Nguy cơ cạn kiệt nguồn lợi hải sản
Theo thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ninh, kết quả điều tra nguồn lợi thủy sản vùng biển của tỉnh thời điểm 31/12/2025, tổng trữ lượng nguồn lợi thủy sản ước khoảng 86.000 tấn, trong đó vùng ven bờ 26.000 tấn. Vùng lộng 40.000 tấn và vùng khơi 20.000 tấn. Để đảm bảo khả năng khai thác bền vững, vùng biển Quảng Ninh chỉ có thể khai thác hàng năm khoảng 52.000 tấn, trong đó vùng ven bờ 15.000 tấn, vùng lộng 25.000 tấn và vùng khơi 12.000 tấn. Cùng thời điểm điều tra trên, toàn tỉnh có tổng số 4.108 tàu cá đang hoạt động, trong đó tàu cá hoạt động ven bờ là 3.371 tàu, 462 tàu hoạt động vùng lộng và 275 tàu hoạt động vùng khơi, như vậy tàu cá của tỉnh chủ yếu là hoạt động vùng gần bờ chiếm tỷ lệ 93,3% tổng số tàu cá.
Những tàu cá công suất nhỏ, khả năng khai thác ven bờ được tỉnh Quảng Ninh khuyến khích chuyển đổi sang nghề khác.
Thực tế, số lượng tàu cá nhỏ của Quảng Ninh vẫn đang lớn hơn mức tải cho phép của ngư trường. Theo ông Đỗ Đình Minh, Chi cục trưởng Chi cục Biển, Hải đảo và Thủy sản, Kiểm ngư Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ninh, cần thiết phải đẩy mạnh chuyển đổi nghề khai thác thủy sản đối với tàu cá nhỏ sang nghề khác.
Năm 2025, đội tàu cá của tỉnh Quảng Ninh khai thác đạt 77.068 tấn, như vậy cường lực khai thác thủy sản trên vùng biển của tỉnh đã vượt quá mức khuyến cáo, có nguy cơ cạn kiệt nguồn lợi hải sản. Nhất là sản lượng thủy sản khai thác nói trên một phần không nhỏ đến từ số tàu hoạt động vùng gần bờ, dẫn đến ảnh hưởng lớn đến sinh kế lâu dài bền vững đối với phát triển ngành thủy sản.
Cùng với đó, báo cáo của các địa phương có biển cho thấy, tính đến hết năm 2025, toàn tỉnh Quảng Ninh vẫn còn khoảng 960 tàu đang hoạt động với các nghề như lưới kéo, te xiệp, lồng xếp, nghề cào… gây nguy hại cho nguồn lợi thủy sản, 457 tàu cá loại từ 12-15m trong tổng số 737 tàu cá có chiều dài từ 12m trở lên của tỉnh chưa được trang bị thiết bị giám sát hành trình (VMS), điều này gây khó khăn cho công tác quản lý đội tàu theo khuyến cáo của Ủy ban Châu âu (EC).
Theo ông Nguyễn Minh Sơn, Giám đốc Sở NN&MT, tỉnh Quảng Ninh đang quyết liệt thực hiện các giải pháp chống khai thác IUU theo Công điện 198/CĐ-TTg ngày 17/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ. Dựa trên dữ liệu thực tế về đội tàu và sức tải, ông khẳng định việc tái cơ cấu theo hướng giảm số lượng tàu cá là yêu cầu cấp thiết để phục hồi nguồn lợi và phát triển nghề cá bền vững. Đồng thời đảm bảo 100% tàu cá có chiều dài từ 12m trở lên phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS).
Tái cơ cấu đội tàu, hướng tới phát triển biển bền vững
Hiện tỉnh Quảng Ninh hỗ trợ các tàu cá có chiều dài 12m trở lên lắp đặt thiết bị giám sát hành trình VMS.
Năm 2026, Sở NN&MT tỉnh Quảng Ninh đã tham mưu tỉnh ban hành chính sách tỉnh chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá không có nhu cầu hoạt động khai thác thủy sản phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương và ban hành chính sách hỗ trợ thay thế và duy trì kết nối VMS… Đến thời điểm hiện nay, tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Nghị quyết số 06/2026/NQ-HĐND ngày 28/4/2026 của HĐND tỉnh về chính sách hỗ trợ mua sắm thiết bị giám sát hành trình tàu cá trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, giai đoạn 2026-2030. Cụ thể, hỗ trợ thay thế, duy trì kết nối thiết bị giám sát hành trình đối với tàu cá đang hoạt động có chiều dài từ 15m trở lên với số tiền tối đa 15.000.000 đồng/thiết bị. Thời gian thực hiện chính sách đến hết ngày 31/12/2030. Dự kiến tổng kinh phí tỉnh dành cho nội dung này là trên 4,2 tỷ đồng hỗ trợ lắp đặt thiết bị VMS và cước phí duy trì thiết bị (cho khoảng 280 tàu có chiều dài từ 15m trở lên).
Tiếp tục mục tiêu tái cơ cấu đội tàu, hướng tới phát triển biển bền vững, hiện các đơn vị chuyên môn, các địa phương có biển đang tiếp tục tham mưu tỉnh xem xét ban hành chính sách phù hợp về giải bản tàu cá. Trong thời điểm hiện nay, các đơn vị thực hiện lồng ghép các chương trình và huy động nguồn lực phù hợp nhằm khuyến khích chủ tàu cá nhỏ và các thuyền viên chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá không có nhu cầu hoạt động khai thác, trong đó cố gắng hỗ trợ một phần kinh phí giải bản tàu cá (chi phí di chuyển tàu lên bờ, chi phí phá dỡ) và hỗ trợ phần nào chi phí đào tạo nghề cho thuyền viên nếu có nhu cầu.
