Khu tập thể cũ Hà Nội - giấc mơ thời nghèo khó - Kỳ 3: Đám cưới thời không có phòng tân hôn

Từng có chuyện hai năm sau ngày cưới, đôi vợ chồng son vẫn chưa thể có con vì phòng tân hôn có cả ông bà, bố mẹ và các em ngủ chung trong một căn tập thể diện tích chỉ 20-25m2.

Ảnh cưới của nhà văn Vũ Công Chiến - Ảnh: NVCC

Những mối tình nơi cầu thang

Buổi sáng bình yên ở khu

Hình ảnh thường nhật ở khu tập thể Kim Liên hiện nay - Ảnh: TÂM LÊ

Phòng hạnh phúc có cả tam đại đồng đường

Kỷ niệm một thời không thể nào quên của các cặp đôi là cảnh mới cưới phải sống cùng với ông bà, bố mẹ, anh chị em trong một phòng tập thể chỉ khoảng 20m2.

"Tôi có cậu bạn cùng khu nhưng khác dãy, cưới xong không dám sinh hoạt vợ chồng, hai năm sau ra ở riêng mới sinh cháu đầu lòng", nhà văn Vũ Công Chiến nhớ lại chuyện vui rớt nước mắt thời trẻ.

Nhà văn may mắn được bố mẹ mua cho một phòng tập thể bên cạnh, nhờ suất cơ quan phân nhà cho bố và được đồng nghiệp vào Nam đổi giúp. Sau khi cưới, vợ chồng ông đã có phòng riêng, tránh được cảnh 6-7 người ở chung trong một phòng tập thể chật hẹp.

Hà Nội muốn biến khu tập thể Thành Công thành chung cư 40 tầngĐỌC NGAY

"Nhà tôi trước đó có bố mẹ, vợ chồng chị gái và một đứa con, rồi còn có tôi và cậu em trai nữa. Nếu chưa mua được nhà, tôi lấy vợ nữa là gia đình có tám người ở trong một phòng chỉ hơn 20m2.

Chẳng có vách ngăn hay rèm cửa gì đâu, cùng lắm thì ngăn được một khoảng bằng tủ gỗ hoặc tủ sắt nhỏ. Mùa nào cũng trải chiếu, trải chăn ra nằm trên nền nhà ngủ cạnh nhau", nhà văn cho biết.

Câu chuyện của người bạn ở cùng khu tập thể Kim Liên thật mà nghe cứ như tếu lâm. Gia đình người bạn đó cũng có sáu người ở một phòng tập thể 20m2, gồm bố mẹ, ba người con và còn thêm bà nội ở cùng. Khi người bạn cưới vợ, không có phòng riêng vẫn phải ở chung nhà tập thể. Chỗ ngủ chỉ ngăn bằng mảnh ri đô mỏng, cả nhà lớn bé ngủ cạnh nhau.

"Sau này nghe ông bạn kể, ngủ gần nhau đến thở thôi cũng nghe tiếng, làm sao mà chuyện sinh hoạt vợ chồng thoải mái được" - nhà văn nhắc lại lời bạn, rồi cho biết thế hệ ông hầu hết đều phải sống trong gia đình tứ đại đồng đường như thế.

Trong bài "Đám cưới thời bao cấp" của tác giả Ngọc Phương, bà kể lại hồi trẻ ở cùng với ba cô bạn trong một phòng ở khu tập thể Thọ Lão B (phường Hai Bà Trưng), diện tích chỉ 12m2. Trong phòng có một cô cưới trước, khi cưới không có phòng riêng nên mua giường phân phối đành để dựng góc nhà tập thể.

Hằng ngày, đôi vợ chồng mới cưới ai vẫn ở nhà đấy cho đến khi sinh con trai, sau này mới được phân một phòng 6m2, là phòng 12m2 phân đôi bằng cót ép. Hai hộ chung nhau một bếp nấu ăn, nhà tắm, nhà vệ sinh chung cả khu tập thể.

Một số phòng nữ khác ở trong khu tập thể lại giải quyết vấn đề phòng hạnh phúc bằng cách quây ri đô che giường cá nhân. Sau khi tất cả thành viên trong phòng lập gia đình, thế là căn phòng 12m2 trở thành bốn phòng hạnh phúc.

Qua thời bao cấp, đời sống người dân trong khu tập thể cũng dần khá lên. Những năm 1990, đám cưới trong khu tập thể đã chuyển sang tiệc mặn và dần được tổ chức ở ngoài nhà hàng. Tới những năm 2000, cặp đôi cưới nhau đã có được phòng riêng, nhà riêng vì chính sách sinh con ngày càng ít đi theo kế hoạch.

Hai người con trai của nhà văn Công Chiến cũng đều có nhà riêng. Vợ chồng con cả ở phòng tập thể bên cạnh phòng ông bà, còn vợ chồng con út đã mua nhà bên ngoài khu tập thể. Cảnh ở chung một phòng tập thể đông người, chật hẹp, kéo rèm, chia ngăn chính thức khép lại...

----------------------

Buổi chiều cuối tuần, sân chung giữa hai dãy nhà cũ ở khu tập thể Kim Liên có một nhóm trẻ đá cầu, vài bé gái ngồi trên bậc thềm ăn chè và trò chuyện. Không ai leo cây, không ai đuổi bắt nhau đến khản cổ như những đứa trẻ từng sống ở đây nửa thế kỷ trước.

>> Kỳ tới: Tuổi thơ trên những khoảnh sân chung

Khu tập thể cũ Hà Nội - giấc mơ thời nghèo khó - Kỳ 2: Khi người thủ đô học cách ở tập thể

Buổi sáng ở khu tập thể Nguyễn Công Trứ bắt đầu bằng những âm thanh quen thuộc: tiếng bước chân vọng lên từ cầu thang bê tông đã mòn lõm theo năm tháng, tiếng cửa sắt kéo lên rồi buông xuống...