Niềm tin mới, sức sống mới, khát vọng mới để đất nước "cất cánh"

Nhiệm kỳ đặc biệt, chưa từng có tiền lệ

Quốc hội khóa XV là một nhiệm kỳ đặc biệt, hoạt động trong bối cảnh phải đối mặt với nhiều thử thách, dịch bệnh toàn cầu phức tạp, thiên tai, biến đổi khí hậu khốc liệt, cục diện chính trị - kinh tế thế giới biến động khó lường.

Khối lượng công việc tăng gấp nhiều lần so với các nhiệm kỳ trước, nhiều vấn đề hệ trọng, nhiều nội dung mới, phức tạp, chưa từng có tiền lệ.

Trước tình hình đó, Quốc hội đã khẳng định vai trò là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, thể hiện bản lĩnh, trí tuệ, đổi mới sáng tạo, nâng cao tính chuyên nghiệp, công khai, minh bạch, dân chủ, hiệu quả, thực hiện tốt chức năng lập hiến, lập pháp, giám sát tối cao, quyết định vấn đề quan trọng của đất nước, cũng như các hoạt động ngoại giao nghị viện, để lại nhiều dấu ấn nổi bật.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn (Ảnh: Media Quốc hội).

Báo cáo công tác nhiệm kỳ khoá XV của Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, Quốc hội đã phát huy mạnh mẽ vai trò trong việc hoàn thiện thể chế, pháp luật; việc sửa đổi, bổ sung một số điều Hiến pháp năm 2013 đã kịp thời thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng, nhất là về sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước theo hướng "tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, gần dân, sát dân, sát thực tiễn".

Cùng với đó, hoạt động lập pháp có sự đổi mới mạnh mẽ về tư duy, quy trình xây dựng, chủ động, sáng tạo, tích cực, chuẩn bị từ sớm từ xa; phát huy vai trò "đi trước một bước về thể chế", phản ứng kịp thời với những tình huống mới, đáp ứng yêu cầu thực tiễn cuộc sống.

Các chính sách luôn lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, tích cực tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để góp phần giải phóng sức sản xuất, huy động, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho sự nghiệp phát triển đất nước.

Lần đầu tiên, Quốc hội trình Bộ Chính trị xem xét, thông qua định hướng Chương trình xây dựng pháp luật cho cả nhiệm kỳ. Lần đầu tiên, Diễn đàn giám sát của Quốc hội được tổ chức thành công; cùng với việc tổ chức thảo luận tại hội trường báo cáo về kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri…

Trong suốt nhiệm kỳ, Quốc hội khóa XV đã tổ chức 19 kỳ họp, con số chưa từng có trong lịch sử nghị trường, gồm 10 kỳ họp thường lệ và 9 kỳ họp bất thường. Quốc hội khóa XV đã hoàn thành hơn 200 nhiệm vụ lập pháp, ban hành 148 luật và 45 nghị quyết, vượt tới hơn 30% so với định hướng ban đầu.

Nhìn lại chặng đường của Quốc hội khoá XV, ĐBQH Nguyễn Anh Trí (đoàn Tp.Hà Nội) cho rằng, dù có nhiều thử thách song Quốc hội khoá XV đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình, đã có nhiều đổi mới hợp lý và sáng tạo, luôn đặt quyền lợi của nhân dân và lợi ích của đất nước làm trung tâm.

ĐBQH Nguyễn Anh Trí.

Chia sẻ kỳ vọng dưới góc độ một cử tri và là người đã tham gia 2 nhiệm kỳ Quốc hội, ĐBQH Anh Trí mong muốn Quốc hội khóa XVI tiếp tục phát huy những phẩm chất, giá trị và thành quả đã được hun đúc, bồi đắp xuyên suốt chặng đường 80 năm hình thành và phát triển.

Cùng với đó, cần tiếp tục nâng cấp, đổi mới toàn diện hoạt động của Quốc hội, từ công tác bầu cử đến việc thực hiện các chức năng lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước. Mọi hoạt động phải nhất quán đặt lợi ích của nhân dân, cử tri và cộng đồng doanh nghiệp lên trên hết.

Đồng thời, đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng công tác xây dựng pháp luật, đẩy mạnh phổ biến, giáo dục pháp luật để pháp luật thực sự đi vào cuộc sống, gắn chặt với việc tăng cường giám sát, bảo đảm tính hiệu lực và hiệu quả trong thực thi.

Đột phá mang tính thời đại, đưa con tàu Việt Nam rẽ sóng

Nhìn lại những dấu ấn của nhiệm kỳ, đặc biệt là Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá XV, ĐBQH Hà Sỹ Đồng (đoàn Quảng Trị) đánh giá đây là một kỳ họp hết sức đặc biệt, diễn ra trong thời gian dài, quyết định nhiều vấn đề lớn trong công tác lập pháp, giám sát và đôn đốc việc thực hiện các cam kết, lời hứa với cử tri.

