[E] Chủ tịch FPT Retail: Bỏ tư duy “tự làm cho nhanh” để doanh nghiệp đi xa hơn

Quyết đoán, nóng tính và muốn tự mình giải quyết mọi việc để tiết kiệm thời gian đó là những nét tính cách mà bà Nguyễn Bạch Điệp từng thừa nhận trong quá trình điều hành doanh nghiệp.

Nhưng sau hơn 30 năm gắn bó với FPT, Chủ tịch FPT Retail nhận ra rằng năng lực của người lãnh đạo không chỉ nằm ở việc tự mình xử lý công việc nhanh đến đâu, mà còn ở khả năng xây dựng một đội ngũ đủ sức đi tiếp khi doanh nghiệp lớn mạnh.

Ngày 6/10 vừa, Tạp chí Fortune (Mỹ) công bố danh sách 100 Phụ nữ quyền lực nhất châu Á năm 2026 (Fortune Most Powerful Women Asia), trong đó có tên bà Nguyễn Bạch Điệp. Đây là lần đầu nữ lãnh đạo FPT Retail góp mặt trong danh sách, cùng 23 nhân vật mới được lựa chọn trong năm nay.

Theo Fortune, các ứng viên được đánh giá dựa trên 5 nhóm tiêu chí, gồm quy mô và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, khả năng đổi mới, mức độ ảnh hưởng, quá trình phát triển sự nghiệp và những đóng góp cho xã hội.

Đón nhận sự ghi nhận này, bà Điệp không xem đó là thành quả của riêng mình.

“Tôi rất trân trọng sự ghi nhận của Fortune. Nhưng để có được kết quả như hôm nay là công sức của cả tập thể, của rất nhiều anh chị em đã cùng tôi làm việc và phát triển FPT Retail, Long Châu trong suốt những năm qua”, bà chia sẻ.

Sinh năm 1972, tốt nghiệp ngành Quản trị kinh doanh tại Đại học Mở Tp.HCM, bà Nguyễn Bạch Điệp gia nhập FPT năm 1994 với vị trí thực tập sinh, sau đó bắt đầu công việc bán hàng tại một cửa hàng FPT.

Từ vị trí ban đầu, bà từng bước tham gia vào quá trình xây dựng và mở rộng mảng bán lẻ của tập đoàn. Năm 2012, FPT Retail được thành lập với FPT là cổ đông lớn. Bà Điệp là một trong những người góp sức xây dựng doanh nghiệp từ những ngày đầu, đưa bán lẻ trở thành một lĩnh vực kinh doanh riêng của tập đoàn.

Bà giữ vị trí CEO FPT Retail đến năm 2020, trước khi chuyển sang vai trò Chủ tịch HĐQT. Với phong cách điều hành quyết liệt, bà từng được gọi là “người đàn bà thép” của FPT. Tuy nhiên, qua những vị trí và thử thách khác nhau, chính bà cũng nhận ra rằng kinh nghiệm và cách làm từng giúp mình đạt hiệu quả chưa chắc còn phù hợp khi doanh nghiệp bước sang một giai đoạn phát triển mới.

“Trong suốt hành trình vừa qua, thử sức ở nhiều vị trí và công việc khác nhau, điều tôi học được nhiều nhất là phải liên tục thay đổi cách làm.

Trước đây tôi khá nóng tính, thường muốn tự mình giải quyết mọi việc cho nhanh. Sau này tôi nhận ra muốn doanh nghiệp phát triển thì phải xây dựng được đội ngũ, biết trao quyền và tạo điều kiện để mọi người phát huy năng lực”, bà Điệp nói.

Từ trải nghiệm của bản thân, bà Điệp nhìn nhận việc trao quyền không đơn thuần là phân chia công việc hay giảm bớt khối lượng xử lý cho người đứng đầu. Đó còn là cách tạo điều kiện để mỗi thành viên phát huy năng lực, cùng gánh vác trách nhiệm và tham gia giải quyết những bài toán lớn hơn khi doanh nghiệp mở rộng.

