Đặt cược vào nhiên liệu sinh học: Áp lực nguồn cung và năng lực logistics

Đặt cược vào nhiên liệu sinh học: Áp lực nguồn cung và năng lực logistics

Theo dõi KTMT trên

Áp lực nguồn cung và bài toán logistics

Việt Nam tiêu thụ khoảng 1 triệu m³ xăng mỗi tháng. Nếu Chính phủ triển khai xăng E10 trên toàn quốc vào năm tới, nhu cầu ethanol có thể lên tới 100.000 m³ mỗi tháng – cao hơn nhiều so với khả năng cung ứng hiện nay của các nhà sản xuất trong nước.

Nếu triển khai xăng E10, nhu cầu ethanol có thể đạt 92.000–100.000 m³ mỗi tháng. Ảnh minh họa

Khoảng cách cung – cầu này đang thúc đẩy Chính phủ và doanh nghiệp tìm cách khôi phục ngành nhiên liệu sinh học như một phần trong chiến lược giảm phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu và ổn định nguồn cung năng lượng.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh thị trường nhiên liệu toàn cầu vẫn biến động mạnh và Việt Nam vẫn phải nhập khẩu một lượng đáng kể xăng dầu thành phẩm.

Tại Tây Ninh – trung tâm chế biến sắn lớn nhất Việt Nam – các doanh nghiệp đang chuẩn bị cho khả năng nhu cầu nguyên liệu tăng mạnh nếu một loạt các dự án năng lượng sinh học được phục hồi, như Nhà máy nhiên liệu sinh học Dung Quất (Quảng Ngãi).

Ông Nguyễn Văn Tài, Phó Giám đốc Thương mại Tập đoàn Hùng Duy, cho biết doanh nghiệp đang rà soát kế hoạch mở rộng vùng trồng sắn, tập trung vào các huyện Tân Châu và Tân Biên, nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định cho các nhà máy.

Hùng Duy hiện vận hành 6 nhà máy tinh bột sắn, phần lớn dựa vào nguồn nguyên liệu từ nông dân trong tỉnh. Tuy nhiên, sản lượng sắn địa phương ngày càng không theo kịp công suất chế biến.

Tây Ninh hiện có khoảng 60.000 ha sắn, cho sản lượng 1,8–2 triệu tấn củ tươi mỗi năm. Tuy nhiên, sản lượng này chỉ đáp ứng khoảng 30–50% nhu cầu nguyên liệu của các nhà máy trong tỉnh.

Phần thiếu hụt, ước tính 2–4 triệu tấn mỗi năm, chủ yếu được bù đắp bằng nguồn nhập khẩu từ Campuchia.

Theo các doanh nghiệp trong ngành, tình trạng này phản ánh bức tranh chung của thị trường sắn tại Việt Nam, nơi công suất chế biến đã tăng nhanh hơn khả năng mở rộng diện tích trồng.

Việt Nam hiện có khoảng 600.000 ha sắn, sản xuất gần 10 triệu tấn mỗi năm. Tuy nhiên, tổng nhu cầu nguyên liệu của các ngành chế biến tinh bột, thức ăn chăn nuôi và ethanol đã lên tới gần 20 triệu tấn, theo Hiệp hội Sắn Việt Nam.

Sự thiếu hụt này khiến các doanh nghiệp phải phụ thuộc đáng kể vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu, làm tăng rủi ro về nguồn cung và biến động giá.

Bên cạnh đó, hệ thống logistics của ngành vẫn còn nhiều hạn chế. Các vùng trồng sắn lớn ở phía Nam cách khá xa các nhà máy ethanol và trung tâm lọc hóa dầu ở miền Trung.

Khoảng cách giữa vùng nguyên liệu Tây Ninh và khu vực lọc hóa dầu Dung Quất (Quảng Ngãi) lên tới gần 800 km, khiến chi phí vận chuyển tăng và làm phức tạp chuỗi cung ứng ethanol.

Ngoài ra, giá sắn trong nước chịu ảnh hưởng lớn từ thị trường Trung Quốc – nơi tiêu thụ khoảng 90% lượng tinh bột sắn xuất khẩu của Việt Nam. Khi giá xuất khẩu tăng, các doanh nghiệp chế biến trong nước thường phải đối mặt với chi phí nguyên liệu cao hơn.

Nhiên liệu sinh học và lời giải cho an ninh năng lượng

Dù còn nhiều thách thức, nhiên liệu sinh học vẫn được các nhà hoạch định chính sách xem là một công cụ quan trọng trong chiến lược năng lượng dài hạn của Việt Nam.

Ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, nhẩm tính nhu cầu xăng trong nước hiện khoảng 1 triệu m³ mỗi tháng. Nếu triển khai xăng E10, nhu cầu ethanol có thể đạt 92.000–100.000 m³ mỗi tháng.

Hiện, các nhà máy ethanol trong nước chỉ có thể cung cấp khoảng 25.000 m³ mỗi tháng, tương đương chưa tới 30% nhu cầu. Ông Tuấn cho rằng phần thiếu hụt có thể được bù đắp thông qua nhập khẩu từ các quốc gia sản xuất ethanol lớn như Mỹ, Brazil và Thái Lan.

So với xăng dầu, giá ethanol có xu hướng ổn định hơn. Trong khi giá dầu thô và xăng đã tăng khoảng 50% trong thời gian gần đây, giá ethanol chỉ tăng khoảng 4%, theo ước tính của Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam.

Điều này, khiến nhiên liệu sinh học được xem là một công cụ giúp giảm mức độ phụ thuộc vào biến động giá dầu toàn cầu.

Hải Vân