Dự án ngàn tỉ đường Hoàng Sa - Dốc Sỏi chậm tiến độ vì mặt bằng - Ảnh: TRẦN MAI
Ngày 16-4, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã ban hành quyết định thành lập tổ rà soát, tham mưu xây dựng quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
Đây là giải pháp trọng tâm nhằm tháo gỡ "điểm nghẽn" khiến nhiều dự án chậm tiến độ thời gian qua.
Nhiều dự án ở Quảng Ngãi "chịu thua" vì mặt bằng
Theo quyết định, tổ công tác do ông Hồ Trọng Phương - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường - làm tổ trưởng; ông Võ Minh Vương - Phó giám đốc Sở - làm tổ phó, cùng các thành viên là lãnh đạo nhiều sở, ngành, địa phương.
Tổ có nhiệm vụ rà soát, hoàn thiện dự thảo quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư bảo đảm đúng pháp luật, không chồng chéo, đồng thời kế thừa chính sách của hai tỉnh Quảng Ngãi và Kon Tum trước khi hợp nhất để xây dựng cơ chế thống nhất, khả thi.
Quảng Ngãi yêu cầu xây dựng theo hướng công bằng, minh bạch, sát thực tiễn; đảm bảo quyền lợi người dân khi bị thu hồi đất, chú trọng ổn định đời sống, không để phát sinh bất cập, đồng thời có cơ chế kiểm soát, ngăn chặn trục lợi chính sách.
Việc thành lập tổ công tác diễn ra trong bối cảnh công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng đang là "nút thắt" lớn nhất đối với nhiều dự án tại địa phương.
Thực tế hàng loạt công trình giao thông, đô thị trọng điểm rơi vào tình trạng thi công "xôi đỗ" do thiếu mặt bằng sạch.
Điển hình, các dự án đường Hoàng Sa - Dốc Sỏi, tuyến nối cầu Thạch Bích - Tịnh Phong dù đã triển khai nhiều năm nhưng vẫn chậm tiến độ do vướng bồi thường. Nhiều đoạn đã hoàn thành nền đường nhưng phải dừng lại vì còn nhà dân chưa di dời.
Tương tự, một số dự án khu dân cư, tái định cư kéo dài nhiều năm do chưa đạt được sự đồng thuận của người dân hoặc thiếu quỹ đất bố trí phù hợp.
Lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Ngãi đi kiểm tra dự án trọng điểm, đánh giá tiến độ giải phóng mặt bằng - Ảnh: TRẦN MAI
Vướng mặt bằng, trực tiếp ảnh hưởng giải ngân
Quảng Ngãi nhận định nguyên nhân chủ yếu là giá đất bồi thường chưa tạo sự đồng thuận, hồ sơ nguồn gốc đất phức tạp, cùng với việc một số khu tái định cư chưa hoàn thiện hạ tầng, ảnh hưởng đến sinh kế người dân nên việc di dời gặp khó.
Những vướng mắc này cũng tác động trực tiếp đến tiến độ giải ngân đầu tư công. Năm 2026, tổng kế hoạch vốn của tỉnh hơn 7.300 tỉ đồng, nhưng đến hết quý 1 mới giải ngân hơn 500 tỉ đồng, đạt trên 7%, thấp hơn mức bình quân cả nước (11%).
Trong 110 chủ đầu tư, chỉ 20 đơn vị đạt hoặc vượt mức bình quân; nhiều đơn vị chỉ đạt 3-6%, thậm chí có đơn vị chưa giải ngân. Ở cấp cơ sở, phần lớn xã, phường cũng chưa triển khai giải ngân.
Trong bối cảnh tỉnh bước vào giai đoạn tăng tốc đầu tư công, việc hoàn thiện quy định bồi thường, tái định cư được kỳ vọng sẽ tháo gỡ căn bản các vướng mắc kéo dài.
Khi cơ chế rõ ràng, giá đất sát thực tế, quyền lợi người dân được đảm bảo, công tác giải phóng mặt bằng sẽ được đẩy nhanh, tạo điều kiện triển khai đồng loạt các dự án.
Tỉnh đặt mục tiêu trong thời gian tới sẽ đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công, phấn đấu đến hết quý 2-2026 đạt trên mức bình quân chung của cả nước.
