Những người vương vấn nghề nuôi ngựa đua Đức Hòa: Đời nài ngựa sau thời vang bóng
12/02/2026 12:30
Tiếng vó ngựa trường đua Phú Thọ năm nào đã lặng. Nhưng với những nài ngựa năm xưa, đường đua như chưa từng kết thúc. Họ chọn gắn bó với ngựa bằng những ngày chăm sóc, huấn luyện, sống trọn một đời với nghề.
Hình ảnh Vũ 5 hồi còn là nài ở trường đua Phú Thọ - Ảnh: NVCC
Cuộc đua như chưa từng kết thúc
Sáng sớm, anh Huỳnh Quốc Huy (31 tuổi, ngụ xã Đức Lập, tỉnh Tây Ninh) được biết đến với biệt danh Vũ 2 khi còn thi đấu tại trường đua Phú Thọ, đã có mặt tại trại ngựa Tín max horseclub từ rất sớm.
Thấy anh, đàn ngựa mừng hí lên từng hồi, tới trại là Vũ 2 bắt tay vào việc ngay, lom khom đẩy chiếc xe rùa, đôi tay thoăn thoắt dọn từng chuồng sạch sẽ, thỉnh thoảng Vũ 2 dừng lại vuốt nhẹ bờm, gãi gãi những chú ngựa thân quen.
Nước da sạm nắng, dáng người gầy thấp nhưng rắn rỏi, Vũ 2 của hiện tại trông giống một người chăm ngựa thuần thục. Ít ai biết rằng chàng trai ấy từng gắn bó với trường đua ngựa Phú Thọ suốt gần thập niên.
"Nói chung hồi đó vui lắm...", anh hào hứng kể chuyện ngày trước tập làm quen với ngựa lúc 8 tuổi, đến 9 tuổi đã theo các anh ra trường đua Phú Thọ học cưỡi.
Xuất thân Vũ 2 hồi đó không phải con nhà giàu, cũng không có người nâng đỡ. Gia đình anh có bốn anh em đều theo nghề nài ngựa. "Hồi đó không ai chỉ dạy bài bản, chủ yếu là nhìn các anh lớn cưỡi rồi học theo, té thì đứng dậy, sai thì sửa", Vũ 2 chia sẻ.
Nhờ lối đua bền bỉ, lì đòn và khả năng giữ nhịp ổn định, Vũ 2 đã tạo được dấu ấn riêng. "Lần giật giải đầu tiên mừng mất ngủ luôn mà, sau này riết rồi quen, vẫn vui nhưng không hào hứng như lúc nhỏ nữa", anh nói.
Từ năm 2004 đến 2011, Vũ 2 liên tục góp mặt trong nhiều giải đấu lớn nhỏ. Là vận động viên
Anh Hải cẩn thận hướng dẫn chị Sinh tập cưỡi ngựa - Ảnh: NGỌC SANG
Đam mê không khép lại
Khi trường đua Phú Thọ đóng cửa, giới nài ngựa như Vũ 2 rơi vào cảnh chông chênh. Không còn đường đua, nhiều người buộc phải rẽ sang những công việc mưu sinh khác, có người về quê làm ruộng, người đi phụ hồ. Vì vẫn còn giữ trong mình niềm đam mê với ngựa đua nên khi được anh Tín ngỏ lời, Vũ 2 tới trại ở và chăm sóc những chú ngựa mỗi ngày.
Hiện nay anh làm công việc chăm sóc, huấn luyện ngựa và dạy cưỡi cho học viên. Buổi sáng anh dắt ngựa ra quần, tắm mát, xong việc lại ra đồng cắt cỏ, dọn chuồng, kiểm tra thức ăn. "Chuồng trại lúc nào cũng phải khô ráo, sạch sẽ, chỉ cần lơ là một ngày ngựa có thể mắc bệnh hô hấp hoặc đau móng ngay", anh nói.
Ngày tắm ngựa hai lần, xoa bóp cơ bắp, kiểm tra móng chân. Con nào ăn ít, đi chậm hay có biểu hiện lạ đều được Vũ 2 ghi nhớ để theo dõi. Chiều mát, anh lại dành thời gian dạy cho học viên tập cưỡi ngựa.
Xa xa, một thanh niên lái chiếc xe cơ giới chất đầy cỏ xanh trở về trại, thấy đồ ăn lũ ngựa mừng rỡ hí vang cả một góc. Cũng giống Vũ 2, anh Đặng Hùng Mạnh (ngụ xã Hậu Nghĩa, tỉnh Tây Ninh) hay còn được gọi với cái tên thân quen là Vũ 5 từ những ngày còn rong ruổi trên đường đua Phú Thọ, cũng vì mến ngựa mà tới đây.
Chia thức ăn cho ngựa xong xuôi, Vũ 5 bắt đầu kể anh làm quen lưng ngựa từ năm 11 tuổi. Trải qua quá trình tập luyện và thi đấu bài bản, anh được cấp chứng nhận, chính thức bước vào các giải đua ngựa chuyên nghiệp.
Anh gắn bó với đường đua Phú Thọ đến khi đóng cửa rồi đành ngậm ngùi rời nghề nài về học lái xe để mưu sinh. Nhưng đua ngựa đã ăn sâu vào máu, vì vậy khi nghe tin trường đua Đại Nam mở cửa trở lại, Vũ 5 lại bỏ việc lái xe, quay về đường đua quen thuộc.
