ĐBQH: Chủ tịch xã đi họp dài ngày, ai ký giấy chứng tử cho dân?

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, sáng 11/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về 3 dự án: Luật Hộ tịch (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý.

Đại biểu Nguyễn Trường Giang (đoàn Lâm Đồng).

Thảo luận về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Trường Giang (đoàn Lâm Đồng) cho biết, dự thảo Luật quy định chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền ký giấy tờ hộ tịch và căn cứ thực tế thì có thể ủy quyền để ký các giấy tờ, trừ giấy khai sinh, giấy khai tử, giấy chứng nhận kết hôn.

Đại biểu băn khoăn, những giấy tờ như giấy khai sinh, giấy khai tử, chứng nhận kết hôn "quan trọng đến mức nào" mà không thể ủy quyền được?

"Một người mất đi thì cần phải có giấy chứng tử ngay để làm các thủ tục an táng, quy định không cho chủ tịch UBND cấp xã ủy quyền cho cấp phó, nếu chủ tịch xã đó đi họp Quốc hội cả tháng chẳng hạn thì không biết ở nhà người dân làm thế nào?", ông Giang nói.

Nhận định giấy khai sinh có thể chờ được, nhưng giấy tờ khác đều cần ngay, đại biểu Nguyễn Trường Giang đề nghị linh hoạt quy định trên để tạo điều kiện cho người dân.

Đề xuất tích hợp dịch vụ công hộ tịch vào VNeID

Cũng thảo luận về dự án luật này, đại biểu Tô Ái Vang (Đoàn Cần Thơ) phân tích rõ sự khác biệt và tương đồng giữa Luật Hộ tịch và Luật Căn cước.

Đại biểu cho rằng Luật Hộ tịch được xem là "đạo luật của đời người", quản lý các sự kiện quan trọng nhất của cá nhân từ khi sinh ra cho đến lúc qua đời. Luật Căn cước quy định cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư qua hệ thống VNeID, căn cước điện tử và số định danh cá nhân.

"Như vậy thông tin hộ tịch là dữ liệu gốc ghi nhận tình trạng nhân thân, còn thông tin căn cước là dữ liệu ngọn, tổng hợp phục vụ, khai thác dữ liệu đó để giao dịch quản lý", bà Vang nói.

Đại biểu Tô Ái Vang (đoàn Cần Thơ).

Dù vậy, theo đại biểu, cả hai Luật đều có điểm chung là: Cùng quản lý thông tin nhân thân của công dân phục vụ công tác quản lý nhà nước; bảo đảm tính chính xác, thống nhất về thông tin định danh; cùng hướng đến việc bảo vệ quyền lợi cho người dân.

Từ đó, đại biểu kiến nghị Chính phủ chỉ đạo rà soát, tích hợp các văn bản, thủ tục giữa Luật Hộ tịch đang sửa đổi và Luật Căn cước năm 2023, coi đây là xu thế tất yếu trong chuyển đổi số quốc gia, giúp giảm thủ tục hành chính và tạo thuận lợi cho người dân.

Đại biểu đề xuất năm nhóm giải pháp cụ thể. Thứ nhất, về kỹ thuật và dữ liệu, cần liên thông 100%, đồng bộ theo thời gian thực và sử dụng số định danh cá nhân làm "chìa khóa" truy xuất thông tin hộ tịch trên VNeID.

Thứ hai, về thủ tục, thực hiện một cửa số, tích hợp dịch vụ công hộ tịch vào VNeID, sử dụng VNeID thay thế các loại giấy tờ truyền thống.

Thứ ba, về quản lý tại địa phương, cần chia sẻ quyền quản trị dữ liệu cho cấp xã, phường; cho phép cán bộ tư pháp và công an cùng truy cập, xử lý dữ liệu để kịp thời chỉnh sửa sai sót, đồng thời đẩy mạnh số hóa sổ hộ tịch cũ.

Thứ tư, nếu thông tin hộ tịch trên VNeID sai lệch so với thực tế, người dân có thể chụp ảnh giấy tờ gốc và gửi yêu cầu đính chính ngay trên ứng dụng. Cán bộ hộ tịch dựa vào đó để phê duyệt thay vì người dân phải trực tiếp đến trụ sở cơ quan nhà nước.

Thứ năm, tích hợp quy trình "3 trong 1" gồm đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ căn cước cho trẻ dưới 14 tuổi, qua đó có thể giảm đáng kể thời gian, chi phí đi lại cho người dân.

"Nếu được Chính phủ quan tâm, các cơ quan chức năng tích cực rà soát, phân biệt và tích hợp văn bản thủ tục theo quy định trong Luật Hộ tịch đang sửa đổi và Luật Căn cước năm 2023, sẽ góp phần tích cực trong việc xây dựng chính phủ điện tử, lấy người dân làm trung tâm, hướng đến mục tiêu: Công dân chỉ cung cấp thông tin một lần, Nhà nước chủ động phục vụ", bà Tô Ái Vang nói.