Trong năm 2026, tư duy quản lý tài sản, tài chính đã có những thay đổi rõ rệt khi kỷ nguyên "tiền rẻ" dần khép lại, thị trường tài chính toàn cầu bước sang một giai đoạn mới, giai đoạn lãi suất dần tăng, dòng vốn không còn dễ dàng và với chi phí đắt hơn, các loại tài sản cũng bị định giá quá cao.
Trong khi đó, Việt Nam cũng đang bước vào kỷ nguyên mới với những chuyển biến sâu sắc, khiến cho các vấn đề về quản lý tài sản tài chính ngày càng được quan tâm nhiều hơn. Vậy trong bối cảnh dòng vốn không còn dễ dàng như trước, người dân nên lựa chọn giữ tiền mặt, tiết kiệm, chi tiêu ra sao hay đầu tư thế nào?
Trao đổi về vấn đề này, trong chương trình Hộp Tài sản (The Wealth Box Talk) trên VTV8, bà Trần Thanh Mai, Giám đốc Tư vấn Tài chính, Công ty CP Chứng khoán Smart Invest (AAS) cho rằng, với những biến động trên thị trường tài chính toàn cầu trong thời gian qua, đã khiến các cơ hội không còn dễ dàng và lúc này quản trị rủi ro, quản lý tài sản, tài chính đang ngày càng được chú trọng.
Như bà cũng đã thấy hiện nay dòng vốn toàn cầu đã không còn rẻ như trước, khi nhiều quốc gia đã tăng lãi suất trở lại sau giai đoạn nới lỏng tiền tệ sau dịch Covid 19, còn Mỹ thì cũng chưa giảm được lãi suất như dự kiến mà vẫn ở mức cao, bà đánh giá như thế nào về điều này?
Bà Trần Thanh Mai: Tôi cho rằng chúng ta đang bước vào một giai đoạn hoàn toàn khác so với giai đoạn nới lỏng tiền tệ sau dịch Covid 19, các ngân hàng trung ương trên thế giới đã bơm một lượng tiền rất lớn để hỗ trợ nền kinh tế. Tuy nhiên, hệ quả là lạm phát tăng mạnh trên phạm vi toàn cầu.
Vì vậy, từ năm 2022 đến nay, các ngân hàng Trung ương buộc phải duy trì mặt bằng lãi suất ở mức cao hơn trước đây để kiểm soát lạm phát.
Đối với Mỹ, thị trường từng kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ giảm lãi suất nhanh hơn để hỗ trợ nền kinh tế. Tuy nhiên thực tế cho thấy lạm phát vẫn chưa trở về mức mục tiêu 2%, khiến Fed phải duy trì chính sách tiền tệ thận trọng hơn dự kiến. Trong tháng 5/2026, nền kinh tế Mỹ đã tạo thêm 172.000 việc làm mới, vượt xa mức dự báo là 80.000 từ các chuyên gia. Tỷ lệ thất nghiệp vẫn giữ ổn định ở mức 4,3%. Đây là tháng tăng trưởng việc làm thứ ba liên tiếp của Mỹ, cho thấy thị trường lao động đang phục hồi mạnh mẽ. Nhìn chung, có thể thấy mức độ suy yếu của thị trường lao động chưa đủ lớn để tạo áp lực buộc Fed nhanh chóng cắt giảm lãi suất.
Bên cạnh đó, chỉ số CPI tăng cao khi CPI toàn phần tăng 0,5% so với tháng 4/2026 và tăng 4,2% so với cùng kỳ năm - mức cao nhất trong 3 năm gần đây, do giá năng lượng leo thang bởi ảnh hưởng từ các cuộc xung đột và căng thẳng địa chính trị. Đáng chú ý, áp lực lạm phát không chỉ đến từ giá năng lượng, khi mà chỉ số CPI năng lượng tăng vọt lên 23,5% so với cùng kỳ, mà còn có dấu hiệu lan rộng sang các nhóm hàng hóa và dịch vụ khác, qua đó làm gia tăng rủi ro lạm phát cơ bản dai dẳng hơn. Chính vì vậy, như chúng ta đã thấy Fed đã giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp gần nhất. Nếu áp lực giá tiếp tục dai dẳng, khả năng thắt chặt trở lại trong nửa cuối năm không thể bị loại trừ, lãi suất có xu hướng tiếp tục gia tăng.