Với một doanh nghiệp có hoạt động trải rộng từ bán lẻ công nghệ đến dược phẩm và chăm sóc sức khỏe như FPT Retail, sự phát triển không thể chỉ dựa vào khả năng điều hành của một cá nhân. Đội ngũ phải đủ năng lực để vận hành công việc còn người lãnh đạo cần tạo được môi trường để các thành viên trưởng thành và đóng góp nhiều hơn.

“Có những điều tôi vẫn luôn giữ, đó là tinh thần trách nhiệm với công việc, sự chân thành và công bằng với những người đồng hành. Tôi cũng luôn quan tâm đến việc làm sao để nhân viên có thu nhập tốt hơn, khách hàng được phục vụ tốt hơn. Với tôi, đó là những điều rất thực tế và quan trọng trong quá trình điều hành doanh nghiệp”, bà chia sẻ.

Năm 2021, giữa những biến động do đại dịch Covid-19 gây ra, Long Châu trở thành một trong những động lực tăng trưởng mới của FPT Retail. Nhu cầu chăm sóc sức khỏe gia tăng mở ra cơ hội cho chuỗi nhà thuốc tăng tốc mở rộng. Chỉ trong một năm, Long Châu nâng số lượng nhà thuốc lên 400, tăng thêm 200 điểm bán so với đầu năm. Đáng chú ý chuỗi ghi nhận lợi nhuận ngay trong năm này, sớm hơn khoảng 2 năm so với kế hoạch ban đầu.

Kết quả đó đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược mở rộng lĩnh vực kinh doanh của FPT Retail. Từ nền tảng bán lẻ công nghệ, doanh nghiệp từng bước xây dựng hai trụ cột FPT Shop và Long Châu, trong đó dược phẩm và chăm sóc sức khỏe mở ra hướng tăng trưởng mới, gắn với những nhu cầu thiết yếu của người dân.

Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Bạch Điệp - Chủ tịch HĐQT FPT Retail kiêm Tổng Giám đốc hệ thống chuỗi Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu, để biến cơ hội thành kết quả kinh doanh, doanh nghiệp trước hết phải hiểu rõ thị trường và mô hình mình lựa chọn.

Khi tìm hướng phát triển ngoài lĩnh vực bán lẻ công nghệ, bà Điệp đã dành nhiều thời gian nghiên cứu thị trường dược phẩm, trực tiếp đến các nhà thuốc Long Châu để quan sát hoạt động bán hàng, tìm hiểu lý do khách hàng lựa chọn nhà thuốc và học hỏi quy trình vận hành từ những người có kinh nghiệm.

Sau khi hiểu rõ mô hình, doanh nghiệp mới tính đến việc ứng dụng công nghệ, xây dựng hệ thống quản trị và mở rộng mạng lưới.

Bà Điệp chia sẻ: “Tôi nghĩ điều đầu tiên là phải nhìn thấy thị trường có đủ tiềm năng và doanh nghiệp có cơ hội làm tốt hay không. Nhưng nhìn thấy cơ hội thôi chưa đủ, quan trọng là phải hiểu lĩnh vực mình định đầu tư”.

Từ quá trình phát triển Long Châu, nữ lãnh đạo cũng rút ra bài học về thời điểm tìm kiếm động lực tăng trưởng mới. Theo bà, doanh nghiệp không nên chờ đến khi lĩnh vực kinh doanh hiện tại tăng trưởng chậm lại mới bắt đầu tìm hướng đi khác. Dù vậy, mở rộng quy mô không thể tách rời hiệu quả vận hành.

“Với bán lẻ, mở được nhiều cửa hàng không khó bằng việc vận hành tốt và bảo đảm hiệu quả kinh doanh của từng cửa hàng”, bà Điệp nhấn mạnh.