Theo ông Hà Sỹ Đồng, trọng tâm nổi bật của kỳ họp là việc tập trung tháo gỡ các "điểm nghẽn" về thể chế và nguồn nhân lực nhằm tạo động lực cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Chính phủ đã trình Quốc hội khối lượng dự án luật rất lớn; nhiều nội dung được xem xét theo quy trình rút gọn, thể hiện tinh thần cải cách mạnh mẽ nhưng vẫn bảo đảm chất lượng trong xây dựng pháp luật.

ĐBQH Hà Sỹ Đồng (Ảnh: Media Quốc hội).

Cùng với đó, Kỳ họp thứ 10 được đánh giá là đã mạnh dạn xử lý những vướng mắc kéo dài liên quan đến môi trường đầu tư, công tác quy hoạch, giải ngân vốn đầu tư công…, qua đó góp phần củng cố niềm tin của doanh nghiệp và người dân, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển đất nước trong giai đoạn tới.

Song song với đó, Quốc hội đã dành nguồn lực ưu tiên bố trí cho các dự án trọng điểm quốc gia như đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, điện hạt nhân Ninh Thuận và hệ thống đường bộ cao tốc. Qua đó, từng bước hoàn thiện, đồng bộ kết cấu hạ tầng, tạo nền tảng vững chắc phục vụ phát triển đất nước.

Ông Đồng cũng chỉ ra Kỳ họp thứ 10 cũng đã có những chính sách rất nhân văn như: Miễn học phí, tiến tới miễn viện phí, chương trình mục tiêu quốc gia…

Theo ông, khi những điểm nghẽn cơ bản đã được tháo gỡ, vấn đề đặt ra hiện nay là khâu tổ chức thực thi sao cho hiệu quả, bảo đảm đáp ứng được kỳ vọng của cử tri và cộng đồng doanh nghiệp. Qua đó, tạo một niềm tin mới, sức sống mới và khát vọng mới để đất nước bứt phá, cất cánh trong thời gian tới.

Đại biểu đoàn Quảng Trị một lần nữa khẳng định Quốc hội khoá XV là một nhiệm kỳ với rất nhiều ấn tượng, đã thể hiện đúng trách nhiệm là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, cơ quan dân cử đã tiếp thu lắng nghe để hoàn chỉnh hệ thống pháp luật, cải cách thể chế cũng như chăm lo đến lợi ích hợp pháp chính đáng của người dân và doanh nghiệp.

Kỳ họp thứ 10 là kỳ họp cuối cùng, Quốc hội khóa XV khép lại với rất nhiều công việc vẫn đang tiếp tục được hoàn thiện, từ thể chế, hành trình phát triển kinh tế, đến việc thực hiện các cam kết, lời hứa với cử tri trong chặng đường tiếp theo, cũng như tổ chức thực thi hiệu quả những nội dung đã được Quốc hội khoá XV xây dựng và ban hành.

Trong bối cảnh đó, nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI được xác định là nhiệm kỳ tiếp nối, kế thừa và phát triển hành trình này.

"Vì vậy, cần bảo đảm tính kế thừa, đồng thời có sự tiếp cận nhanh để kịp thời bắt nhịp với yêu cầu thực tiễn. Những quy định đã tốt, đã hoàn thiện thì phải được tuyên truyền rộng rãi để tiếp tục thực hiện hiệu quả. Đối với những nội dung còn vướng mắc cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện, nhằm bảo đảm hệ thống pháp luật, thể chế và cơ chế vận hành được đồng bộ, thông suốt trong suốt nhiệm kỳ XVI và cả giai đoạn tiếp theo", ông Đồng bày tỏ.

Mạnh dạn xoá bỏ những định kiến

Chia sẻ mong muốn cá nhân đối với các ĐBQH sẽ được cử tri và nhân dân tín nhiệm bầu vào Quốc hội khóa XVI, ĐBQH Phạm Thị Thanh Mai – Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội Tp. Hà Nội, Phó Chủ tịch HĐND Tp. Hà Nội cho rằng, công tác xây dựng pháp luật là lĩnh vực có phạm vi kiến thức rất rộng.

Điều đó, đòi hỏi mỗi một đại biểu trên cương vị công tác của mình dù có chuyên sâu ở một lĩnh vực nhất định, nhưng khi tham gia hoạt động lập pháp vẫn phải nghiên cứu, tiếp cận rất nhiều nội dung khác nhau để có thể tham góp một cách hiệu quả.

ĐBQH Phạm Thị Thanh Mai (Ảnh: Media Quốc hội).

Chính vì vậy, Quốc hội có sự tham gia của các đại biểu hoạt động ở nhiều ngành, nhiều lĩnh vực, cùng với đội ngũ chuyên gia chuyên sâu. Đồng thời, bản thân mỗi đại biểu cũng phải không ngừng cập nhật, tìm hiểu những vấn đề mới, những nội dung mình trực tiếp tham gia thảo luận, biểu quyết, để có thể yên tâm rằng các quyết định được thông qua đã phản ánh đúng những trăn trở, mong mỏi của nhân dân và cử tri.