Với châu Âu, kinh tế khu vực Eurozone phục hồi chậm với tăng trưởng yếu, chỉ tăng 0,1% trong quý I năm nay. Trong khi đó, lạm phát hàng năm tại Eurozone gần nhất trong tháng 5 vừa qua đạt 3,2% so với cùng kỳ năm trước, vượt xa mục tiêu 2%, chủ yếu là do giá năng lượng. Ngày 11/6 vừa rồi, Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) quyết định tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa lãi suất điều hành lên 2,25% và lý do được đưa ra cho lần tăng lãi suất này là cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran tiếp tục đẩy lạm phát tại khu vực đồng Euro vượt mục tiêu. Có thể thấy rằng, tại châu Âu, vấn đề lạm phát vẫn là chủ đề nóng, được quan tâm mạnh.
Khi mà các ngân hàng trung ương buộc phải duy trì mặt bằng lãi suất ở mức cao hơn trước đây để kiểm soát lạm phát. Điều đó tạo áp lực lên các nền kinh tế mới nổi như Việt Nam, việc Fed và ECB duy trì lãi suất cao sẽ tạo áp lực lên tỷ giá và dòng vốn. Điều này khiến Việt Nam phải cân nhắc thận trọng hơn trong điều hành lãi suất để cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng và ổn định vĩ mô.
Vậy bà nhận xét như thế nào về kinh tế vĩ mô của Việt Nam hiện nay, có đang cùng chung xu hướng với thế giới không?
Bà Trần Thanh Mai: Việt Nam là một nền kinh tế mở, chúng ta xuất nhập khẩu với các nước rất nhiều việc bị ảnh hưởng bởi xu hướng của chung của thế giới là tất yếu. Tuy nhiên không hoàn toàn cùng một nhịp.
Chúng ta cần nhìn nhận một cách khách quan rằng Việt Nam là một nền kinh tế có độ mở rất lớn, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tương đương hơn 170% GDP. Vì vậy, khi kinh tế toàn cầu tăng trưởng chậm lại, thương mại quốc tế suy giảm hoặc chi phí vốn toàn cầu tăng lên thì Việt Nam chắc chắn sẽ bị tác động. Các doanh nghiệp xuất khẩu, doanh nghiệp sử dụng nhiều vốn vay hay các ngành phụ thuộc vào dòng vốn quốc tế đều cảm nhận rất rõ áp lực này.
Áp lực lạm phát nhập khẩu tại Việt Nam gia tăng do tác động cộng hưởng từ tình hình địa chính trị phức tạp và sức mạnh của đồng USD, đặc biệt thông qua kênh giá năng lượng và hàng hóa, giá dầu thế giới neo ở vùng cao lâu hơn dự kiến có thể mục tiêu kiềm chế lạm phát của Việt Nam sẽ đối mặt với thách thức lớn trước làn sóng chi phí đẩy từ bên ngoài.
Tuy nhiên, điểm khác biệt của Việt Nam nằm ở chỗ chúng ta vẫn đang sở hữu nhiều lợi thế riêng mà không phải nền kinh tế nào cũng có.
Thứ nhất, Việt Nam vẫn đang duy trì tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao nhất khu vực và cao hơn đáng kể mức tăng trưởng trung bình của thế giới. Trong khi Ngân hàng Thế giới dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 chỉ khoảng 2,5%, thì kinh tế Việt Nam vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 6,8%. Đây là mức tăng trưởng rất đáng chú ý trong bối cảnh kinh tế thế giới đang đối mặt nhiều bất ổn.
Thứ hai, chúng ta đang trong giai đoạn phát triển, có thể nói là có nhiều nét tương đồng với Trung Quốc nhiều năm trước, Chính phủ Việt Nam đang thúc đẩy mạnh đầu tư công, phát triển hạ tầng, cải cách thể chế và tinh gọn bộ máy. Đây là những động lực tăng trưởng mang tính nội tại, giúp Việt Nam không phụ thuộc hoàn toàn vào chu kỳ kinh tế thế giới
Bởi vậy, về một mặt, giữa bối cảnh chung chúng ta cũng không nên quá lạc quan. Việt Nam vẫn đối mặt với những rủi ro như nhu cầu tiêu dùng toàn cầu suy yếu, các căng thẳng thương mại quốc tế, áp lực tỷ giá và khả năng dòng vốn quốc tế biến động khi lãi suất toàn cầu duy trì ở mức cao.