Đến nay, Long Châu đã có hơn 2.700 nhà thuốc và hơn 240 trung tâm tiêm chủng tại 34 tỉnh, thành phố, với đội ngũ hơn 22.000 chuyên viên y tế. Theo định hướng “gần dân, sát dân”, hệ thống mở rộng sự hiện diện từ các đô thị đến khu vực nông thôn, vùng núi cao và hải đảo, từng bước đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần hơn với người dân.

Với hơn 36 triệu khách hàng, tương đương hơn 1/3 dân số Việt Nam, Long Châu đã phát triển vượt xa quy mô của những năm đầu.

Tăng trưởng nhanh có thể đưa doanh nghiệp đến một quy mô mới nhưng cũng kéo theo những bài toán khó hơn về quản trị, chi phí và hiệu quả vận hành. Với FPT Retail, khi Long Châu liên tục mở rộng mạng lưới còn FPT Shop phải tìm kiếm dư địa tăng trưởng trong thị trường bán lẻ công nghệ cạnh tranh gay gắt, yêu cầu đặt ra không những là đi nhanh hơn mà còn phải vận hành hiệu quả hơn.

Thực tế kinh doanh nửa đầu năm 2026 cho thấy đà tăng trưởng của cả hai chuỗi. FPT Retail ghi nhận doanh thu 30.743 tỷ đồng, tăng 33% so với cùng kỳ; lợi nhuận trước thuế đạt 1.038 tỷ đồng, tăng 117%. Trong đó, Long Châu đạt doanh thu 21.448 tỷ đồng, tăng 33% còn FPT Shop đạt 9.387 tỷ đồng, tăng 32%.

Đằng sau những con số tăng trưởng tích cực, bài toán đặt ra với FPT Retail không chỉ là mở rộng quy mô mà còn phải thích ứng với những biến động liên tục của thị trường bán lẻ.

“Thị trường bán lẻ thay đổi rất nhanh. Sức mua, xu hướng tiêu dùng và cạnh tranh về giá đều có thể tác động trực tiếp đến kết quả kinh doanh. Vì vậy, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào việc mở thêm cửa hàng để tăng trưởng.

Với FPT Retail, chúng tôi luôn phải giải quyết đồng thời hai việc đó là tìm cơ hội tăng trưởng mới và nâng cao hiệu quả của hoạt động hiện tại”, bà Điệp nói.

Theo nữ lãnh đạo, tại FPT Shop doanh nghiệp tiếp tục điều chỉnh mô hình kinh doanh, mở rộng ngành hàng và cải thiện hiệu quả vận hành.

Với Long Châu, việc phát triển mạng lưới phải dựa trên nhu cầu thực tế của từng khu vực và hiệu quả của mỗi điểm bán. Cùng với đó là đầu tư vào đội ngũ dược sĩ, hệ thống quản trị và chuỗi cung ứng.

Nói cách khác, mở rộng chỉ là một phần của bài toán. Khi số lượng điểm bán tăng lên, doanh nghiệp cũng phải nâng cao năng lực quản trị để kiểm soát chi phí, hàng tồn kho và năng suất, đồng thời duy trì chất lượng phục vụ. Đây cũng là lý do bà Điệp không xem đầu tư dài hạn và tối ưu hiệu quả trước mắt là hai lựa chọn đối lập.

“Doanh nghiệp cần kiểm soát tốt chi phí, hàng tồn kho và năng suất, nhưng vẫn phải dành nguồn lực cho những yếu tố giúp mình phát triển lâu dài”, bà nói.

Để cân bằng giữa hiệu quả vận hành trước mắt và mục tiêu tăng trưởng dài hạn, FPT Retail chú trọng ứng dụng công nghệ vào hoạt động kinh doanh, đặc biệt tại Long Châu hệ thống có quy mô hàng nghìn nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng.

