Hiện có khoảng 2,56 triệu hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới mức 1 tỷ đồng.
Theo Nghị định 141, hộ kinh doanh có doanh thu trong năm dưới 1 tỷ đồng sẽ được miễn thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Dù ngưỡng doanh thu miễn thuế đã nâng lên nhưng nhiều cá nhân và hộ kinh doanh vẫn đối mặt áp lực từ việc xuất hóa đơn điện tử, lưu giữ chứng từ, quản lý dòng tiền qua ngân hàng, nguy cơ bị truy thu nếu kê khai thiếu sót…
Vấn đề trên đã được đề cập tại talkshow của Báo Người Lao Động ngày 21-5 với chủ đề "Chính sách thuế mới và giải pháp hỗ trợ hộ kinh doanh".
Chia sẻ tại talkshow, Luật sư Trần Xoa, Giám đốc Công ty Luật Minh Đăng Quang cho biết theo số liệu của cơ quan thuế, hiện có khoảng 2,56 triệu hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới mức 1 tỷ đồng. Đây là tín hiệu tích cực, song trên thực tế, nhiều hộ kinh doanh vẫn đang đối mặt với không ít áp lực.
Ông cho rằng ngưỡng doanh thu ở mức 1 tỷ đồng thực tế vẫn chủ yếu là những hộ kinh doanh có doanh thu thấp, bán hàng theo phương thức truyền thống. Còn đối với hộ kinh doanh ở các đô thị, doanh thu cao hơn nhiều.
Cụ thể, nếu lấy 1 tỷ đồng chia cho 12 tháng thì bình quân khoảng 83,3 triệu đồng/tháng, với tỉ suất lợi nhuận khoảng 10% (tương đương chỉ khoảng 8,3 triệu đồng/tháng). Với một hộ kinh doanh có 2-3 người, nhiều ý kiến cho rằng mức này còn thấp, thấp hơn cả người làm công ăn lương. Đây là tâm tư mà nhiều hộ kinh doanh phản ánh.
Khi chuyển từ thuế khoán sang thuế kê khai, việc được miễn thuế 1 tỷ đồng cũng có một số thuận lợi hơn so với quy định trước đó. Tuy nhiên, luật sư cho biết việc lập sổ sách kế toán, hoá đơn đầu vào, chứng từ, khai thuế, nộp… là điểm yếu lớn nhất của hộ kinh doanh hiện nay.
"Đối với họ, đây là áp lực lớn vì từ trước đến nay chỉ đóng thuế khoán, không cần lo hóa đơn đầu vào, đầu ra hay kê khai. Nhiều người có tâm lý lo sợ vì nếu làm không đúng có thể bị phạt hoặc bị nghi ngờ gian lận thuế, nhất là những hộ là người lớn tuổi, thiếu kỹ năng công nghệ" - luật sư Trần Xoa nêu thực trạng.
Ngoài ra, để thực hiện được những quy định trên, nhiều hộ kinh doanh phải mua máy tính, đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử, mở tài khoản ngân hàng, thuê kế toán..., phát sinh thêm một khoản chi phí đáng kể.
Luật sư Trần Văn Xoa
Thực trạng trên cũng trùng khớp với Báo cáo mới nhất về kinh tế tư nhân của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI). Theo số liệu khảo sát, có tới hơn 81% hộ kinh doanh cho biết doanh thu sụt giảm và phần lớn hiện chỉ duy trì hoạt động với mức lãi rất mỏng. Đáng lo ngại hơn, chỉ vỏn vẹn gần 2% số hộ đạt được mức lợi nhuận như kỳ vọng trong năm 2025.
Thực tế này cho thấy dư địa tích lũy để tái đầu tư hoặc chống chịu các cú sốc thị trường của khu vực này đang ở mức báo động. Thay vì hướng tới sự phát triển, hơn 60% hộ kinh doanh chọn giải pháp duy trì quy mô hiện tại và có tới 33% đang tính đến chuyện thu hẹp hoạt động.
Bên cạnh áp lực từ thị trường, rào cản từ các chính sách quản lý thuế đang là nỗi lo lớn nhất đối với các hộ kinh doanh. Khảo sát của VCCI ghi nhận hơn 68% hộ lo sợ gặp rủi ro bị xử phạt và hơn 71% cảm thấy mệt mỏi với các thủ tục hành chính phức tạp. Những yêu cầu mới về xuất hóa đơn điện tử, lưu giữ chứng từ và quản lý dòng tiền qua ngân hàng đang tạo ra một "ngưỡng cửa" quá cao so với khả năng thích ứng của người dân.
Các chuyên gia nhận định rằng những nỗi lo ngại trên không chỉ là câu chuyện sinh kế của từng cá nhân mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến toàn bộ chuỗi cung ứng và thị trường bán lẻ quốc gia. Vì vậy, theo chuyên gia, thay vì tập trung thu thuế bằng mọi giá, mục tiêu cốt lõi nên là xây dựng một hệ thống quản lý đơn giản, dễ hiểu và phù hợp với trình độ của đại đa số người lao động.
