Chủ tịch Quốc hội: Rà soát, đề xuất chính sách phát triển công nghệ lượng tử

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, nhiệm vụ năm 2026 và cả nhiệm kỳ khóa XVI sẽ nặng hơn, phức tạp hơn với yêu cầu tăng trưởng hai con số.

Dẫn ví dụ về việc Tổng Bí thư vừa họp về chiến lược phát triển công nghệ lượng tử, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, Ủy ban cần rà soát lại các luật, nghị quyết đã ban hành thời gian qua để xem đã có nội dung nào đề cập đến lĩnh vực công nghệ lượng tử hay chưa, nếu có thì ở mức độ nào. Nếu chưa có, thời gian tới phải phối hợp với Chính phủ để nghiên cứu, đề xuất chính sách phát triển lĩnh vực này.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu. Ảnh: QH.

Đi tắt đón đầu, không được đi sau thực tiễn

Theo Chủ tịch Quốc hội, trong lĩnh vực khoa học công nghệ, Ủy ban phải có tư duy đi tắt, đón đầu. Không chỉ ban hành chính sách, mà còn phải giám sát xem chính sách đó được thực hiện như thế nào, có trúng không, có đúng không, có hiệu quả không.

Về nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội lưu ý hoàn thiện thể chế khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tháo gỡ các điểm nghẽn pháp luật; chỉ rõ các quy định nào mâu thuẫn, chồng chéo, lỗi thời, không còn phù hợp thì phải đề xuất sửa ngay, không để kéo dài.

Đồng thời, tiếp tục nghiên cứu, phối hợp hoàn thiện các dự án luật trọng điểm liên quan đến công nghệ số, kinh tế số, đổi mới sáng tạo.

Cùng đó, pháp luật phải quy định cơ chế bảo vệ cán bộ, nhà khoa học dám nghĩ, dám làm, dám đột phá công nghệ; cắt giảm tối đa các thủ tục xét duyệt, nghiệm thu mang tính hành chính, quan liêu trong nghiên cứu khoa học.

Xây dựng cơ sở dữ liệu để giám sát thường xuyên

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, 7 dự án luật do Ủy ban chủ trì thẩm tra trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai đều là các luật quan trọng. Do đó, phải chuyển mạnh từ “thẩm tra hồ sơ” sang “thẩm tra chính sách, tham mưu chiến lược”, chủ động trong khảo sát, nghiên cứu…

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải. Ảnh: QH.

“Nếu chờ Chính phủ gửi hồ sơ sang rồi mới xem xét, thẩm tra thì thời gian không cho phép, chất lượng cũng khó cao. Phải đổi mới cách nghĩ, cách làm, vì cái chung. Mục tiêu cuối cùng là tháo gỡ điểm nghẽn. Tháo gỡ cho ai? Là tháo gỡ cho doanh nghiệp và người dân, để đất nước phát triển, để nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Về công tác giám sát, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, muốn giám sát đúng, giám sát trúng thì phải có chương trình giám sát cụ thể theo quý, theo tháng, theo năm; đồng thời phải có cơ chế giám sát thường xuyên đối với những vấn đề cần theo dõi liên tục.

Ông cũng yêu cầu giám sát đối với các dự án phát triển hạ tầng chiến lược. Để phát triển đất nước, Việt Nam phải phát triển đường sắt tốc độ cao, đường sắt nội thị, đường sắt kết nối các vùng. Nhưng phát triển theo định mức nào, tiêu chuẩn nào, công nghệ gì thì Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phải thực hiện chức năng giám sát.

“Ủy ban không làm thay công việc của Chính phủ, nhưng phải giám sát để bảo đảm các chủ trương, chính sách được thực hiện đúng hướng, hiệu quả”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.