Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày Chủ nhật cho biết, ông đã yêu cầu các đại diện ngoại giao "không vội vàng đạt thỏa thuận" với Tehran nhằm chấm dứt cuộc xung đột Mỹ - Israel với Iran, qua đó làm dịu bớt những tín hiệu trước đó về tiến triển hướng tới một thỏa thuận hòa bình. Theo các nguồn tin, dự thảo thỏa thuận sẽ tạm hoãn các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, thay vào đó ưu tiên việc mở lại eo biển Hormuz.
Nga tấn công kết hợp, nhiều vị trí quân sự Ukraine trở thành mục tiêuĐỌC NGAYMỹ và Iran đã duy trì lệnh ngừng bắn kể từ ngày 8/4 trong lúc các bên trung gian thúc đẩy một giải pháp thương lượng, dù Iran áp đặt các biện pháp kiểm soát hoạt động vận tải ở vùng Vịnh còn Mỹ phong tỏa các cảng của Iran.
Cuộc xung đột bùng phát sau khi Mỹ và Israel tấn công Cộng hòa Hồi giáo Iran hôm 28/2, và Tehran đáp trả bằng các cuộc tấn công tên lửa, UAV nhằm vào nhiều quốc gia trong khu vực có triển khai tài sản quân sự Mỹ.
"Tôi đã thông báo với các đại diện của mình rằng không cần vội đạt thỏa thuận vì thời gian đang đứng về phía chúng ta", ông Trump viết trên mạng xã hội hôm Chủ nhật.
"Lệnh phong tỏa sẽ tiếp tục được duy trì đầy đủ cho đến khi một thỏa thuận được hoàn tất, xác nhận và ký kết", ông nói thêm.
Phía chính phủ Iran chưa phản hồi ngay lập tức. Tuy nhiên, hãng thông tấn Tasnim (cơ quan có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran) cho biết, Mỹ vẫn đang cản trở một số phần của thỏa thuận tiềm năng, bao gồm yêu cầu của Tehran về việc giải phóng các khoản tiền bị đóng băng.
Trước đó, ông Trump từng đăng tải rằng thỏa thuận "về cơ bản đã được đàm phán xong, chỉ còn chờ hoàn tất giữa Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, Cộng hòa Hồi giáo Iran và nhiều quốc gia khác".
Một quan chức cấp cao trong chính quyền Trump, giấu tên, nói với báo giới rằng thỏa thuận sẽ chưa được ký trong ngày Chủ nhật.
Mô tả sơ bộ dự thảo thỏa thuận, quan chức này cho biết, Washington muốn trước tiên mở lại eo biển Hormuz và dỡ bỏ phong tỏa hải quân của Mỹ.
"Điều đó sẽ giúp loại bỏ áp lực kinh tế khỏi nền kinh tế toàn cầu, sau đó các bên sẽ đàm phán cơ chế để Iran từ bỏ các phần khác nhau trong chương trình hạt nhân của họ, và tất nhiên chúng tôi cũng sẽ xem xét một giới hạn thời gian", quan chức này nói.
Ông cho biết, việc đàm phán chi tiết về các biện pháp liên quan đến hạt nhân sẽ cần thêm thời gian.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cùng lên Không lực một trước khi cất cánh từ Căn cứ Liên hợp Andrews ở Maryland, ngày 20/3/2026. (Ảnh: Saul Loeb, AFP)
Vấn đề hạt nhân
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, trong cuộc trả lời phỏng vấn với The New York Times, cho biết một thỏa thuận với Iran đã nhận được sự ủng hộ từ các nước trong khu vực, nhưng một thỏa thuận hạt nhân "không thể hoàn thành trong 72 giờ trên mặt sau của một tờ giấy ghi chú".
"Hiện tại, chúng tôi có 7 hoặc 8 quốc gia trong khu vực ủng hộ cách tiếp cận này và chúng tôi sẵn sàng thúc đẩy theo hướng đó", ông nói.
Trước đó, ông Rubio cho rằng một thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến sự khu vực có thể đạt được ngay trong ngày Chủ nhật.
Ông cho biết, thỏa thuận sẽ mở ra "một tiến trình cuối cùng có thể đưa chúng ta tới mục tiêu mà Tổng thống mong muốn, đó là một thế giới không còn phải lo ngại về vũ khí hạt nhân của Iran".
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày Chủ nhật tuyên bố, ông và ông Trump đã thống nhất rằng "bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào với Iran cũng phải loại bỏ hoàn toàn mối đe dọa hạt nhân".
"Tổng thống Trump khẳng định rõ rằng ông sẽ kiên định trong các cuộc đàm phán với yêu cầu lâu nay là phải tháo dỡ chương trình hạt nhân của Iran và loại bỏ toàn bộ uranium làm giàu khỏi lãnh thổ Iran. Ông sẽ không ký bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào nếu thiếu các điều kiện đó", một quan chức Israel giấu tên nói với AFP.
"Hòa bình lâu dài"
Các quan chức Iran xác nhận sự tồn tại của dự thảo thỏa thuận, nhưng nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Iran sẽ được hoãn trong 60 ngày sau khi bất kỳ thỏa thuận nào được ký kết.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nói trên truyền hình nhà nước, Iran "vẫn sẵn sàng bảo đảm với thế giới rằng chúng tôi không tìm kiếm vũ khí hạt nhân", nhưng chưa rõ cam kết này có được đưa vào văn bản thỏa thuận hay không.
Theo hãng thông tấn Fars của Iran, "các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ, khí đốt, hóa dầu và các sản phẩm liên quan sẽ tạm thời được dỡ bỏ trong thời gian đàm phán để Iran có thể tự do bán sản phẩm của mình".
EU đạt thỏa thuận về hiệp định thương mại với Mỹ khi ông Trump đe dọa áp thuế mớiĐỌC NGAYLãnh đạo Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, Qatar, Ai Cập, Jordan và Bahrain, cùng đại diện Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan, đã tham gia cuộc điện đàm với ông Trump hôm thứ Bảy để thảo luận về thỏa thuận.
Pakistan (nước từng làm trung gian cho các cuộc đàm phán trực tiếp giữa phái đoàn Mỹ và Iran hồi tháng 4) hy vọng sẽ sớm tổ chức thêm một vòng đàm phán khác, Thủ tướng Shehbaz Sharif cho biết.
Ông nói rằng Tổng tư lệnh quân đội Pakistan Asim Munir, người vừa thăm Tehran hôm thứ Sáu và thứ Bảy, cũng tham gia cuộc điện đàm, qua đó "tạo ra cơ hội hữu ích để thúc đẩy các nỗ lực hòa bình hiện nay nhằm mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực".
Trong một lần hiếm hoi xuất hiện công khai tại đại thánh đường Grand Mosalla ở Tehran, được truyền thông nhà nước Iran đưa tin, người đứng đầu Bộ Tư lệnh quân sự trung ương Iran Ali Abdollahi thể hiện lập trường cứng rắn.
"Chúng tôi đang trong trạng thái thời chiến và toàn bộ lực lượng vũ trang đã sẵn sàng hoàn toàn, với đầy đủ nguồn lực và trang thiết bị, để đối đầu với bất kỳ kẻ thù nào", ông tuyên bố.
Thế Hải (Theo CNBC, France24)
