Dừng kinh doanh không có nghĩa hết nghĩa vụ thuế
Thuế TP.HCM vừa công bố danh sách 310.964 người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký kinh doanh gồm các công ty, văn phòng, chi nhánh hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ, xuất nhập khẩu, giải trí, giáo dục, phòng cháy chữa cháy... Đồng thời, cơ quan thuế cũng công bố danh sách 153.036 doanh nghiệp ngừng hóa đơn nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Tình trạng này cho thấy một lượng lớn doanh nghiệp và hộ kinh doanh đã dừng hoạt động hoặc không còn hiện diện tại địa chỉ đăng ký, nhưng nghĩa vụ thuế và thủ tục pháp lý vẫn chưa được xử lý dứt điểm.
Làm rõ vấn đề này, Ls. Đặng Văn Cường - Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết pháp luật hiện hành quy định khá rõ chế tài đối với hành vi kinh doanh không đúng đăng ký tại Nghị định 98/2020/NĐ-CP.
Cụ thể, theo quy định của pháp luật hiện hành nếu không kinh doanh tại địa điểm đăng ký kinh doanh sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính với số tiền từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với cá nhân, từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với tổ chức. Đồng thời người có hành vi vi phạm phải nộp lại số lợi bất hợp pháp thu được do thực hiện hành vi vi phạm.
Quan trọng hơn, theo luật sư, việc dừng kinh doanh không đồng nghĩa với việc "xóa sạch" nghĩa vụ thuế. Cơ quan chức năng có thể xử lý đồng thời nhiều hành vi nếu phát hiện vi phạm.
"Doanh nghiệp không kinh doanh tại địa chỉ đăng ký kinh doanh không đồng nghĩa với việc họ sẽ trốn tránh được nghĩa vụ khi khai nộp thuế với nhà nước. Về nguyên tắc là mỗi hành vi vi phạm pháp luật sẽ bị xử lý 1 lần, nếu doanh nghiệp thực hiện nhiều hành vi vi phạm pháp luật thì sẽ bị xử lý với mỗi hành vi vi phạm, tương ứng với mức độ lỗi và hậu quả do hành vi gây ra", Luật sư Đặng Văn Cường nhấn mạnh.
Ở góc độ chế tài thuế, theo ông Cường, quy định cũng rất rõ ràng. Hành vi không kê khai, chậm nộp tờ khai bị xử phạt hành chính theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP với mức từ cảnh cáo đến 25 triệu đồng tùy thời gian chậm. Trường hợp không kê khai dẫn đến trốn thuế, mức phạt có thể từ 1–3 lần số tiền thuế trốn; nếu số tiền trốn thuế từ 100 triệu đồng trở lên, doanh nghiệp còn có thể bị xử lý hình sự.
Có thể chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra
Trước đó, Cục thuế đã gửi Thư ngỏ về việc thực hiện nghĩa vụ thuế với doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động nhưng chưa chấm dứt mã số thuế hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
Cục Thuế nhấn mạnh đã nhận diện được một số hành vi vi phạm pháp luật về thuế và hóa đơn.
Điển hình là tình trạng không hoạt động tại địa chỉ kinh doanh đã đăng ký; tạm nghỉ kinh doanh, chấm dứt hoạt động nhưng không thực hiện khai báo hoặc chưa hoàn thành các nghĩa vụ liên quan đến ngừng hoạt động theo quy định của Luật Doanh nghiệp và Luật Quản lý thuế.
Một số doanh nghiệp, hộ, cá nhân kinh doanh ngừng hoạt động nhưng không thực hiện đầy đủ các thủ tục quyết toán thuế, chấp hành các quyết định kiểm tra thuế của cơ quan thuế.
Nghiêm trọng hơn là tình trạng doanh nghiệp, hộ, cá nhân kinh doanh có hoạt động phát sinh doanh thu nhưng không xuất hóa đơn, xuất hóa đơn nhưng không kê khai, không nộp thuế hoặc kê khai nhưng không đầy đủ hoặc đã khai thuế nhưng không nộp thuế hoặc còn nợ tiền thuế với ngân sách nhà nước nhưng sau đó ngừng hoạt động mà không thông báo với cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế.
“Mặc dù cơ quan thuế đã thực hiện nhiều biện pháp để liên hệ với các doanh nghiệp, hộ, cá nhân kinh doanh có các hành vi vi phạm nêu trên nhưng không liên hệ được hoặc không nhận được phản hồi. Các hành vi vi phạm nêu trên là các hành vi trốn thuế, nợ thuế theo quy định của pháp luật quản lý thuế”, Cục Thuế nhấn mạnh.
Cục Thuế cũng khuyến nghị các cá nhân là chủ doanh nghiệp, người đại diện của các doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh, đại diện hộ kinh doanh trong trường hợp trên cần khẩn trương liên hệ với cơ quan thuế quản lý trực tiếp để hoàn thành các nghĩa vụ kê khai, nộp thuế, nhằm tránh khỏi các nguy cơ, rủi ro pháp lý.
“Trường hợp không nhận được sự hợp tác chủ động từ phía người nộp thuế, cơ quan thuế sẽ tiến hành công khai danh sách thông tin người nộp thuế theo quy định Luật Quản lý thuế; đồng thời củng cố, hoàn tất hồ sơ để chuyển đề nghị cơ quan Công an điều tra, khởi tố, xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật”, Cục Thuế nhấn mạnh.
Để khắc phục tình trạng nêu trên, ngành Thuế đã phối hợp với các cơ quan chức năng để thực hiện các biện pháp nghiệp vụ quản lý thuế theo tính chất, mức độ hành vi vi phạm, cụ thể như: đề nghị cơ quan đăng ký kinh doanh thu hồi giấy chứng nhận đăng ký DN, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh... theo quy định.
Cơ quan thuế cũng đề nghị Cục quản lý xuất nhập cảnh tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện pháp luật, cá nhân kinh doanh, đại diện hộ kinh doanh còn nợ thuế.
Đặc biệt ngành thuế phối hợp với cơ quan Công an điều tra, khởi tố nhiều hồ sơ, vụ án vi phạm pháp luật hình sự liên quan đến doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh. Nhiều đối tượng lợi dụng việc thành lập doanh nghiệp để mua bán hóa đơn không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn nhằm trục lợi ngân sách nhà nước đã bị khởi tố, xét xử, tuyên án.
Phan Trang
