Trong bối cảnh tình hình căng thẳng ở Trung Đông, Mỹ và Iran đều bày tỏ lạc quan về việc hai bên nối lại đàm phán, trong khi các nhà phân tích vẫn hoài nghi rằng sự tham gia này là đủ để ngăn chặn xung đột quân sự leo thang.
Sau vòng đàm phán gián tiếp vào cuối tuần trước ở Oman – được Tổng thống Mỹ Donald Trump đánh giá là "rất tốt" và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ca ngợi là một "bước tiến", thời điểm và điều khoản cho các cuộc đàm phán tiếp theo vẫn chưa rõ ràng.
Đằng sau vẻ ngoài lạc quan là những bất đồng sâu sắc, và những diễn biến nảy sinh kể từ vòng đàm phán tại Muscat với sự trung gian của nước chủ nhà Oman vào ngày 6/2, chỉ càng làm nổi bật sự căng thẳng dai dẳng giữa hai bên.
Iran kiên quyết chỉ đàm phán về chương trình hạt nhân, khẳng định quyền làm giàu uranium của mình. Trong khi đó, Mỹ đòi hỏi một thỏa thuận toàn diện, bao gồm hạn chế chương trình tên lửa đạn đạo, chấm dứt hỗ trợ các nhóm vũ trang trong khu vực, và thay đổi cách xử lý các cuộc biểu tình trong nước.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, trong cuộc gặp tại Nhà Trắng vào ngày 11/2, có khả năng sẽ thúc ép ông Trump yêu cầu Iran nhượng bộ nhiều hơn.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Getty
"Các cuộc đàm phán cuối cùng có thể sẽ đổ vỡ, và vì vậy chúng ta có thể vẫn sẽ chứng kiến các cuộc tấn công vào một thời điểm nào đó", nhà phân tích Dina Esfandiary của Bloomberg Economics cho biết. "Câu hỏi quan trọng là các cuộc đàm phán sẽ kéo dài bao lâu trước khi đổ vỡ, và sự kiên nhẫn của ông Trump sẽ kéo dài bao lâu".
Trong một diễn biến khác, ông Trump ngày 10/2 cho biết, ông đang cân nhắc việc điều thêm một nhóm tác chiến tàu sân bay thứ hai đến Trung Đông để chuẩn bị cho hành động quân sự nếu các cuộc đàm phán với Iran thất bại.
"Chúng ta có một hạm đội đang hướng đến đó và một hạm đội khác có thể cũng sẽ khởi hành đến đó", ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn với Axios, bổ sung thêm rằng ông đang "nghĩ" về việc điều thêm một nhóm tác chiến tàu sân bay nữa đến khu vực.
Một quan chức Mỹ xác nhận với Axios rằng đã có các cuộc thảo luận về việc điều thêm một nhóm tác chiến tàu sân bay thứ hai đến khu vực.
Điều này bổ sung cho tàu USS Abraham Lincoln và nhóm tác chiến của nó, bao gồm máy bay chiến đấu, tên lửa Tomahawk và một số tàu khác. Mỹ đã triển khai 2 tàu sân bay trong khu vực trong phần lớn thời gian diễn ra cuộc chiến ở Gaza.
Ông Trump bày tỏ sự lạc quan về con đường ngoại giao, tuyên bố rằng Iran "rất muốn đạt được một thỏa thuận" và đang tham gia nghiêm túc hơn nhiều so với các cuộc đàm phán trước đây do mối đe dọa quân sự.
"Hoặc chúng ta sẽ đạt thỏa thuận, hoặc chúng ta phải làm điều gì đó rất cứng rắn như lần trước", ông chủ Nhà Trắng nói, ám chỉ đến cuộc chiến 12 ngày hồi tháng 6 năm ngoái, khi Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch Midnight Hammer, tấn công các cơ sở hạt nhân Iran và tuyên bố đã "xóa sổ" chương trình này.
"Lần trước họ không tin tôi sẽ làm điều đó," ông Trump nói, ám chỉ quyết định tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran vào thời điểm đó. "Họ đã quá tự tin. Lần này các cuộc đàm phán rất khác", ông nói.
Minh Đức (Theo Bloomberg, Axios)
