Phải hoàn thành quyết toán mới quy được trách nhiệm
Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 diễn ra sáng 28/6, cổ đông CTCP Phân lân nung chảy Văn Điển (UPCoM: VAF) tiếp tục chất vấn Ban điều hành về về việc xử lý trách nhiệm cá nhân, tập thể liên quan đến dự án tại Bỉm Sơn, Thanh Hoá.
Trả lời cổ đông, ông Văn Hồng Sơn – Tổng Giám đốc Phân lân Văn Điển cho biết doanh nghiệp hiện chưa thể hoàn tất việc kiểm điểm trách nhiệm theo kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước. Trong tổng số 8 kiến nghị, công ty đã hoàn thành 5 nội dung, còn 3 nội dung đang tiếp tục được xử lý.
Cụ thể, HĐQT, Ban điều hành và Đảng bộ công ty đã triển khai kiểm điểm toàn bộ các cán bộ liên quan, từ thành viên HĐQT, cách chức Tổng giám đốc, Kế toán trưởng và đã xử lý kỷ luật một số các cán bộ là từ cái thời năm 2018-2019. Tuy nhiên, việc kỷ luật cán bộ và xác định trách nhiệm bồi thường là hai nội dung khác nhau.
"Kỷ luật thì đã kỷ luật rồi, nhưng bồi thường hay cụ thể như thế nào thì còn một bước nữa. Muốn làm được việc đó phải chờ quyết toán dự án", ông Sơn nói.
Ông Văn Hồng Sơn – Tổng Giám đốc Phân lân Văn Điển.
Theo ông Sơn, doanh nghiệp đã thực hiện một đợt kiểm điểm sơ bộ đối với các cán bộ liên quan đến dự án cũ tại Bỉm Sơn. Tuy nhiên, chỉ sau khi có kết quả quyết toán và thanh lý cuối cùng, Phân lân Văn Điển mới có cơ sở xác định giá trị thiệt hại thực tế, nguyên nhân phát sinh và trách nhiệm cụ thể của từng cá nhân, tập thể liên quan.
Ông Văn Hồng Sơn cho biết, dự án tại Bỉm Sơn cũng là nguyên nhân khiến kiểm toán tiếp tục đưa ra ý kiến ngoại trừ đối với báo cáo tài chính của Phân lân Văn Điển. Tổng Giám đốc VAF cho biết tồn tại này không mới phát sinh mà đã kéo dài từ năm 2013.
Đến năm 2025, sau khi ĐHĐCĐ ban hành nghị quyết liên quan, doanh nghiệp bắt đầu triển khai việc thuê đơn vị tư vấn độc lập để quyết toán dự án.
Theo lãnh đạo VAF, ý kiến ngoại trừ chỉ có thể được khắc phục sau khi doanh nghiệp hoàn tất toàn bộ quá trình quyết toán, đối chiếu và thanh lý hợp đồng với các nhà thầu.
"Biện pháp xử lý là phải đẩy nhanh tiến độ quyết toán. Quyết toán xong thì đối chiếu và thanh lý với các nhà thầu", ông Sơn cho biết.
Như vậy, vấn đề tại Bỉm Sơn hiện gồm hai nội dung có liên quan nhưng cần được xử lý riêng biệt. Thứ nhất là việc quyết toán hợp đồng cũ với HUD4, nội dung đã được đề cập trong báo cáo tài chính kiểm toán và báo cáo của Kiểm toán Nhà nước. Đây cũng là cơ sở để cơ quan kiểm toán kiến nghị xem xét, xử lý trách nhiệm của các cá nhân, tập thể có liên quan.
Thứ hai là dự án di dời nhà máy từ Hà Nội về Bỉm Sơn, được ĐHĐCĐ VAF thông qua trong năm 2025 nhưng đến nay vẫn chậm tiến độ. Vì vâỵ, doanh nghiệp cần xử lý dứt điểm các nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng cũ theo phán quyết của tòa án, trong khi sau đó lại ký hợp đồng thuê chính khu đất này để triển khai dự án di dời nhà máy.
Hết ý kiến ngoại trừ, cổ phiếu VAF vẫn có thể phải rời sàn
Cổ đông cũng đặt câu hỏi về phương án duy trì giao dịch cổ phiếu VAF khi doanh nghiệp không còn đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông của công ty đại chúng.
Trả lời vấn đề này, ông Văn Hồng Sơn cho rằng ngay cả khi hoàn thành quyết toán dự án và xử lý được ý kiến ngoại trừ của kiểm toán, VAF vẫn chưa đáp ứng điều kiện về tỉ lệ cổ phiếu do các cổ đông nhỏ nắm giữ.
Theo thông tin được Tổng Giám đốc VAF nêu tại đại hội, tỉ lệ cổ phần do nhóm cổ đông bên ngoài nắm giữ hiện chỉ khoảng 8%, thấp hơn mức tối thiểu 10% theo quy định.
“Đối với tình hình hiện tại thì chắc không bao giờ quay lại. Bởi theo quy định của Luật Chứng khoán, cơ cấu cổ đông của chúng ta mới có 8%, chưa được 10%”, ông Sơn nói khi đề cập đến khả năng cổ phiếu VAF quay trở lại giao dịch sau khi xử lý các tồn tại.
Cơ cấu cổ đông chỉ có thể thay đổi nếu các cổ đông lớn, gồm Tập đoàn Hóa chất Việt Nam hoặc Hoàng Ngân, thực hiện thoái bớt vốn và bán cổ phần ra bên ngoài.
Theo ông Sơn, cơ cấu cổ đông chỉ có thể thay đổi nếu các cổ đông lớn, gồm Tập đoàn Hóa chất Việt Nam hoặc Hoàng Ngân, thực hiện thoái bớt vốn và bán cổ phần ra bên ngoài.
Nếu các cổ đông lớn không có sự thay đổi về tỉ lệ sở hữu, việc khắc phục ý kiến ngoại trừ cũng không đủ để VAF đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông.
Ban điều hành dự kiến trong tháng 10/2026, nếu kịp tiến độ, doanh nghiệp sẽ tổ chức ĐHĐCĐ bất thường để trình cổ đông phê duyệt các nội dung liên quan đến dự án, đồng thời báo cáo phương án xử lý việc cổ phiếu VAF phải rời sàn.
Theo ông Sơn, doanh nghiệp đã nhận được thông báo về vấn đề cơ cấu cổ đông từ tháng 11/2025. Nếu đến tháng 11/2026 tình trạng này không được khắc phục, VAF sẽ phải thực hiện các thủ tục liên quan do không còn đáp ứng điều kiện công ty đại chúng.