"Muốn truyền tải được thì đại biểu cần phải có kiến thức về nội dung tham gia đóng góp. Đây cũng là điều mà tôi mong muốn và tin chắc các ĐBQH khóa XVI sẽ làm tốt", bà Mai nêu ý kiến.

Điểm thứ hai là việc dành thời gian một cách thỏa đáng cho hoạt động của Quốc hội, đặc biệt là công tác lập pháp. Với các đại biểu Quốc hội chuyên trách, thời gian dành cho công việc này là toàn thời gian; tuy nhiên, trên thực tế, lực lượng đại biểu kiêm nhiệm vẫn chiếm số đông.

Các đại biểu kiêm nhiệm đồng thời phải gánh vác trọng trách trong công việc chuyên môn, công tác chính của mình.

Song đại biểu Mai mong rằng các ĐBQH cần có tinh thần luôn sẵn sàng tham gia vào các công việc hoạt động của Quốc hội, trong đó là công tác lập pháp. Đặc biệt, đại biểu có quyền rất lớn đó là giám sát, khảo sát độc lập, tiếp xúc cử tri chuyên đề… từ đó thu thập thêm nội dung từ thực tiễn để bổ sung, cập nhật vào kiến thức của mình và chuyển tải những tinh thần đó trong công tác xây dựng thể chế.

"Tôi tin tưởng rằng các ĐBQH khóa XVI sẽ làm tốt hơn nữa vai trò của mình trong tiến trình xây dựng, hoàn thiện thể chế, góp phần tạo hành lang pháp lý đồng bộ, thông suốt, đáp ứng yêu cầu kiến tạo và phát triển bền vững của Việt Nam trong giai đoạn mới", bà Mai nhấn mạnh.

ĐBQH Nguyễn Tâm Hùng (Ảnh: Media Quốc hội).

Còn theo ĐBQH Nguyễn Tâm Hùng (đoàn Tp.Hồ Chí Minh), đất nước chuẩn bị bước vào năm 2026, sự chuyển giao giữa Quốc hội khóa XV và Quốc hội khóa XVI đã đến gần, không chỉ là sự tiếp nối về nhiệm kỳ mà còn là sự kế thừa một di sản đổi mới mạnh mẽ để tạo ra những đột phá mang tính thời đại.

Di sản lớn nhất của Khóa XV theo ông Hùng chính là tinh thần chuẩn bị từ sớm, từ xa. Theo ông, Quốc hội khóa XVI cần tiếp nối tư duy này, nhưng ở một tầm cao mới, chuyển từ quản lý sang kiến tạo về một kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Ông Hùng cũng lưu ý Quốc hội khóa XVI cần mạnh dạn xóa bỏ những định kiến về cơ chế, vốn đã được nhận diện ở Quốc hội khóa XV.

"Pháp luật không chỉ để quản lý, mà phải là động lực khơi thông nguồn lực khoa học công nghệ, đặc biệt là kinh tế số, kinh tế xanh", ông Hùng nói.

Bên cạnh đó, ông Hùng chỉ ra, Quốc hội khoá XV đã chứng kiến sự hợp tác chưa từng có giữa cử tri và nghị trường thông qua các kỳ họp về công nghệ số.

Ông kỳ vọng Quốc hội khóa XVI sẽ thực hiện hóa hoàn toàn mô hình Quốc hội điện tử, nơi tiếng nói của người dân được lắng nghe và phản hồi theo thời gian thực.

Về hoạt động giám sát tối cao cần đi vào thực chất, tập trung vào những vấn đề bức xúc như lãng phí, khắc phục những thủ tục hành chính rườm rà, bảo đảm các luật, nghị quyết phải đi vào cuộc sống một cách thiết thực, đem lại lợi ích thiết thực cho nhân dân.

Song song với đó, theo đại biểu đoàn Tp.Hồ Chí Minh, để đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới, Quốc hội khóa XVI cần một đội ngũ ĐBQH không chỉ có tâm, có tầm, mà còn phải có tư duy và tầm nhìn chiến lược dài hạn, để đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ thông minh, hùng mạnh và đáp ứng với yêu cầu hội nhập quốc tế.

"Quốc hội khóa XVI phải là nơi hội tụ của những trí tuệ lớn, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Kế thừa sự quyết liệt của Quốc hội khóa XV trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, cần tiếp tục xây dựng cơ chế bảo vệ những người cán bộ đổi mới, sáng tạo, làm động lực cho sự phát triển của đất nước.

Tôi tin tưởng rằng, với nền tảng vững chắc từ Quốc hội khoá XV, một nhiệm kỳ của những đổi mới chưa từng có tiền lệ, Quốc hội khóa XVI sẽ là đầu tàu đưa con tàu Việt Nam rẽ sóng, hiện thực hóa mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao", đại biểu Hùng nhấn mạnh.