Khi mạng lưới ngày càng mở rộng, dữ liệu và công nghệ trở thành công cụ hỗ trợ doanh nghiệp quản lý hàng hóa, dự báo nhu cầu và vận hành đồng bộ trên toàn hệ thống.

Theo bà Điệp, công nghệ hiện diện trong nhiều khâu của hoạt động Long Châu, từ chuỗi cung ứng, kho bãi đến chăm sóc khách hàng. Dữ liệu giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn nhu cầu ở từng khu vực, quản lý hàng hóa và hạn chế những chi phí không cần thiết. Các kênh trực tuyến cũng giúp khách hàng tìm kiếm sản phẩm, đặt hàng và tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn.

AI mở thêm khả năng phân tích dữ liệu, dự báo nhu cầu và hỗ trợ vận hành. Dù vậy, theo bà Điệp điều quan trọng không phải là ứng dụng công nghệ mới đến đâu mà là công nghệ có giải quyết được vấn đề cụ thể và tạo ra hiệu quả thực tế hay không.

Cách tiếp cận ấy cũng được thể hiện trong quan điểm của bà về tương lai của cửa hàng vật lý. Khi mua sắm trực tuyến ngày càng phổ biến, các điểm bán trực tiếp vẫn có vai trò riêng, đặc biệt với những ngành hàng cần tư vấn và tạo dựng niềm tin. Trong lĩnh vực dược phẩm, công nghệ có thể hỗ trợ quá trình phục vụ, nhưng không thay thế được vai trò chuyên môn của dược sĩ.

“Tôi không nghĩ cửa hàng vật lý sẽ mất đi vai trò. Khách hàng có thể mua sắm trực tuyến nhưng vẫn cần đến cửa hàng để trải nghiệm sản phẩm, được tư vấn và sử dụng dịch vụ. Đặc biệt với nhà thuốc, vai trò của dược sĩ và sự tin tưởng của khách hàng là rất quan trọng.

Vì vậy, chúng tôi tập trung kết hợp công nghệ với mạng lưới cửa hàng và đội ngũ nhân viên, để khách hàng được phục vụ thuận tiện hơn, dù mua sắm trực tuyến hay trực tiếp”, bà Điệp chia sẻ.

Vị thế của FPT Retail trên thị trường ngày càng được củng cố qua những dấu mốc đáng chú ý. Doanh nghiệp ba năm liên tiếp góp mặt trong Fortune Southeast Asia 500, tăng hạng từ 221 năm 2024 lên 199 năm 2025 và 170 năm 2026. Forbes Việt Nam cũng hai năm liên tiếp đưa FPT Retail vào danh sách 50 công ty niêm yết tốt nhất Việt Nam.

Đằng sau những ghi nhận ấy là quá trình chuyển dịch từ bán lẻ công nghệ sang lĩnh vực dược phẩm và chăm sóc sức khỏe, với hệ thống Long Châu ngày càng mở rộng tại nhiều tỉnh, thành.

Song với bà Nguyễn Bạch Điệp, kết quả kinh doanh hay vị thế trên thị trường mới chỉ phản ánh một phần năng lực doanh nghiệp. Điều quan trọng hơn nằm ở cách tổ chức vận hành, phát huy vai trò của con người và tận dụng công nghệ để nâng cao chất lượng phục vụ.

Bởi sau cùng, sự phát triển bền vững không được quyết định bởi doanh nghiệp có thể đi nhanh đến đâu mà bởi khả năng duy trì hiệu quả khi quy mô ngày càng lớn và nhu cầu khách hàng liên tục đổi thay. Đó cũng là bài toán dài hạn mà FPT Retail cần tiếp tục giải quyết để duy trì đà phát triển và tạo dựng sức bền trong chặng đường phía trước.

THỰC HIỆN: KIM THOA

HÌNH ẢNH: FPT RETAIL

NGUOIDUATIN.VN | Thứ 3, 20/10/2026 | 07:00