Chất lượng phục hồi cần được kiểm chứng
Nền kinh tế Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tương đối tốt khi chỉ số PMI (chỉ số quản trị nhà mua hàng), đo lường sức khỏe của khu vực sản xuất và dịch vụ tháng 5 đạt 52,8 điểm, mức cao nhất kể từ tháng 2/2026, đánh dấu tháng thứ 11 liên tiếp ngành sản xuất mở rộng. Tuy nhiên, phía sau con số tích cực này vẫn tồn tại nhiều dấu hiệu cần thận trọng. Lượng đơn hàng tăng, một phần đến từ hoạt động tích trữ hàng hóa trước nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng do căng thẳng tại khu vực Trung Đông leo thang, thay vì sự phục hồi thực chất của nhu cầu tiêu dùng cuối cùng. Việc làm trong ngành sản xuất tiếp tục giảm tháng thứ ba liên tiếp, trong khi lượng đơn hàng tồn đọng suy giảm.
Số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ ghi nhận mức tăng 11,2% trong 5 tháng đầu năm. Nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng thực chỉ đạt 6,1%, thấp hơn cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy sức mua vẫn chưa thực sự mạnh.
 |
| Ông Nguyễn Minh Hạnh, Giám đốc Phân tích Công ty Chứng khoán SHS |
Ở góc độ doanh nghiệp, số lượng doanh nghiệp thành lập mới vẫn tăng 12,5% trong 5 tháng đầu năm, nhưng số doanh nghiệp giải thể lại tăng tới hơn 100% so với cùng kỳ. Đây là tín hiệu cho thấy quá trình sàng lọc đang diễn ra mạnh mẽ trong nền kinh tế.
Một trong những vấn đề đáng chú ý nhất hiện nay là áp lực lạm phát. CPI tháng 5 tiếp tục tăng lên 5,6%, vượt khá xa mục tiêu bình quân 4,5% của năm. Điều đáng lưu ý là áp lực giá không còn đến chủ yếu từ chi phí xăng dầu như giai đoạn trước mà đang chuyển sang nhóm nhà ở, điện, nước và vật liệu xây dựng.
Như vậy, dư địa còn lại để hoàn thành mục tiêu lạm phát năm nay chỉ khoảng 0,2 điểm phần trăm. Nếu giá dầu thế giới tăng trở lại hoặc chi phí điện, nước tiếp tục leo thang trong mùa hè, áp lực lạm phát sẽ càng lớn hơn. Đây là yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách tiền tệ cũng như kỳ vọng của thị trường chứng khoán trong nửa cuối năm.
Thanh khoản hệ thống vẫn là bài toán khó
Yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến xu hướng thị trường chứng khoán tháng 6 có lẽ là dòng tiền. Dù tỷ giá USD/VND đã ổn định hơn trong tháng 5 nhờ USD suy yếu và giá dầu giảm, thị trường tiền tệ vẫn chưa thực sự cân bằng. Lãi suất liên ngân hàng có thời điểm tăng vọt trên 10%/năm vào đầu tháng 6, phản ánh áp lực thanh khoản của hệ thống ngân hàng vẫn hiện hữu.
Trong khi đó, tăng trưởng tiền gửi từ khu vực dân cư và doanh nghiệp của hệ thống ngân hàng vẫn chậm hơn so với tốc độ tăng trưởng tín dụng. Nhiều ngân hàng thương mại đang phải đẩy mạnh huy động vốn, vay từ các tổ chức quốc tế hoặc tăng vốn cổ phần để bổ sung nguồn lực tài chính nhằm đáp ứng nhu cầu vốn từ nền kinh tế. Mặt bằng lãi suất huy động kỳ hạn dài vẫn duy trì ở mức cao.
Đây là điểm đặc biệt quan trọng đối với thị trường chứng khoán. SHS cho rằng, khi lãi suất tiền gửi, chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu trở nên hấp dẫn hơn, một phần dòng tiền đầu cơ sẽ có xu hướng quay lại các kênh thu nhập cố định. Điều này có thể làm giảm sức hấp dẫn tương đối của cổ phiếu trong ngắn hạn.