"Hồi đó mỗi tuần tôi xông nến ba lần, ngồi trong thùng phuy cỡ một giờ, chỉ uống nước với cà phê, kèm thuốc chống đói để ép cân. Có nhiều trận phải giảm đến 5kg", Vũ 5 chia sẻ.
Nghề nài ngựa có nhiều hiểm nguy, buộc anh phải hiểu tính ngựa, bắt đúng nhịp bật nhảy và điều khiển chuẩn xác mới mong về đích thắng lợi. "Lúc mới tập tui té ngựa như cơm bữa, xoa bóp, bôi thuốc vài ngày là lại ra đua tiếp. Vậy mà vui, nhất là lần tui cưỡi con Mỹ Phương giành được chức vô địch", Vũ 5 cười.
Sau này trường đua Đại Nam cũng đóng cửa nốt, anh Tín mở trại giữ lại những chú ngựa đua, Vũ 5 vì yêu nghề nên tới chăm sóc ngựa. Công việc đam mê nên Vũ 5 làm nhẹ nhàng, cẩn trọng, không biết mệt là gì.
"Công việc trại cũng nhiều nhưng được cái là anh em phụ nhau mỗi người một tay", anh nói. Từng là nài ngựa, nên học viên được Vũ 5 hướng dẫn rất tận tình từ những kỹ năng cơ bản nhất như lên ngựa, giữ thăng bằng, cầm cương, điều khiển ngựa đi chậm. Khi vững, anh mới tập các kỹ thuật nâng cao như đứng lên yên, phi nước kiệu. Chỉ khi học viên đủ cứng, anh mới cho thả ngựa chạy tự do. Mỗi buổi tập đều được anh kèm 1:1 để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Lúc các chị em nổi hứng chụp ảnh, quay clip sống ảo, anh lại hóa thân thành cameraman bất đắc dĩ bấm máy cho ra những thước phim lung linh nhất.
Trại ngựa còn có anh Huỳnh Tấn Hải, người ta nhớ đến anh với cái tên vừa thân thương vừa ngộ nghĩnh: "nài sữa". Bởi lúc đó anh mới 8 tuổi, nài ngựa nhỏ tuổi nhất trường đua Phú Thọ.
Sau mỗi lần đua xong, các nài ngựa khác đều phì phèo thuốc lá hay uống nước tăng lực, còn Hải ngày ấy chọn uống... một bịch sữa để thêm năng lượng. Dù nhỏ tuổi hơn các anh, Hải luôn gắng tập luyện và giành được nhiều giải thưởng lớn.
Khi trường đua Phú Thọ đóng cửa, Hải tiếp tục theo nghề, tham gia các giải đua tại Madagui năm 2017 rồi tới trường đua Đại Nam. Đến khi Đại Nam ngừng hoạt động, cuộc đời theo vó ngựa của anh cũng rẽ sang một khúc quanh khác. Không còn trường đua, Hải vẫn đam mê nên trở về làm việc cho trại ngựa của anh Tín và gắn bó cho đến tận bây giờ.
Dù ngựa đua hiện không còn sân chơi, song những người nài ngựa vẫn chọn gắn bó với nghề, tìm cách duy trì đam mê và nuôi hy vọng một ngày nào đó trường đua sẽ được mở lại.
Từ TP.HCM, vượt hơn 30 cây số để xuống lớp học, chị Nguyễn Thị Kim Sinh (30 tuổi, ngụ phường Hạnh Thông) vẫn không giấu được sự hào hứng. Với chị, quãng đường xa ấy là hoàn toàn xứng đáng khi được tiếp cận bộ môn thể thao mới lạ như cưỡi ngựa, lại được chính những nài đua ngựa ngày xưa trực tiếp kèm cặp.
Chị Sinh kể ban đầu cũng không tránh khỏi cảm giác lo sợ vì ngựa cao lớn, phải học cách làm quen với chúng từng chút một.
"Lúc đầu tôi sợ lắm, ngựa cao hơn mình tưởng nhiều nhưng các anh hướng dẫn rất kỹ, chỉ cách vuốt ve, tạo sự tin cậy trước khi lên yên", chị Sinh chia sẻ. Sau vài buổi học, chị đã có thể tự tin cưỡi ngựa khá thành thạo. "Càng học càng mê, càng hiểu ngựa thì lại càng muốn gắn bó", chị Sinh chia sẻ.
"Trường đào tạo" nài ngựa
TT - Hầu hết nài ngựa đều xuất thân từ con nhà nòi. Họ được truyền nghề theo kiểu cha truyền con nối, gia đình có mấy đời đều làm nài. “Lò” đào tạo nài ngựa ở vùng Đức Hòa (tỉnh Long An) được xem như “trường đào tạo” nài lớn nhất VN.
Bà Nguyễn Thu Trà - Trường ban Quản lý Tuân thủ và hỗ trợ người nộp thuế - Cục Thuế, đã đưa ra nhiều thông điệp quan trọng tới hộ kinh doanh có doanh thu từ dưới 500 triệu đồng/năm.
Máy bay không người lái Lancet của Nga phá hủy pháo tự hành CAESAR do Pháp sản xuất, trong loạt đòn tấn công nhằm vào lực lượng, khí tài và hạ tầng quân sự Ukraine.