ thuật vi phẫu dưới kính hiển vi nhằm bảo đảm mô ghép được nuôi sống ổn định.
Đây là kỹ thuật đòi hỏi trình độ chuyên môn cao, sự phối hợp chặt chẽ của nhiều chuyên khoa và thời gian phẫu thuật kéo dài.
Sau phẫu thuật, tình trạng của bệnh nhân cải thiện rõ rệt. Mi mắt có thể khép kín trở lại, giảm nguy cơ khô giác mạc và các biến chứng về mắt. Góc miệng được đưa về vị trí phù hợp hơn, giúp người bệnh cải thiện khả năng phát âm và ăn uống.
Vùng da tái tạo có độ dày tương đối tương đồng với mô mặt xung quanh, mang lại kết quả khả quan cả về mặt chức năng lẫn thẩm mỹ. Quan trọng hơn, khối u đã được loại bỏ với diện cắt rộng, giúp giảm đáng kể nguy cơ tái phát trong tương lai.
Theo các bác sĩ, trường hợp này cho thấy ung thư da không phải lúc nào cũng khởi phát bằng những tổn thương lớn hoặc triệu chứng rầm rộ. Nhiều trường hợp ban đầu chỉ là một nốt nhỏ, một mảng sùi hoặc vết loét kéo dài trên da nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ ác tính rất cao.
Không nên chủ quan với những nốt nhỏ bất thường trên daTừ ca bệnh trên, TS.BS Dương Mạnh Chiến khuyến cáo người dân cần đặc biệt chú ý đến những tổn thương kéo dài trên da như nốt sùi, vết loét lâu lành, vùng da đóng vảy hoặc chảy máu tái diễn.
Những tổn thương từng được điều trị nhưng liên tục tái phát cần được thăm khám tại các cơ sở chuyên khoa có khả năng chẩn đoán và điều trị ung thư kết hợp với phẫu thuật tạo hình. Việc đánh giá đầy đủ ngay từ đầu giúp bác sĩ xây dựng kế hoạch điều trị toàn diện, vừa bảo đảm loại bỏ triệt để khối u vừa duy trì chức năng và thẩm mỹ cho người bệnh.
Người đàn ông 41 tuổi tử vong vì tưởng càng ăn nhiều rau càng khỏe, bác sĩ cảnh báo 4 thói quen "chớ dại"ĐỌC NGAY“Trong không ít trường hợp, tổn thương tái phát nhiều lần do các cuộc phẫu thuật trước không thể cắt đủ rộng vì lo ngại không có phương án che phủ khuyết hổng sau mổ. Nếu được lập kế hoạch tái tạo phù hợp ngay từ đầu, phẫu thuật viên có thể chủ động cắt bỏ triệt để hơn, từ đó giảm nguy cơ tái phát và mang lại kết quả điều trị tốt hơn cho người bệnh”, TS.BS Dương Mạnh Chiến nhấn mạnh.
Câu chuyện của ông N.V.L. là lời cảnh báo về sự nguy hiểm của những tổn thương da tưởng chừng vô hại. Một nốt nhỏ trên khuôn mặt có thể là dấu hiệu ban đầu của căn bệnh ác tính, và sự chủ quan hoặc điều trị chưa triệt để có thể khiến người bệnh phải trả giá bằng nhiều năm chống chọi với bệnh tật, những cuộc phẫu thuật phức tạp và nguy cơ biến dạng khuôn mặt.
Trúc Chi (t/h)
