Chủ động theo dõi diễn biến mặn
Tây Ninh đang bước vào cao điểm mùa khô 2025 – 2026 trong bối cảnh nguy cơ xâm nhập mặn gia tăng trên các tuyến sông chính.
Theo dự báo của ngành khí tượng thủy văn, đỉnh mặn năm nay có thể xuất hiện vào cuối tháng 3 và đầu tháng 4, thời điểm nguồn nước từ thượng nguồn suy giảm trong khi thủy triều từ hạ lưu dâng cao.
Trước những diễn biến khó lường của thời tiết và nguồn nước, các ngành chức năng cùng chính quyền địa phương trong tỉnh đang chủ động theo dõi sát tình hình, triển khai nhiều giải pháp nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại do hạn hán và xâm nhập mặn gây ra.
Theo dự báo của ngành khí tượng thủy văn, đỉnh mặn năm nay có thể xuất hiện vào cuối tháng 3 và đầu tháng 4.
Trong khi đó, ranh mặn 1g/l – mức có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt và một số loại cây trồng – có khả năng xâm nhập sâu hơn, khoảng 70km trên sông Vàm Cỏ Đông, tác động đến các khu vực Bến Lức và Bình Đức; khoảng 60km trên sông Vàm Cỏ Tây, đi qua các địa bàn Thuận Mỹ, Vàm Cỏ, Tầm Vu và Tân Trụ.
Các số liệu dự báo cho thấy xâm nhập mặn trong mùa khô năm nay tiếp tục diễn biến phức tạp, đặc biệt tại khu vực hạ lưu các con sông, nơi phụ thuộc nhiều vào nguồn nước thượng nguồn và chịu tác động mạnh của thủy triều.
Qua rà soát, nhiều địa phương vùng hạ của tỉnh có nguy cơ chịu ảnh hưởng bởi hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn như: Cần Đước, Tân Lân, Long Hựu, Thủ Thừa, Mỹ Thạnh, Tân Long, Bến Lức, Bình Đức, Thạnh Lợi, Lương Hòa, Tân Trụ, Vàm Cỏ, Thạnh Hóa, Tân Tây, Bình Thành, Thạnh Phước, Tân Thạnh, Nhơn Hòa Lập, Cần Giuộc, Phước Lý, Mỹ Lộc, Phước Vĩnh Tây, Tân Tập cùng các phường Long An và Tân An.
Các khu vực này có hệ thống kênh rạch kết nối trực tiếp với các tuyến sông lớn. Khi triều cường dâng cao trong bối cảnh nguồn nước ngọt từ thượng nguồn suy giảm, nước mặn có thể theo các kênh rạch xâm nhập sâu vào nội đồng, ảnh hưởng đến sinh hoạt và hoạt động sản xuất của người dân.
Mực nước tại nhiều tuyến kênh giảm trong mùa khô, tạo điều kiện để nước mặn theo các kênh rạch xâm nhập sâu.
Từng trải qua những đợt hạn mặn trong các năm trước, nhiều người dân vùng hạ lưu đã chủ động hơn trong việc chuẩn bị nguồn nước sinh hoạt.
Chia sẻ với PV, anh Phạm Văn Hiền (người dân xã Long Cang) cho biết, vào cao điểm mùa khô năm trước, nhiều hộ trong khu vực từng gặp khó khăn về nước sinh hoạt khi mực nước trên các kênh, rạch giảm mạnh và xuất hiện tình trạng nhiễm mặn.
"Khoảng tháng 3 – 4 năm ngoái, một số hộ dân ở khu vực xã Long Định cũ (nay xã Long Cang) và gia đình tôi phải đi xin hay mua nước từ nơi khác hoặc trữ nước từ sớm để dùng dần," anh Hiền chia sẻ.
Rút kinh nghiệm từ những năm trước, năm nay nhiều hộ dân trong xã đã chủ động trữ nước ngọt từ sớm. Các bồn chứa, lu, bể dự trữ được tận dụng tối đa để tích trữ nước trong những thời điểm nguồn nước còn đảm bảo.