Nhưng con thuyền kinh tế Việt Nam cho chúng ta thấy một sự quyết tâm lớn thay đổi toàn diện từ thể chế, chính sách hiện đang là động cơ riêng khá tốt để tiếp tục tiến về phía trước.
Như vậy, theo bà, có nhiều các cơ hội đầu tư trên thị trường hiện nay không?
Bà Trần Thanh Mai: Trước đây, chúng ta thấy khi lãi suất thấp và thanh khoản dồi dào, rất nhiều loại tài sản cùng tăng giá. Lãi suất thấp dường như có lợi với nhiều loại tài sản: bất động sản (BĐS), chứng khoán, vàng và hàng hóa…
Nhà đầu tư đôi khi chưa cần quá nhiều kiến thức, tham gia thị trường có cơ hội sinh lời trong một cơn sóng lên. Nhưng hiện nay bối cảnh đã khác. Chi phí vốn cao hơn, dòng tiền trở nên thận trọng hơn và nhà đầu tư ngày càng khắt khe hơn trong việc lựa chọn cơ hội.
Chính vì vậy, đây là giai đoạn thị trường chuyển từ "đầu tư theo xu hướng" sang "đầu tư dựa trên chất lượng”.
Tôi lấy ví dụ, trên thị trường chứng khoán, không phải tất cả doanh nghiệp đều được hưởng lợi như nhau. Dòng tiền hiện nay đang có xu hướng tập trung vào những doanh nghiệp có nền tảng tài chính tốt, tăng trưởng lợi nhuận thực sự, ít phụ thuộc vào nợ vay và có khả năng thích ứng với biến động kinh tế.
Tương tự với bất động sản, cơ hội vẫn có nhưng không còn là câu chuyện mua đâu cũng thắng như trước, đặc biệt trước những thay đổi chính sách mới của BĐS cũng đang diễn ra. Nhà đầu tư cần quan tâm nhiều hơn đến pháp lý dự án, khả năng khai thác dòng tiền, nhu cầu ở thực và tiềm năng phát triển hạ tầng.
Ngay cả vàng, trái phiếu doanh nghiệp hay các sản phẩm tài chính khác cũng vậy. Cơ hội luôn tồn tại, nhưng đòi hỏi nhà đầu tư phải hiểu rõ mình đang đầu tư vào đâu và chấp nhận mức độ rủi ro như thế nào. Đối với từng loại tài sản, chúng ta phải hiểu bản thân chúng ta đang đi theo chiến lược nào, đầu tư vì mục đích gì, để có những hành động phù hợp trước các biến cố của thị trường.
Bởi vậy, dù thị trường có khó hơn do lãi suất cao, nhưng không phải mọi loại tài sản đều hấp dẫn như nhau. Trong giai đoạn này, việc lựa chọn tài sản quan trọng hơn việc đơn thuần tham gia thị trường.
Có thể thấy trong bối cảnh nhiều biến động, người dân đã dần quan tâm đến quản lý tài sản, tài chính nhiều hơn, tuy nhiên, đây là ngành đã phát triển lâu trên thế giới nhưng ở Việt Nam thì mới phát triển những năm gần đây nên có thể nhiều người chưa tiếp cận được. Vậy bà Mai đến từ một công ty chuyên về quản lý tài sản tài chính, theo bà thì nhà đầu tư cá nhân nên quản lý tài sản, tài chính của mình vào lúc này như thế nào cho hiệu quả?
Bà Trần Thanh Mai: Theo tôi, thị trường cổ phiếu, hay thị trường BĐS hay thị trường nào cũng thế, yếu tố lãi suất luôn là một yếu tố quan trọng. Trong bối cảnh lãi suất cao, chúng ta nên tập trung vào các tài sản cơ bản và có nội tại tốt, giảm bớt các tài sản có yếu tố rủi ro cao.
Cốt lõi của việc quản lý tài sản là chúng ta phải cấu trúc danh mục tài sản của chúng ta có đầy đủ các lớp tài sản, xây từ vững chắc xây lên tăng trưởng. Và làm sao có thể phối hợp với nhau để toàn bộ danh mục của chúng ta đạt một cái mức tăng trưởng tốt.
Bởi vậy đầu tư nên bắt đầu từ quản trị tài sản tổng thể, xây dựng các lớp tài sản thay vì chỉ tập trung vào một vài khoản đầu tư riêng lẻ.
