Chốt đơn 5 lượng vàng với giá chênh lệch cao hơn hàng chục triệu đồng, ông K. đắc ý rỉ tai bạn bè, tự vỗ ngực cho rằng bản thân nhạy bén, lách luật thành công để gom tài sản. Trong suy nghĩ của những người như ông K., tiền trong ví mình thì mua bán ở đâu là quyền cá nhân, miễn "thuận mua vừa bán". Họ xem nhẹ các quy định quản lý, coi việc xé rào vung tiền gom hàng ngầm như một chiến tích đáng tự hào.
Thế nhưng, chính sự "khôn vặt" ấy lại là mầm mống đẩy họ đến bờ vực trắng tay. Lằn ranh giữa nhu cầu bảo vệ tài sản chính đáng và hành vi vi phạm pháp luật ngoại hối nhiều khi chỉ cách nhau đúng một cú chuyển khoản vội vã.
Pháp luật quy định rõ ràng, mua bán vàng miếng chỉ được phép diễn ra tại các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp do cơ quan chức năng cấp phép. Việc cố tình giao dịch tại cơ sở không phép hoặc trao tay giữa các cá nhân là vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Khi lao vào thị trường ngầm, người mua tự tước bỏ chiếc áo giáp bảo vệ từ Nhà nước. Nếu rủi ro nhận về vàng giả, vàng nhái thương hiệu hoặc thiếu tuổi, họ đành ngậm bồ hòn làm ngọt. Sẽ chẳng có cơ quan nào đứng ra bảo vệ quyền lợi cho một giao dịch phi pháp, không hóa đơn, không chứng từ. Khối tài sản tích cóp cả đời bỗng chốc hóa thành mớ kim loại vô giá trị.
Đáng sợ hơn, hệ lụy pháp lý không dừng lại ở việc mất tiền oan. Dưới lăng kính pháp luật, số vàng trôi nổi, không rõ nguồn gốc đối mặt với nguy cơ kiểm tra, lập biên bản tịch thu sung công quỹ. Đồng thời, cả người bán lẫn người mua tham gia giao dịch chui đều phải chịu những quyết định xử phạt hành chính nghiêm khắc. Sự khôn lỏi lách luật rốt cuộc lại tự giăng bẫy vắt kiệt kinh tế của chính mình.
Sâu xa hơn, sự nôn nóng gom hàng bằng mọi giá đang trực tiếp bơm máu cho thị trường chợ đen. Nguồn cầu khổng lồ trở thành mảnh đất dung dưỡng các đường dây buôn lậu qua biên giới. Các nhóm tội phạm lợi dụng kẽ hở này tuồn hàng lậu vào nội địa nhằm trục lợi bất chính, gây lũng đoạn an ninh tiền tệ, làm chảy máu ngoại tệ và phá vỡ nỗ lực điều hành kinh tế vĩ mô. Người dân tưởng chừng chỉ đang mua vàng phòng thân, song thực chất đang gián tiếp tiếp tay cho tội phạm.
Không thể lấy cớ thủ tục hành chính để bao biện cho sự bất chấp kỷ cương. Tích trữ tài sản là mưu cầu thiết thực, song mọi hành vi phải đặt dưới sự thượng tôn pháp luật. Lằn ranh an toàn không nằm ở việc gom được bao nhiêu vàng, mà ở sự tỉnh táo nhận diện cạm bẫy. Đừng để thói khôn lỏi nhất thời rước họa tán gia bại sản.
