Giấc mơ được an cư là niềm mong muốn của tất cả người dân. Trong ảnh: dự án bất động sản trên đường Nguyễn Văn Linh, TP.HCM - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Đó là yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ tư duy, từ chú trọng hỗ trợ sở hữu nhà ở sang bảo đảm quyền có chỗ ở cho mọi người dân.
Suốt nhiều năm qua, chỗ ở trong hình dung của số đông luôn gắn liền với quyền sở hữu. An cư rồi mới lạc nghiệp và an cư thường được hiểu là phải có một căn nhà đứng tên mình.
Hiến pháp ghi nhận công dân có quyền có nơi ở hợp pháp chứ không buộc nơi ở ấy phải thuộc quyền sở hữu của người đang sống trong đó. Một căn phòng thuê hợp pháp cũng là chỗ ở được pháp luật bảo vệ ngang với căn nhà có sổ.
Điều 4 Luật Nhà ở 2023 xác định Nhà nước có chính sách phát triển nhà ở, tạo điều kiện để mọi người đều có chỗ ở thông qua đa dạng loại hình, gồm nhà để bán, cho thuê mua và cho thuê.
Nét mới của chỉ đạo lần này của Thủ tướng không phải là lần đầu tiên một cực tăng trưởng lớn được giao nhiệm vụ rất cụ thể, phấn đấu khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê quy mô lớn ngay trong quý 3.
Việc chọn TP.HCM để bắt đầu cũng có cái lý của nó. Đây là địa phương có GRDP quý 1 năm nay tăng 8,27%, mức cao nhất trong năm năm và cũng là nơi có sức ép về chỗ ở thuộc loại gay gắt nhất cả nước.
Nơi tạo ra việc làm mạnh nhất thì cũng là nơi hút về đông nhất những người lao động chưa thể mua nhà. Đặt trọng tâm vào nhà cho thuê ở chính nơi này là một lựa chọn trúng.
Lâu nay, nhiều người vẫn nghĩ thuê nhà là giải pháp tạm bợ. Tâm lý ấy có lý do của nó khi thị trường thuê còn manh mún, hợp đồng ngắn hạn, người thuê luôn ở thế yếu hơn chủ nhà. Chính vì vậy mà việc Nhà nước đứng ra tạo lập một quỹ nhà cho thuê ổn định, giá hợp lý lại càng đáng hoan nghênh.
Tại hội nghị xúc tiến đầu tư phát triển nhà ở cho thuê chiều 9-6 đã có 13 doanh nghiệp đăng ký xây khoảng 97.900 căn.
TP đặt mục tiêu khoảng 50.000 căn nhà cho thuê đến năm 2030 và tính tới việc hỗ trợ vay vốn đến 300 tỉ đồng cho mỗi dự án, đồng thời mở một luồng xanh thủ tục cho loại hình này. Khi Nhà nước và doanh nghiệp cùng nhìn về một hướng, người đi thuê là bên được lợi trước tiên.
Tất nhiên một con số đăng ký chưa phải là một căn nhà có thật. Khoảng cách giữa lễ ký kết và chiếc chìa khóa trao tận tay người thuê còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như quỹ đất sạch, giá thuê được giữ ở mức người lao động kham nổi, hợp đồng hài hòa quyền lợi đôi bên. Đặt quyền có chỗ ở đúng tầm cũng có nghĩa là phải giữ lời với chính những cam kết vừa đưa ra.
Hãy nghĩ tới những người trẻ vừa rời quê lên TP, những công nhân trong các khu công nghiệp và khu chế xuất, những gia đình chưa từng dám mơ tới một căn hộ đứng tên mình. Với họ, một chỗ ở tử tế để thuê không phải là bước lùi so với giấc mơ sở hữu.
Đó là một quyền hiến định đang được trả về đúng chỗ. Và TP.HCM, nơi bao thế hệ đến rồi ở lại, có lẽ là nơi hợp lý nhất để bắt đầu.
