Sáng nay, 9/4, dưới sự chủ trì của Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về Dự án Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Theo tờ trình của Chính phủ, xung đột tại Trung Đông đã làm cho giá năng lượng, đặc biệt là dầu mỏ và khí đốt biến động mạnh, nguồn cung xăng dầu bị gián đoạn, giá dầu thô thế giới có xu hướng tiếp tục tăng cao.
Các tác động này đã ảnh hưởng lớn đến nguồn cung và thị trường xăng dầu trong nước, làm giá xăng dầu tăng cao trong thời gian ngắn, ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và sinh hoạt, thu nhập của người dân.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp (Ảnh: Lâm Hiển).
Trong thời gian vừa qua, để góp phần đa dạng hóa nguồn cung, bình ổn giá xăng dầu trong nước, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo sử dụng nhiều công cụ về chính sách tài khóa. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp cấp bách áp dụng trong thời gian ngắn, trong khi tình hình xung đột ở Trung Đông vẫn tiếp tục diễn biến khó lường và tác động trực tiếp đến thị trường xăng dầu trong nước.
Vì vậy, để đảm bảo mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, ổn định tâm lý và đời sống người dân cũng như doanh nghiệp, cần xây dựng chính sách có thời hạn dài hơn để trình Quốc hội ban hành theo thẩm quyền.
Bộ Tài chính trình Chính phủ để trình Quốc hội sớm xem xét, thông qua dự án Nghị quyết ngay tại đầu Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.
Theo dự thảo Nghị quyết, sẽ quy định mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay như sau: Mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut là 0 đồng/lít.
Xăng, dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào. Mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại là 0%.
Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành một Nghị quyết riêng của Quốc hội về chính sách điều chỉnh một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu và nhiên liệu bay theo đề xuất của Chính phủ.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng (Ảnh: Lâm Hiển).
"Việc này nhằm kịp thời bổ sung các giải pháp đồng bộ, hiệu quả, góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực do khan hiếm nhiên liệu và biến động tăng giá, ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì mục tiêu tăng trưởng", Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, quyết định về mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu và nhiên liệu bay với mức thuế suất như đề xuất của Chính phủ, áp dụng từ ngày 16/04/2026 đến hết ngày 30/6/2026.
Giao Chính phủ quyết định điều chỉnh, rút ngắn hoặc kéo dài hiệu lực của Nghị quyết; cân nhắc bổ sung quy định trong trường hợp khẩn cấp và giao Chính phủ điều chỉnh mức thuế tại Nghị quyết, báo cáo lại Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Đề nghị Chính phủ bổ sung các giải pháp tổng thể, đồng bộ về điều hành giá, minh bạch hóa các thành phần cấu phần trong giá xăng dầu, đảm bảo chuỗi cung ứng.
Tăng cường kiểm tra xử lý nghiêm hành vi đầu cơ găm hàng và kiểm soát hóa đơn điện tử chặt chẽ. Đồng thời đảm bảo khả năng cân đối ngân sách trong phạm vi bội chi ngân sách của năm 2026…
Thuế bảo vệ môi trường là thuế gián thu và được tính vào giá bán của hàng hóa. Vào 17/10/2026, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn trong năm 2026.
Theo Nghị quyết, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đồng ý giảm 50% thuế bảo vệ môi trường với xăng, dầu, mỡ nhờn trong năm 2026. Cụ thể, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol) là 2.000 đồng/lít; dầu diesel, dầu mazut, dầu nhờn là 1.000 đồng/lít; mỡ nhờn là 1.000 đồng/kg. Riêng với dầu hỏa sẽ áp thuế bảo vệ môi trường trong năm 2026 là 600 đồng/lít. Nhiên liệu bay mức thuế là 1.500 lít.
Từ 1/1/2027, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn sẽ được thực hiện theo quy định tại Nghị quyết số 579/2018/UBTVQH14.
Theo Bộ Công Thương, thuế bảo vệ môi trường hiện chiếm khoảng 6,7% trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu. Trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới biến động nhanh, việc giảm thuế được xem là giải pháp cần thiết để kịp thời ổn định thị trường. Việc đưa thuế về mức 0 cần trình Quốc hội thông qua.
