Lạm phát bắt đầu tạo áp lực mới
Theo số liệu mới công bố, CPI tháng 4/2026 tăng 0,84% so với tháng trước đó, kéo lạm phát bình quân cùng kỳ lên 5,46%, cao hơn vùng mục tiêu kiểm soát 4,5-5%. Đáng chú ý, lạm phát cơ bản cũng tăng lên 4,66%, cho thấy áp lực giá không còn chỉ đến từ các nhóm biến động như xăng dầu hay gas, mà đã bắt đầu lan rộng sang các nhóm hàng hóa và dịch vụ có tính “dai dẳng” hơn.
Cấu phần nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 2,59% so với tháng liền trước, cao hơn đáng kể so với mức tăng chung của CPI, phản ánh tác động từ giá gas, chi phí năng lượng, vận chuyển và vật liệu xây dựng. Ở chiều ngược lại, nhóm giao thông giảm trong tháng giúp kìm bớt đà tăng CPI, song tác động này có thể chỉ mang tính tạm thời.
Trong bối cảnh giá dầu thế giới vẫn neo cao do rủi ro địa chính trị, áp lực chi phí nhiên liệu đang tiếp tục truyền dẫn gián tiếp vào giá vận tải, logistics, ăn uống ngoài gia đình và vật liệu xây dựng trong các tháng tới. Vì vậy, rủi ro không chỉ nằm ở việc lạm phát tăng trong ngắn hạn, mà còn ở khả năng áp lực chi phí đẩy chuyển hóa thành lạm phát cơ bản cao hơn, từ đó lan sang tiền lương và hành vi tiêu dùng của doanh nghiệp cũng như hộ gia đình.
Dư địa giảm lãi suất dần thu hẹp
Dư nợ tín dụng toàn hệ thống trong tháng 4/2026 đạt khoảng 19,4 triệu tỷ đồng, tăng 4,42% so với cùng kỳ. Đây là mức tăng tương đương cùng kỳ năm ngoái, tuy nhiên trong bối cảnh lạm phát gia tăng, tín dụng năm 2026 khó tạo được đột phá đáng kể.
Cũng trong tháng 4, sau cuộc họp với Ngân hàng Nhà nước, một số ngân hàng đã thông báo giảm lãi suất huy động từ 0,2-0,5 điểm phần trăm đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, cho thấy sự đồng thuận trong việc giảm mặt bằng lãi suất nhằm hỗ trợ tăng trưởng. Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất huy động vẫn duy trì ở mức tương đối cao do ảnh hưởng từ quý I.
Trong bối cảnh lạm phát duy trì ở mức cao, Ngân hàng Nhà nước khó tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ. Thay vào đó, trọng tâm điều hành nhiều khả năng sẽ là ổn định tỷ giá, điều tiết thanh khoản và định hướng tín dụng vào sản xuất - kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên, đồng thời kiểm soát chặt dòng vốn vào bất động sản và các lĩnh vực rủi ro.
Mặt bằng lãi suất liên ngân hàng trong tháng 4 duy trì tương đối ổn định quanh vùng 4,5-5%/năm, không còn xuất hiện những nhịp biến động mạnh như giai đoạn cận Tết Nguyên đán. Điều này phản ánh định hướng điều hành tương đối thận trọng của cơ quan quản lý trong bối cảnh lạm phát gia tăng. Hoạt động bơm hút ròng trên thị trường mở được duy trì quanh mức 250.000-300.000 tỷ đồng, cho thấy thanh khoản hệ thống hiện vẫn đang được điều tiết tương đối ổn định.
Trong khi đó, căng thẳng kéo dài giữa Mỹ và Iran khiến Fed trở nên thận trọng hơn trong điều hành chính sách. Đà hạ nhiệt của lạm phát Mỹ chưa diễn ra như kỳ vọng, qua đó có thể kéo giãn thời điểm cắt giảm lãi suất tiếp theo của Fed sang cuối năm thay vì sớm hơn.
Áp lực tỷ giá tạm thời hạ nhiệt
Ở chiều ngược lại, tỷ giá USD/VND ghi nhận diễn biến tích cực trong tháng 4. Tỷ giá chính thức duy trì ổn định khi tỷ giá trung tâm tiếp tục dao động trong biên độ hẹp, quanh vùng 25.059-25.113 VND/USD. Đồng thời, tỷ giá bán ra tại Vietcombank cũng chỉ dao động quanh 26.311-26.368 VND/USD.
Trên thị trường tự do, tỷ giá giảm mạnh từ vùng đỉnh 28.080 xuống còn khoảng 26.620 VND/USD. Theo DSC, có ba nguyên nhân chính dẫn tới diễn biến này: một là, chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Việt Nam thu hẹp; hai là, chỉ số DXY suy yếu khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran tạm thời hạ nhiệt, cùng với tuyên bố gần đây của ông Donald Trump về các cuộc “đàm phán hiệu quả” với Iran; ba là, giá vàng thế giới giảm về quanh 4.600 USD/ounce, trong khi giá vàng trong nước điều chỉnh về khoảng 165 triệu đồng/lượng, qua đó làm giảm nhu cầu chuyển đổi tài sản sang ngoại tệ để mua vàng.
Tóm lại, sự kết hợp giữa lạm phát cao, lãi suất duy trì ở vùng cao và tăng trưởng tín dụng chậm đang tạo ra môi trường đầu tư khó khăn hơn so với năm 2025.
Trong bối cảnh hiện nay, thị trường chứng khoán có thể duy trì xu hướng tích lũy đi lên, đi kèm sự phân hóa mạnh giữa các nhóm cổ phiếu. Chiến lược phù hợp với nhà đầu tư là ưu tiên quản trị rủi ro, tập trung vào các doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh, dòng tiền ổn định và khả năng duy trì tăng trưởng lợi nhuận ngay cả khi chi phí vốn gia tăng. Đây là giai đoạn mà yếu tố chọn lọc doanh nghiệp trở nên quan trọng hơn nhiều so với kỳ vọng “tiền rẻ” có thể nâng toàn bộ thị trường như trước đây.