Thứ nhất, cần xây dựng quỹ dự phòng tài chính. Thông thường, mỗi gia đình nên duy trì khoản tiền mặt hoặc tiền gửi đủ chi tiêu từ 6 đến 12 tháng. Đây là lớp bảo vệ đầu tiên trước những biến cố bất ngờ như mất việc làm, bệnh tật hoặc các cú sốc kinh tế.
Thứ hai, cần đa dạng hóa tài sản. Một danh mục tài sản hợp lý thường nên bao gồm nhiều nhóm tài sản khác nhau như tiền mặt, tiền gửi, trái phiếu, cổ phiếu, vàng, bảo hiểm và bất động sản tùy theo điều kiện của mỗi người. Mỗi tài sản sẽ có vai trò riêng trong việc bảo vệ và gia tăng tài sản.
Trong bối cảnh hiện tại chúng ta tập trung vào các tài sản có giá trị thật BĐS, cổ phiếu các doanh nghiệp nội tại mạnh, hay gia tăng tỷ trọng tiền gửi cũng là một lựa chọn phù hợp . Chúng ta có thể phân ra tiền gửi dài hạn để nhận lãi suất cao, và tiền gửi linh hoạt để tận dụng các cơ hội thị trường biến động gom vào các tài sản tốt với giá rẻ.
Thứ ba, bối cảnh lãi suất cao, các biến động liên tục xảy ra, vì vậy hạn chế sử dụng đòn bẩy tài chính quá mức. Trong thời kỳ dòng tiền đắt đỏ, những người vay nợ quá nhiều thường là nhóm chịu rủi ro lớn nhất khi thị trường biến động. Vì vậy, việc kiểm soát tỷ lệ nợ và duy trì dòng tiền ổn định là yếu tố rất quan trọng.
Thứ tư, đầu tư vào kiến thức. Việc này có lẽ không thể một sớm một chiều, nhưng nó lại là khoản đầu tư sinh lời nhất, khi hiểu rõ mình đang đầu tư vào đâu, nhà đầu tư sẽ tránh được những quyết định cảm tính và giảm đáng kể các sai lầm tốn kém. Khi mà mình có kiến thức mình có thể phản biện, bảo vệ tiền của mình trước các cạm bẫy mang tên cơ hội. Tư duy đúng sẽ dẫn đến cách làm đúng.
Trước mắt thì chúng ta chỉ đầu tư vào những gì chúng ta hiểu biết, cùng với sự hiểu biết mở rộng dần chúng ta sẽ có những lựa chọn phù hợp, chiến lược phù hợp với tầm nhìn dài hạn.
Tại Smart Invest (AAS), chúng tôi nhận thấy rằng nhu cầu của nhà đầu tư hiện nay là cần một giải pháp quản lý tài sản toàn diện, phù hợp với mục tiêu tài chính và khẩu vị rủi ro của từng cá nhân. Vì vậy, việc đồng hành cùng khách hàng theo mô hình tư vấn và quản lý tài sản, quản lý gia sản.
Chúng tôi đang hỗ trợ khách hàng trên một số nhóm giải pháp chính. Thứ nhất là tư vấn phân bổ tài sản, đối với bộ phần tư vấn tài chính. Mỗi khách hàng sẽ có độ tuổi, nguồn thu nhập, mục tiêu tài chính và khả năng chấp nhận rủi ro khác nhau.
Thứ hai là các giải pháp đầu tư trên thị trường vốn, với bộ phận tư vấn đầu tư. Đối với khách hàng có nhu cầu gia tăng tài sản, chúng tôi cung cấp các giải pháp đầu tư phù hợp với từng mức độ rủi ro, từ các sản phẩm có tính ổn định cao đến các danh mục cổ phiếu tăng trưởng, giúp khách hàng tiếp cận cơ hội từ sự phát triển của nền kinh tế và doanh nghiệp Việt Nam.
Thứ ba là quản lý gia sản tổng thể, với bộ phận quản lý gia sản. Chúng tôi nhìn khách hàng dưới góc độ một gia đình cần quản lý tài sản xuyên suốt vòng đời, chứ không chỉ là một tài khoản đầu tư.
Ngoài đầu tư và phân bổ tài sản, chúng tôi còn hỗ trợ khách hàng trong các kế hoạch bảo hiểm, thuế, hưu trí, giáo dục con cái và chuyển giao tài sản giúp khách hàng vừa gia tăng tài sản, vừa bảo vệ thành quả đã tạo dựng cho các thế hệ tương lai.
