Sáng 29/5, tại Hà Nội, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tổ chức Hội thảo góp ý Báo cáo tổng kết 13 năm thực hiện Quyết định số 217-QĐ/TW và Quyết định số 218-QĐ/TW ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị (Khóa XI). Bà Hà Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam chủ trì Hội thảo.
Phải thực sự gần dân, sát dân, dám bảo vệ cái đúng
Hội thảo nhằm đánh giá 13 năm thực hiện Quyết định 217, Quyết định 218 về công tác giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội; từ đó đề xuất, kiến nghị giải pháp hoàn thiện đồng bộ cơ chế để MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội tham gia sâu rộng trong hoạt động giám sát, phản biện xã hội, xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền trong thời gian tới.
Quang cảnh hội thảo (Ảnh: Thu Hà).
Góp ý tại hội thảo, GS. TS Trần Ngọc Đường - Chủ nhiệm HĐTV Dân chủ và Pháp luật, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng, góp ý phản ánh giám sát và phản biện xã hội chính là những phương thức kiểm soát quyền lực của xã hội đối với quyền lực chính trị của Đảng, quyền lực Nhà nước.
Đặc biệt, thông qua MTTQ Việt Nam các cấp, sự tham gia góp ý, phản ánh của nhân dân về những biểu hiện suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức lối sống "Tự diễn biến", "Tự chuyển hóa" của cán bộ Đảng viên đã thành một kênh phản ánh xã hội chính thức.
Đây là kênh quan trọng để phát hiện những biểu hiện quan liêu, xa dân, suy thoái về đạo đức lối sống, tham nhũng của cán bộ Đảng viên. Nhờ đó, nhiều vụ việc bức xúc ở cở sở đã được phản ánh, góp ý buộc các cơ quan Nhà nước, các cá nhân có thẩm quyền phải giải trình, tiếp thu hoặc khắc phục.
GS. TS Trần Ngọc Đường - Chủ nhiệm HĐTV Dân chủ và Pháp luật, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam (Ảnh: Thu Hà).
Để tiếp tục phát huy vai trò của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội trong hoạt động giám sát, phản biện xã hội, GS.TS Trần Ngọc Đường cho rằng cần nâng cao năng lực tổ chức và thực hiện việc tập hợp ý kiến, kiến nghị của nhân dân và giám sát, phản biện xã hội thông qua việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức của MTTQ các cấp có bản lĩnh chính trị, có tư duy giám sát và phản biện xã hội, có trình độ pháp lý, có khả năng phân tích chính sách.
Đặc biệt, cán bộ Mặt trận phải thực sự gần dân, sát dân, có tinh thần độc lập, khách quan, dám bảo vệ cái đúng.
Cùng với đó cần phát huy vai trò chủ trì, chủ động của MTTQ các cấp, tăng cường phối hợp và thống nhất hoạt động giữa các tổ chức thành viên trong việc xây dựng và thực hiện chương trình, kế hoạch tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền bằng các hoạt động tập hợp, phản ảnh kiến nghị của nhân dân và công tác giám sát và phản biện xã hội.
Xây dựng và ban hành các quy định chi tiết của Đảng và pháp luật của Nhà nước về công tác tổ chức và thực hiện việc tập hợp ý kiến, kiến nghị của nhân dân đối với cán bộ, đảng viên, nhất là đối với những người đứng đầu, những người có chức vụ, quyền hạn.
"Cần xây dựng và kiện toàn các Hội đồng tư vấn, Ban tư vấn, Tổ tư vấn đủ mạnh, đủ năng lực, đủ nhiệt huyết tham gia vào công tác xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền của Mặt trận tổ quốc các cấp; đồng thời ứng dụng công nghệ số trong việc tập hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân, giám sát và phản biện xã hội.", ông Trần Ngọc Đường nêu ý kiến.
Không để ý kiến chính đáng của nhân dân rơi vào im lặng
Ở góc độ khác, TS. Nguyễn Văn Pha - Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cũng đưa ra các giải pháp nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội.
Trong đó, cần hoàn thiện thể chế, cần chuẩn hóa quy trình giám sát, phản biện theo từng cấp; nâng cao chất lượng đội ngũ, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ giám sát, phản biện xã hội thông qua việc xây dựng chương trình đào tạo chuyên sâu về kỹ năng phản biện chính sách, phân tích pháp luật và đánh giá tác động, kỹ năng điều tra xã hội học.
TS. Nguyễn Văn Pha - Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam (Ảnh: Thu Hà).
Tổ chức tập huấn theo tình huống thực tế, mô phỏng các cuộc giám sát, phản biện. Bên cạnh đó, cần có cơ chế đãi ngộ thỏa đáng nhằm thu hút chuyên gia, trí thức, củng cố các tổ chức tư vấn và cần thành lập mạng lưới chuyên gia phản biện theo từng lĩnh vực.
"Ngoài ra, cần đổi mới nội dung, phương thức hoạt động. Theo đó, cần lựa chọn vấn đề trọng tâm để tổ chức giám sát. Ưu tiên giám sát các vấn đề đất đai, môi trường, an sinh xã hội, khiếu nại, tố cáo của nhân dân, những vấn đề có nguy cơ phát sinh tiêu cực… Tránh dàn trải, mỗi năm chỉ chọn ít nhưng sâu.
Tăng cường đối thoại, tranh luận chính sách bằng việc phối hợp tổ chức đối thoại trực tiếp giữa cơ quan ban hành chính sách, người dân, doanh nghiệp, chuyên gia", ông Nguyễn Văn Pha gợi mở.
Tiếp thu ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của đại biểu tham dự tại Hội thảo, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga nhấn mạnh, Quyết định số 217 và Quyết định số 218 là căn cứ quan trọng để MTTQ Việt Nam phát huy vai trò của mình tham gia hoạt động giám sát, phản biện xã hội, đặc biệt tham gia đóng góp ý kiến xây dựng Đảng, Nhà nước.
Từ ý kiến của đại biểu tham dự Hội thảo, Ban soạn thảo cần tiếp tục tiếp thu, chỉnh sửa đánh giá được những kết quả đã đạt được, những ưu điểm, hạn chế và những khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân, bài học kinh nghiệm, đề xuất giải pháp để nâng cao chất lượng giám sát, phản biện góp ý xây dựng Đảng, xây dựng Chính quyền của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, tạo cơ chế, điều kiện để MTTQ thực hiện tốt quyền, trách nhiệm trong giám sát, phản biện góp ý xây dựng Đảng, xây dựng Chính quyền.
Bà Hà Thị Nga, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam (Ảnh: Thu Hà).
Nhắc lại ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI: "Mặt trận phải nâng cao bản lĩnh, chất lượng và phương pháp giám sát, phản biện; huy động tốt hơn chuyên gia, nhà khoa học, luật gia, trí thức, doanh nhân, người có uy tín; dựa trên dữ liệu, khảo sát xã hội và tiếng nói từ cơ sở. Đặc biệt, phải có cơ chế theo dõi đến cùng việc giải quyết kiến nghị sau giám sát, phản biện; không để kiến nghị của Mặt trận chỉ dừng lại ở báo cáo, không để ý kiến chính đáng của Nhân dân rơi vào im lặng".
Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hà Thị Nga cho rằng, trong nhiệm kỳ 2026-2031, với mô hình tổ chức bộ máy ngày càng được củng cố, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội cần phát huy tinh thần đổi mới, tinh thần hành động để đi vào thực tiễn cũng như xác định nhiệm vụ giám sát, phản biện xã hội, xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền là một trong những nhiệm vụ quan trọng để quyết tâm hành động thực chất, hiệu quả hơn.
