Theo phương án mới, TP.HCM đã rà soát toàn bộ 5.947 khu phố, ấp, thôn và khu dân cư hiện hữu. Sau khi thực hiện sắp xếp, chia tách và sáp nhập, số lượng đơn vị sẽ giảm xuống còn 3.944 đơn vị (giảm 2.003 đầu mối, tương đương tỷ lệ 33,68%).
Việc sắp xếp chủ yếu thực hiện theo hình thức sáp nhập các đơn vị liền kề để đạt tiêu chuẩn quy mô hộ gia đình theo quy định của Chính phủ. TPHCM khuyến khích các địa phương tổ chức lại khu phố có từ 700 hộ gia đình trở lên; ấp, thôn, khu dân cư có từ 500 hộ gia đình trở lên.
Tuy nhiên, thành phố vẫn giữ nguyên trạng đối với 1.555 đơn vị đã đủ chuẩn hoặc có tính chất đặc thù về địa hình, giao thông khó khăn. Đặc biệt, tại các khu chung cư cao tầng, khu chế xuất hoặc khu nhà trọ công nhân có quy mô cực lớn (từ 2.000 đến 25.000 hộ), thành phố đề xuất giữ nguyên để bảo đảm ổn định quản trị.
TP.HCM giảm hơn 2.000 khu phố và ấp, chấm dứt mô hình tổ nhân dân tự quản. Ảnh minh họaMột trong những thay đổi căn bản nhất trong đợt sắp xếp này là việc chấm dứt hoạt động của 10.795 tổ dân cư và tổ nhân dân tự quản dưới cấp khu phố, ấp.
TP.HCM sẽ tiến hành giải quyết chế độ chính sách cho hơn 21.500 tổ trưởng, tổ phó. Đại diện chính quyền thành phố khẳng định sẽ rà soát, bố trí lại nhân sự phù hợp và tổ chức các hoạt động tri ân đội ngũ này vì những đóng góp quan trọng cho sự phát triển của cơ sở trong suốt thời gian qua.
Sau sắp xếp, mỗi khu phố, ấp sẽ chỉ bố trí không quá 3 chức danh hoạt động không chuyên trách, bao gồm: Bí thư chi bộ; Trưởng khu phố (hoặc Trưởng ấp/thôn); Trưởng Ban công tác Mặt trận.
Về chế độ đãi ngộ, TP.HCM thực hiện khoán quỹ phụ cấp 8,0 hệ số lương cơ sở đối với khu phố có từ 1.000 hộ trở lên. Các ấp, thôn, khu dân cư có từ 700 hộ trở lên hoặc thuộc địa bàn trọng điểm. Còn lại, mức khoán 6,5 hệ số lương cơ sở.
Để đảm bảo các đơn vị mới đi vào vận hành ổn định từ ngày 1/7/2026, TP.HCM đã đặt ra lộ trình quyết liệt trong tháng 6/2026. Các địa phương phải hoàn tất việc lấy ý kiến nhân dân (yêu cầu trên 50% số hộ tán thành), hoàn thiện đề án cấp cơ sở và trình các cấp thẩm quyền ban hành nghị quyết.
Việc đổi tên khu phố, ấp chỉ được thực hiện khi có sự trùng lặp tên gọi trong cùng một đơn vị hành chính hoặc theo nguyện vọng chính đáng của người dân. Việc sắp xếp này hoàn toàn không làm thay đổi địa giới hành chính cấp xã.
Sự thay đổi mang tính lịch sử này kỳ vọng sẽ tạo ra các cộng đồng dân cư có quy mô phù hợp, giúp chính quyền cơ sở sâu sát hơn với người dân, đồng thời hiện thực hóa mục tiêu tinh gọn bộ máy và nâng cao năng lực quản trị đô thị của TP.HCM.
Minh Anh
