Chỉ còn 2 ngày nữa, Nghị định 87/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo sẽ chính thức có hiệu lực.
Đáng chú ý, nghị định lần đầu thiết lập khung pháp lý riêng và chặt chẽ hơn đối với người có ảnh hưởng trên mạng xã hội (KOL - Key Opinion Leader).
Cụ thể, từ 15-5, KOL có thể bị phạt từ 80-100 triệu đồng nếu quảng bá sản phẩm khi chưa tìm hiểu hoặc chưa nắm rõ thông tin.
Trường hợp không thông báo rõ nội dung quảng cáo trước và trong khi đăng tải, tức không công khai đây là nội dung quảng cáo ngay từ đầu video hoặc bài viết, mức phạt dao động 60-80 triệu đồng.
Nghị định cũng bổ sung nhiều chế tài đối với quảng cáo mỹ phẩm và thực phẩm chức năng. Hành vi quảng cáo sai công dụng, gây hiểu nhầm sản phẩm có tác dụng như thuốc chữa bệnh có thể bị phạt tới 40 triệu đồng. Việc sử dụng hình ảnh bác sĩ, nhân viên y tế để quảng cáo mỹ phẩm bị phạt 15-20 triệu đồng.
Đối với thực phẩm chức năng, các hành vi vi phạm như không ghi cảnh báo "sản phẩm này không phải là thuốc", quảng cáo có tác dụng chữa bệnh hoặc sử dụng trải nghiệm của người bệnh để chứng minh hiệu quả sản phẩm có thể bị xử phạt từ 5-30 triệu đồng.
Một điểm mới đáng chú ý là KOL vi phạm không chỉ bị xử phạt hành chính mà còn buộc phải xin lỗi công khai bằng văn bản tới người tiêu dùng.
Ngoài ra, tổ chức, cá nhân vi phạm còn có thể bị buộc thu hồi sản phẩm, hàng hóa hoặc dừng cung cấp dịch vụ; đồng thời phải nộp lại toàn bộ khoản thu lợi bất hợp pháp từ việc kinh doanh sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ liên quan.
Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, một KOL hoạt động trong lĩnh vực tiếp thị liên kết (affiliate marketing) cho biết đã tìm hiểu quy định mới nhưng vẫn chưa thể nắm chi tiết.
Tuy nhiên, KOL này cho rằng việc siết chặt quản lý quảng cáo sẽ không ảnh hưởng nhiều đến những người làm nghề nghiêm túc. Họ thường có đội ngũ hỗ trợ kiểm tra pháp lý, đồng thời làm việc chặt chẽ với thương hiệu để bảo vệ uy tín cá nhân.
"Việc siết chặt quảng cáo sẽ giúp người tiêu dùng tin tưởng KOL hơn trong dài hạn. Đây là điều có lợi cho những người làm nội dung nghiêm túc thay vì gây ảnh hưởng tiêu cực" - người này nói.
Trước khi quy định mới có hiệu lực, các sàn thương mại điện tử cũng đã tăng cường kiểm soát tình trạng quảng cáo thổi phồng hoặc cung cấp thông tin sai lệch.
Theo đó, Lazada đã yêu cầu nhà bán hàng phải bảo đảm toàn bộ nội dung đăng tải trên nền tảng là đầy đủ, chính xác và không gây hiểu nhầm. Đồng thời, nội dung không được chứa yếu tố phản cảm, trái thuần phong mỹ tục hoặc hình ảnh ghê rợn.
Nhà bán hàng vi phạm có thể bị áp dụng nhiều hình thức xử lý như tắt kích hoạt hoặc khóa sản phẩm, giảm thứ hạng hiển thị trên công cụ tìm kiếm, thậm chí bị trừ tới 16 điểm vi phạm.
Lazada cũng lưu ý nhà bán hàng không được đăng tải nội dung sai sự thật nhằm lôi kéo khách hàng, như quảng cáo "phương pháp chữa bệnh thần kỳ", giảm cân cực đoan hoặc các tuyên bố tương tự. Ngoài ra, người bán không được sử dụng logo, huy hiệu hoặc dấu hiệu liên quan đến LazMall trong tên cửa hàng, hình ảnh, mô tả sản phẩm, video hay livestream nếu không được phép.
Các nội dung mang tính khẳng định tuyệt đối như "tốt nhất", "số 1", "hiệu quả hơn", "nhanh hơn"... cũng không được sử dụng nếu không có căn cứ khoa học hoặc kỹ thuật chứng minh.
Trong khi đó, Shopee cho biết các vi phạm liên quan đến tính xác thực của nội dung có thể bị xử lý bằng nhiều biện pháp như nhắc nhở, hạn chế hiển thị livestream, tạm ngừng livestream hoặc khóa quyền sử dụng Shopee Live trên máy tính.
Đơn cử, trường hợp cung cấp thông tin không chính xác về giá bán, mô tả hoặc phóng đại công dụng sản phẩm trong phiên livestream sẽ bị áp dụng các hình thức xử lý tùy mức độ vi phạm.
Theo quy định của Shopee, tùy tần suất và mức độ vi phạm, người bán có thể bị khóa tính năng livestream từ 3 ngày đến vĩnh viễn.
