Zuo Xiaoyong – một Chủ trang trại tại Trung Quốc đã sững sờ khi thấy tin tuyển dụng người chăn cừu làm việc tại vùng thảo nguyên xa xôi, hiểm trở ở phía nam Mông Cổ của mình trở thành bài đăng được bàn luận nhiều nhất trong ngày trên mạng xã hội.
Hơn 700 người đã nộp đơn cho hai vị trí, trong đó có nhân viên văn phòng đến từ các siêu đô thị như Thượng Hải và Trùng Khánh, công nhân nhà máy trên khắp Trung Quốc, thậm chí cả sinh viên mới tốt nghiệp đại học.
Phản ứng đối với tin tuyển dụng của Zuo đăng vào cuối tháng 4 đã thu hút 59 triệu lượt xem chỉ trong vài giờ trên Weibo, phiên bản X của Trung Quốc, đồng thời tạo ra 21.000 chủ đề thảo luận khác nhau. Tất cả những con số này cho thấy áp lực ngày càng lớn trên thị trường lao động nước này.
“Tôi không ngờ nó lại lan truyền mạnh như vậy”, Zuo nói. Ông cho biết khoảng một phần mười số ứng viên vừa tốt nghiệp đại học, trong khi những người khác đang gánh nợ, mắc kẹt trong các công việc nhà máy kiệt sức, hoặc đã quá mệt mỏi với môi trường công sở.
“Có vẻ như người bình thường đang rất khó tìm việc”.
KHỐC LIỆT
Dù tỷ lệ thất nghiệp chính thức dao động quanh mức trên 5% nhưng tình trạng thiếu việc làm tại Trung Quốc đang gia tăng, còn thu nhập trong khu vực tư nhân đã tụt lại so với tốc độ tăng trưởng kinh tế trong phần lớn thập kỷ qua. Cả lao động cổ cồn xanh lẫn cổ cồn trắng đều phàn nàn về văn hóa làm việc “996”, tức là từ 9 giờ sáng đến 9 giờ tối, 6 ngày mỗi tuần.
Các nhà phân tích dự báo thị trường lao động sẽ xấu đi trong những tháng tới, khi các nhà máy đối mặt chi phí cao hơn do chiến sự tại Iran, trong lúc việc ứng dụng AI tăng tốc và con số kỷ lục 12,7 triệu sinh viên tốt nghiệp đại học trong mùa hè này bắt đầu đi tìm việc.
Phản ứng trước tin tuyển dụng của Zuo là “biểu hiện của một thị trường lao động vẫn cực kỳ cạnh tranh và thường đem lại phần thưởng thấp”, Lynn Song, kinh tế trưởng về Trung Quốc tại ING nhận định.
“Việc làm ở đô thị đang trở nên kém hấp dẫn hơn và cũng hiếm hơn”.
Tốc độ tăng trưởng kinh tế 5% của Trung Quốc phụ thuộc nặng nề vào xuất khẩu tăng mạnh, trong bối cảnh các nhà sản xuất hy sinh lợi nhuận để giành thị phần trên toàn cầu, qua đó tạo thêm áp lực lên người lao động trong nước.
James Guo nộp đơn xin việc vì đã kiệt sức với công việc tại một nhà máy sản xuất container vận tải biển.
“Anh không thể tưởng tượng được làm việc hơn 13 tiếng một ngày là như thế nào đâu, cứ siết ốc đến mức tay sưng lên và phồng rộp, thậm chí còn không có thời gian đi vệ sinh”, chàng trai 21 tuổi nói. “Khối lượng công việc quá nặng, tôi không chịu nổi nữa”.
Zuo đang tìm người chăn cừu, ưu tiên một cặp đôi, để đưa 3.000 con cừu ra đồng cỏ rộng 2.000 ha vào mùa hè, sau đó đảm nhận công việc cho ăn và dọn dẹp nặng nhọc trong nhà vào mùa đông, khi nhiệt độ có thể xuống dưới âm 30 độ C.
Đổi lại, mỗi người chăn cừu sẽ nhận 8.000 nhân dân tệ mỗi tháng, tương đương 1.178 USD, cao hơn đáng kể so với mức trung bình tại các doanh nghiệp tư nhân ở đô thị trên toàn quốc, khoảng 6.000 nhân dân tệ. Họ cũng được cung cấp chỗ ở và đồ ăn.
Shaun Rein, giám đốc điều hành China Market Research Group cho biết những người có bằng thạc sĩ từ các đại học hàng đầu cũng tìm kiếm mức lương tương tự tại Thượng Hải, nhưng phần lớn thu nhập sẽ nhanh chóng biến mất vào tiền thuê một căn hộ nhỏ và các chi phí sinh hoạt cơ bản khác.
Zuo, người cũng sở hữu 200 con bò, nói rằng mức lương này tương xứng với sự khắc nghiệt của công việc.
“Lương thì cao, nhưng điều quan trọng là liệu anh có thể làm lâu dài và vượt qua mùa đông hay không”, Zuo nói. “Đây không phải du lịch”.
LỜI NGUYỀN TUỔI 35
Zuo cho biết một nửa số ứng viên sinh trong thập niên 1990, nhóm tuổi đang nằm ở trung tâm của thứ mà người lao động Trung Quốc gọi là “lời nguyền tuổi 35”. Các nghiên cứu cho thấy phần lớn nhà tuyển dụng, bao gồm cả khu vực công, thường bỏ qua những ứng viên trên độ tuổi này.
“Chúng ta đang chứng kiến ‘lời nguyền tuổi 35’ chuyển từ một meme trong ngành công nghệ thành một thực tế kinh tế rộng hơn”, Christian Yao, giảng viên cao cấp về quản trị nhân sự tại Đại học Victoria Wellington nhận định.
Một nhân viên văn phòng trong ngành thương mại điện tử, cô Wu, 28 tuổi, chỉ cung cấp họ vì lý do riêng tư, hiện kiếm được 10.000 nhân dân tệ mỗi tháng, nhưng công việc chăn cừu vẫn khiến cô thấy hứng thú.
“Tôi muốn trốn khỏi cuộc sống thành phố và không phải đối phó với đủ kiểu người khó chịu nữa”, Wu nói. “Tôi có thể tận hưởng một cuộc sống yên bình, biệt lập, tránh xa thế giới”.
Cuối cùng, Zuo đã thuê bốn người chăn cừu, là hai cặp đôi đều sinh trong thập niên 1980 và từng làm việc tại trang trại. Dù vẫn giữ 40 cặp đôi khác trong danh sách chờ, ông nói sẽ không cân nhắc những người độc thân hoặc những người trẻ đến từ đô thị cho các vị trí này.
“Ở chỗ chúng tôi, có khi cả năm anh không nhìn thấy người khác”, Zuo nói. “Liệu một người có chịu được sự cô độc như vậy hay không, tôi không biết”.
