Đoạn gói thầu giáp với đường Trần Đại Nghĩa nhìn về đường Thích Thiện Hòa phần nền đường chính vẫn còn ngập nước, chờ tiếp tục đắp cát để gia tải. Công đoạn chờ gia tải thường 6-9 tháng, là một trong những hạng mục đường găng tiến độ của các dự án - Ảnh: LÊ PHAN
Đoạn phía tây vành đai 3 TP.HCM đi qua Củ Chi, Hóc Môn, Bình Chánh cũ dài khoảng 32,6km. Đoạn này có 5 gói thầu, bao gồm các gói XL6, XL7, XL8, XL9, XL10 với giá trị hợp đồng gói thấp nhất 1.400 tỉ đồng, gói cao nhất là 2.259 tỉ đồng.
Trung bình mỗi gói thầu có từ 4-5 nhà thầu chính tham gia trong một liên danh. Tổng cộng có khoảng 22 nhà thầu thi công khu vực này, chưa kể thầu phụ.
Đoạn phía tây vành đai 3 TP.HCM còn ngổn ngang
Dù có một lực lượng nhà thầu đông đảo tham gia thi công, nhưng tiến độ đoạn phía tây khá chậm. Theo kế hoạch ban đầu, tuyến phải thông xe kỹ thuật chậm nhất ngày 31-12-2025 và hướng tới khai thác toàn tuyến vào 30-4-2026.
Vì chủ đầu tư cùng nhà thầu triển khai chưa đáp ứng yêu cầu tiến độ đã cam kết với thành phố, nên ngày hoàn thành dự án buộc phải điều chỉnh. Theo yêu cầu mới nhất của TP.HCM, đoạn này phải hoàn thành, đưa vào khai thác trước ngày 30-6-2026.
Theo ghi nhận của phóng viên Tuổi Trẻ, đến cuối tháng 3-2026, không ít đoạn vẫn chưa hoàn tất đắp cát gia tải - khâu đường găng then chốt của dự án và tốn nhiều thời gian nhất trong quá trình thi công.
Theo quy trình, việc gia tải nền đất yếu đã mất 6-9 tháng, sau đó cần thêm 1–2 tháng để dỡ tải và hoàn thiện nền đường. Từ những bước trượt tiến độ các hạng mục đường găng cho thấy mục tiêu hoàn thành toàn dự án đưa vào khai thác trước 30-6-2026 là rất khó khả thi.
Nhìn các hạng mục còn ngổn ngang ở hiện trường, một cán bộ từng tham gia quản lý thi công các tuyến cao tốc ở phía Nam nhận định thời gian hoàn tất dự án có thể kéo dài đến tháng 9-2026, thậm chí sẽ còn dài thêm đến cuối 2026 nếu không có các giải pháp quản trị dự án quyết liệt, đồng bộ.
Siết chặt tiến độ, không để chậm trễ thêm
Đi dọc theo đường công vụ của đoạn phía tây đường vành đai 3 TP.HCM, nhiều đoạn đường chính vẫn còn đang đợi trải vải địa để xử lý nền. Các cuộn vải vừa mới được tập kết tới gói thầu để đợi thi công - Ảnh: LÊ PHAN
Trước thực trạng trên, phóng viên Tuổi Trẻ cũng đưa các dữ liệu tiến độ, hiện trạng cùng quá trình xử lý hạng mục nền đất yếu để các chuyên gia và một số nhà thầu đánh giá thêm.
Để đảm bảo tiến độ không bị trượt thêm, theo góp ý của một số nhà thầu và các chuyên gia, chủ đầu tư dự án cần kiểm điểm tiến độ hằng tuần, hằng tháng so với mốc đã cam kết, đồng thời bố trí cán bộ ở tại công trường trực tiếp chỉ đạo các nhà thầu, đặc biệt là theo dõi tiến độ sát sao đối với một số nhà thầu thi công yếu kém.
Chủ đầu tư cần phải cương quyết hơn, nhanh hơn trong việc xử lý các nhà thầu làm chậm. Về lâu dài, cần phải ghi nhận các nhà thầu yếu kém trong quá trình thi công để báo cáo, đề xuất cơ quan có thẩm quyền không cho tham gia đấu thầu, tham gia dự án khác tại TP.HCM.
Bên cạnh đó các thủ tục pháp lý, phê duyệt hay các phát sinh, thay đổi ở hiện trường cần được chủ đầu tư xử lý nhanh, kịp thời.
TS Phạm Viết Thuận - Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM - cho hay dự án vành đai 3 TP.HCM là công trình đặc biệt quan trọng, chậm về đích ngày nào lãng phí ngày đó.
Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM với vai trò là chủ đầu tư cũng đã nhiều lần hứa đảm bảo tiến độ, song sau đó lại không đạt.
"Nhìn hiện trạng và các công việc còn lại cho thấy cam kết đưa đoạn phía tây vành đai 3 TP.HCM về đích 30-6 là rất khó khả thi. Tôi cho rằng đã đến lúc phải hạn chế những báo cáo, những cam kết mà trên thực tế rất khó hoàn thành.
Phải nhìn thẳng vào sự thật, vào tổng tiến độ, vào đường găng để có các báo cáo đầy đủ, giúp TP.HCM có những giải pháp kịp thời. Đồng thời cần phải siết chặt kỷ cương, trách nhiệm công vụ đối với việc hứa mà không hoàn thành nhiệm vụ như đã cam kết, bao gồm cả các nhà thầu", ông Thuận nhấn mạnh.
Theo ông Thuận, với tiến độ ngổn ngang ở đoạn phía tây như trên cũng cho thấy đang có những nhà thầu trong quá trình thi công đang có vấn đề về năng lực, chậm tiến độ. 5 gói thầu đoạn phía Tây có khoảng 22 nhà thầu thi công, một nhà thầu phụ trách một một phần việc trên tuyến. Trong số đó nếu có một nhà thầu làm chậm mà không được xử lý kịp thời sẽ dẫn đến toàn tuyến bị ảnh hưởng.
"Do vậy tôi cho rằng đã đến lúc chủ đầu tư cần phải mạnh tay, cương quyết hơn trong việc xử lý trách nhiệm, thanh lý hợp đồng đối với các nhà thầu làm chậm và điều chuyển khối lượng công việc cho các nhà thầu có tiến độ tốt hơn thi công", ông Thuận đề xuất.
Theo TS Phạm Viết Thuận, trong bối cảnh các chi phí đầu vào, giá nhiên liệu và vật liệu tăng như hiện nay, các nhà thầu đang càng làm càng lỗ. Dù vậy nhiều nhà thầu cũng nỗ lực từng ngày với tinh thần trách nhiệm và thể hiện sự uy tín của doanh nghiệp. Đây là điều cần phải được ghi nhận, biểu dương và cần phải có biện pháp hỗ trợ kịp thời.
Trong điều kiện bất khả kháng như hiện nay, TP.HCM cần nghiên cứu hoặc kiến nghị về các chính sách bù giá vật liệu và nhiên liệu. Bởi nếu không có cơ chế hỗ trợ điều chỉnh kịp thời, những biến động trên có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến khả năng tổ chức thi công.
Bên cạnh đó, các sở ngành theo chuyên môn, nhiệm vụ được giao cũng cần phải liên tục cập nhật, công bố giá vật liệu, chỉ số giá xây dựng để có cơ sở lập, điều chỉnh dự toán, điều chỉnh đơn giá hợp đồng xây dựng theo quy định.