Thực tế giao dịch trên thị trường chứng khoán tháng 5 đã phản ánh rõ xu hướng này. Chỉ số VN-Index chỉ tăng nhẹ 0,51% trong tháng trước, đóng cửa ở mức 1.863 điểm, sau khi thất bại trong việc chinh phục vùng 1.920 - 1.930 điểm. Thanh khoản bình quân đạt khoảng 26.400 tỷ đồng/phiên, gần như đi ngang so với tháng trước đó nhưng vẫn thấp hơn mức trung bình năm 2025.
Dòng tiền đang tập trung vào một số ít cổ phiếu lớn thuộc VN30, trong khi phần lớn cổ phiếu trên thị trường trong trạng thái điều chỉnh hoặc tích lũy. Điều này cho thấy tâm lý nhà đầu tư vẫn khá thận trọng. Thị trường chưa xuất hiện dòng tiền mới đủ mạnh để tạo nên một xu hướng tăng bền vững.
Một yếu tố khác gây áp lực lên thị trường chứng khoán là hoạt động bán ròng kéo dài của nhà đầu tư nước ngoài. Trong tháng 5, khối ngoại bán ròng hơn 12.000 tỷ đồng trên sàn HOSE và lũy kế 5 tháng đầu năm đã bán ròng hơn 54.000 tỷ đồng. Nhiều cổ phiếu lớn như FPT, ACB, HPG, VHM hay VIC tiếp tục nằm trong danh sách bị khối ngoại bán mạnh.
Bên cạnh đó, các quỹ ETF đầu tư vào Việt Nam tiếp tục bị rút vốn với quy mô khoảng 53 triệu USD trong tháng 5. Điều này cho thấy dòng vốn quốc tế vẫn chưa quay trở lại dù thị trường chứng khoán Việt Nam đã được FTSE Russell xác nhận nâng hạng lên thị trường mới nổi từ tháng 9/2026.
Điểm tích cực là lực bán của khối ngoại vẫn đang được hấp thụ khá tốt bởi nhà đầu tư cá nhân và tổ chức trong nước. Đây là yếu tố giúp thị trường duy trì được mặt bằng giá hiện tại.
Kịch bản cho VN-Index trong tháng 6
Theo SHS, vùng 1.850 điểm là ngưỡng hỗ trợ quan trọng của VN-Index trong giai đoạn hiện nay. Nếu chỉ số tiếp tục duy trì trên vùng này, thị trường có thể kéo dài trạng thái tích lũy trong biên độ 1.850 - 1.900 điểm. Ngược lại, nếu vùng hỗ trợ bị phá vỡ trong bối cảnh thanh khoản suy yếu và tâm lý nhà đầu tư không cải thiện, VN-Index có thể điều chỉnh sâu hơn về vùng 1.750 - 1.800 điểm. Đây được xem là kịch bản rủi ro cần lưu ý trong tháng 6.
Định giá của phần lớn cổ phiếu trên sàn HOSE hiện không còn đắt. Nếu loại bỏ ảnh hưởng của nhóm Vingroup, phần còn lại của thị trường đang giao dịch ở mức P/E khoảng 11,8 lần, tương đối hấp dẫn so với triển vọng tăng trưởng lợi nhuận dài hạn.
Tháng 6 là thời điểm thị trường bắt đầu hướng sự chú ý sang kết quả kinh doanh quý II/2026 của các doanh nghiệp. Trong bối cảnh dòng tiền suy yếu và nhiều yếu tố bất định vẫn hiện hữu, chiến lược giao dịch phù hợp không phải là chạy theo các nhịp tăng ngắn hạn mà là tận dụng các đợt điều chỉnh để tích lũy cổ phiếu chất lượng với tầm nhìn trung và dài hạn.
SHS đánh giá tích cực nhất đối với các nhóm ngành chứng khoán, ngân hàng và công nghệ thông tin. Ngoài ra, các ngành cao su và thép cũng được hưởng lợi từ diễn biến giá hàng hóa và đầu tư công. Với nhà đầu tư dài hạn, đây có thể là giai đoạn tốt để gom cổ phiếu của các doanh nghiệp đầu ngành, có nền tảng tài chính vững vàng ở vùng giá hấp dẫn và chờ đợi nhịp phục hồi khi thị trường hoàn tất quá trình tích lũy.