Người dân tận dụng các bồn chứa, lu và bể dự trữ để tích trữ nước ngọt.
Bên cạnh đó, người dân cũng chú ý sử dụng nước tiết kiệm hơn trong sinh hoạt và thường xuyên theo dõi thông tin cảnh báo độ mặn do chính quyền địa phương và ngành chức năng cập nhật.
Theo anh Hiền, việc ngành chức năng thường xuyên cung cấp thông tin về diễn biến nguồn nước và tình hình xâm nhập mặn giúp người dân chủ động hơn trong sinh hoạt và sản xuất.
Chuẩn bị phương án từ sớm
Theo ông Nguyễn Quang Ngọc, Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh, công tác dự báo thời tiết, đặc biệt là dự báo xâm nhập mặn, đóng vai trò quan trọng trong việc giúp địa phương chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống thiên tai từ sớm.
Trước khi bước vào mùa khô, đơn vị đã phát hành các bản tin dự báo tình hình xâm nhập mặn trên các nhánh sông chính của tỉnh, đồng thời cử cán bộ thực hiện đo độ mặn thực tế tại nhiều điểm trên sông.
Từ các số liệu quan trắc và dự báo, ngành khí tượng thủy văn có thể đưa ra khung thời gian thích hợp để người dân và địa phương lấy nước ngọt phục vụ sinh hoạt và sản xuất.
Hiện nay, khi độ mặn trên các tuyến sông chưa tăng cao, Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh cung cấp bản tin dự báo xâm nhập mặn khoảng hai lần mỗi tuần. Vào thời điểm cao điểm của mùa khô, tần suất dự báo được nâng lên đến bảy lần mỗi tuần nhằm cập nhật kịp thời diễn biến nguồn nước.
Chủ động điều tiết nguồn nước nhằm bảo đảm phục vụ sản xuất nông nghiệp trong mùa khô.
Những thông tin này được gửi đến các địa phương và cơ quan liên quan để phục vụ công tác điều hành, đồng thời thông tin rộng rãi để người dân chủ động ứng phó.
Song song với công tác dự báo, ngành Nông nghiệp và Môi trường cũng đã chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành các kế hoạch ứng phó với hạn hán và xâm nhập mặn từ sớm.
Tháng 12/2025, UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch thực hiện các giải pháp chủ động phòng ngừa, ứng phó hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong mùa khô 2025 – 2026. Kế hoạch phân công rõ trách nhiệm cho từng ngành, địa phương, đồng thời xây dựng các kịch bản ứng phó khi độ mặn tăng đột biến hoặc vượt ngưỡng cảnh báo.
Theo bà Đinh Thị Phương Khanh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, vụ lúa Đông Xuân 2025 – 2026 của tỉnh đạt kết quả tích cực cả về diện tích và năng suất.
Đến ngày 8/2/2026, toàn tỉnh đã gieo sạ 270.569ha, đạt gần 100% kế hoạch. Trong đó, diện tích lúa giai đoạn mạ khoảng 46.400ha, đẻ nhánh 147.740ha, đòng trổ 25.590ha, chín 9.390ha; diện tích đã thu hoạch khoảng 41.500ha với năng suất khô đạt 61,3 tạ/ha, sản lượng ước đạt hơn 255.000 tấn.
Để giảm thiểu rủi ro do hạn mặn, ngành nông nghiệp cũng ban hành khung lịch thời vụ gieo sạ phù hợp với từng vùng, từng địa phương. Trong đó, ngành kiên quyết không để nông dân gieo sạ vụ ba ở những khu vực có nguy cơ thiếu nước ngọt trong mùa khô.
Ngoài ra, việc gia cố hệ thống thủy lợi, nạo vét kênh mương và điều tiết nguồn nước cũng được các địa phương triển khai nhằm bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt, việc chủ động theo dõi diễn biến nguồn nước và triển khai các biện pháp ứng phó không chỉ là giải pháp trước mắt, mà còn là hướng đi lâu dài để bảo vệ sản xuất nông nghiệp và ổn định đời sống người dân vùng hạ lưu sông.
Đoàn Vũ
