Liên tiếp các vụ buôn lậu vàng quy mô lớn bị triệt phá thời gian gần đây cho thấy sức nóng của thị trường vàng trong nước vẫn chưa hạ nhiệt, nhất là khi chênh lệch giá giữa vàng nội và thế giới duy trì ở mức cao.
Như Báo Người Lao Động đã thông tin, ngày 19-5, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TPHCM đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Vũ Thị Ngọc Anh (SN 1977) và Nguyễn Duy Tấn (SN 1981) để điều tra hành vi buôn lậu vàng 9999.
Theo thông tin ban đầu, ngày 20-4, lực lượng chức năng phát hiện bà Ngọc Anh mang hơn 2,2 kg vàng 9999 tại sân bay Tân Sơn Nhất khi làm thủ tục lên chuyến bay đi Phú Quốc.
Số vàng này được xác định trị giá khoảng 9,7 tỉ đồng theo mặt bằng giá thời điểm bị bắt giữ.
Tại cơ quan điều tra, nghi phạm khai nhận đã mua vàng tại Campuchia rồi vận chuyển trái phép về Việt Nam để hưởng chênh lệch giá. Công an xác định từ đầu năm 2026 đến khi bị phát hiện, đường dây này đã thực hiện khoảng 10 chuyến vận chuyển vàng qua biên giới, mỗi chuyến có giá trị ước tính hàng chục tỉ đồng.
Cũng trong ngày 19-5, Công an TP Hà Nội khởi tố vụ án buôn lậu khác liên quan 7 bị can, trong đó có 5 người quốc tịch Trung Quốc.
Theo cơ quan điều tra, từ tháng 3-2026 đến nay, nhóm này đã vận chuyển và giao dịch khoảng 300 kg vàng nguyên liệu, tương đương hơn 8.000 lượng vàng, với tổng giá trị khoảng 1.200 tỉ đồng.
Tang vật trong đường dây buôn lậu vàng 9999 vừa bị Công an TPHCM triệt phá
Các vụ việc liên tiếp bị phát hiện diễn ra trong bối cảnh giá vàng trong nước tiếp tục cao hơn đáng kể so với thế giới. Sáng 20-5, giá vàng quốc tế dao động quanh 4.460 USD/ounce. Quy đổi theo tỉ giá niêm yết, giá vàng thế giới tương đương khoảng 142 triệu đồng/lượng.
Trong khi đó, vàng miếng SJC trong nước được các doanh nghiệp niêm yết phổ biến quanh 161 - 163,5 triệu đồng/lượng. Như vậy, chênh lệch giữa giá vàng nội và thế giới vẫn ở mức khoảng 18 - 20 triệu đồng/lượng, chưa bao gồm thuế và chi phí nhập khẩu.
Khoảng cách này tuy đã thu hẹp đáng kể so với vài tháng trước nhưng vẫn đủ lớn để kích thích hoạt động buôn lậu.
Theo các chuyên gia, để ngăn chặn triệt để tình trạng buôn lậu vàng, bên cạnh việc tăng cường tuần tra, bắt giữ, cần có những giải pháp căn cơ về cơ chế chính sách. Việc thu hẹp khoảng cách giữa giá vàng trong nước và quốc tế thông qua các biện pháp quản lý thị trường linh hoạt, đặc biệt là triển khai các giải pháp tại Nghị định 232/2025/NĐ-CP (sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định 24/2012/NĐ-CP) về quản lý hoạt động kinh doanh vàng. Trong đó, Nghị định 232/2025/NĐ-CP xóa bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, xuất khẩu vàng nguyên liệu và nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng.
Chuyên gia vàng Trần Duy Phương phân tích thông thường, chênh lệch giá vàng trong nước với giá thế giới chỉ từ khoảng 100 USD/ounce (khoảng hơn 3,1 triệu đồng/lượng) là đã kích thích nhu cầu nhập lậu vàng để kiếm lời. Do đó, nếu cho cấp phép nhập khẩu vàng qua đường chính ngạch, nguồn cung vàng trong nước sẽ dồi dào hơn từ đó góp phần thu hẹp cách biệt với giá thế giới. Khi giá vàng trong nước liên thông với thế giới, rút ngắn chênh lệch, cũng sẽ góp phần giảm buôn lậu vàng.
Liên quan nguồn cung vàng nguyên liệu, nhiều doanh nghiệp cho biết đến nay vẫn chưa nhận được thông tin chính thức về việc cấp phép nhập khẩu vàng. Một số doanh nghiệp đã chủ động làm việc với đối tác quốc tế thuộc Hiệp hội Thị trường vàng London (LBMA) để chuẩn bị nguồn hàng nếu được cấp quota nhập khẩu trong thời gian tới.
Trước đó, tại họp báo quý I/2026 của Ngân hàng Nhà nước, ông Đào Xuân Tuấn, Vụ trưởng Vụ Quản lý ngoại hối, cho biết đã có 11 doanh nghiệp và tổ chức tín dụng nộp hồ sơ xin cấp phép sản xuất vàng miếng và nhập khẩu vàng nguyên liệu.
Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam cũng liên tục kiến nghị Chính phủ sớm ban hành cơ chế minh bạch hơn đối với nguồn vàng nguyên liệu, bao gồm nhập khẩu và huy động vàng trong dân.
Theo hiệp hội, việc chủ động nguồn cung sẽ giúp doanh nghiệp giảm áp lực chi phí, hạn chế chênh lệch giá trong nước - thế giới và góp phần kiểm soát tình trạng buôn lậu vàng qua biên giới.
